Lato moralnego niepokoju

Fragment

Ad Rem

Projekt okładki i ilustracje

Paulina Żuchowska

Korekta

Dorota Bury

Iwona Grodzka-Górnik

Wydawnictwo „AD REM”

ISBN 978-83-64313-01-1

Wydawnictwo AD REM

58-500 Jelenia Góra

ul. Stefana Okrzei 12

tel. 75 75 222 15

www.adrem.jgora.pl

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl

Taka jest zaleta dobrych antologii, że jest w nich różnorodność – i „Lato moralnego niepokoju” jest właśnie tego rodzaju antologią.

Jakub Winiarski, pisarz, nauczyciel pisania

„Opowiadanie to najtrudniejszy z pisarskich gatunków. Jak w soczewce przeglądać się w nim może zarówno wybitny talent autora, jak i demaskować jego kompletny brak. Autorzy niniejszej antologii posiedli jednak sekret mistrzostwa krótkiej formy: pokazują, nie opisują. Obrazy namalowane ich słowami na długo pozostaną w waszej wyobraźni”.

Katarzyna Bonda, pisarka

Zapraszam Cię, Drogi Czytelniku, do lektury, jak do suto zastawionego stołu, gdzie oto leży przed Tobą trzynaście opowiadań, jak trzynaście wykwintnie przygotowanych dań. Znajdziesz tu wszystko, co najbardziej lubisz: soczysty romans i pikantne przygody miłosne, podaną na ostro sensację i delikatną dla podniebienia obyczajówkę, świetnie wysmażoną fantastykę i złowrogo gorzką intrygę. Nie brakuje tu również smakowitego humoru, pieprznej filozofii życia i wreszcie wonnej magii, która przeniesie Cię tam, gdzie jeszcze nigdy nie byłeś. Każde z tych opowiadań jest wyjątkowe i jedyne w swoim rodzaju, jak wyjątkowi i niepowtarzalni są ich autorzy. Przeczytaj koniecznie. Polecam.

Iwona Grodzka-Górnik, pisarka, autorka „W niebie na agrafce”

Jak mówi mój ulubieniec z dziecięcej kreskówki: „w czasie wakacji nie wolno się nudzić”. To czas cudowny i wyjątkowy, który daje niezwykłe możliwości. Latem można poznać fajną dziewczynę, spotkać obcych, zgubić duszę i wytrzepywać piasek z majtek.

Jeśli brak Wam własnych pomysłów na lato, zajrzyjcie do tej książki. Jest w niej wszystko poza nudą. Polecam.

Kasia Bulicz-Kasprzak, pisarka, autorka „Nie licząc kota, czyli kolejna historia miłosna” oraz „Nalewka zapomnienia”

Wstęp – No i jest

No i jest

Pisać każdy może. Słowa złośliwej piosenki są tylko odrobinę złośliwe i wcale nie takie mądre. W istocie bowiem – nie każdy może pisać. Po prawdzie – piszą jedynie ci, którzy naprawdę muszą to robić. A jeśli nie tylko muszą, ale też potrafią – to już jest dobrze. No i jest.

Założenie było proste: teksty miały być lekkie, przyjemne, dobre do czytania latem. Owszem, szczypta „moralnego niepokoju” lub niezwykłości dającej do myślenia nie zaszkodzi, najważniejsze jednak, by czytelnik dobrze się bawił. Magdalena Woźniak, pomysłodawczyni, wraz z dobrym duchem projektu – Iwoną Grodzką-Górnik, tak to właśnie wymyśliły. Wszyscy zaproszeni do współpracy autorzy zgodzili się, że to dobry pomysł. Czemu akurat to grono autorów i autorek? Kryterium było czysto towarzyskie. Wszyscy zaangażowani w „Lato moralnego niepokoju” znają się ze strony, którą Magda założyła dwa lata temu dla osób uczestniczących w warsztatach pisarskich, prowadzonych m.in. przez niżej podpisanego, w szkole Pasja Pisania. Wszyscy tu znają się też z fejsbukowej grupy „Jak minął twój pisarski tydzień?” i gotowi są dzielić się pisarskim doświadczeniem – zarówno z kolegami i koleżankami dopiero początkującymi, jak i w gronie autorów „zaawansowanych”, mających debiut za sobą.

Z początku miał to być tylko „Ebook na lato” i tak też brzmiał tytuł roboczy przedsięwzięcia. Żadnych ciężkich tematów, żadnego przynudzania, jak najwięcej dobrej zabawy, humoru, inteligentnej rozrywki. Forma? Dowolna, dlatego czytelnicy znajdą tu zarówno obyczajową miniaturę, jak rozbudowane science fiction, lekki paranormal obok romansu, prozę wybujałą formalnie obok ascetycznej. Pisarze i pisarki mieli po prostu pokazać, na co ich stać. I choć dla kilku osób opowiadanie w tym zbiorze stanowi debiut, każdy zadbał o profesjonalizm, każdemu zależało. Efekt? Jak stwierdziła Iwona Grodzka-Górnik: Być może czytelnicy odkryją dla siebie „nowego ulubionego autora”, na którego książki zaczną z niecierpliwością oczekiwać?

To niewykluczone, bo jest tu w czym wybierać. Żeby nie być gołosłownym – kilka wskazań, kilka nazwisk, na które ja już zwróciłem uwagę.

Agnieszka Kunicka. Ta autorka daje upust fantazjom – niby męskim, ale to kobiety są groźne w jej ironicznym, zabawnym opowiadaniu „Pokusa”. Skorpiony, lamie, gra komputerowa i zaskakujące zakończenie – tego się spodziewajcie. Trochę w tym horroru, ale więcej mrugania do czytelnika, zabawy stereotypami.

Krzysztof Pochwicki w „Dałem słowo człowiekowi” konfrontuje czytelnika z pierwotnymi instynktami, budując świat fantastyczny, dopracowany w szczegółach, przedziwny. Opowiadanie mogłoby trafić na łamy każdego dobrego pisma SF lub do prestiżowej antologii tego gatunku. Naprawdę widać, jaką przyjemność sprawia Pochwickiemu zabawa słowem, mnożenie komplikacji, budowanie napięcia. I choć jest to opowieść o kontakcie z obcą rasą – temat stary jak fantastyka – to jednak udało się Pochwickiemu odświeżyć go. Dojrzała proza.

K. B. Ambroziak i „Ostatni marsz czarnej królowej”. Opowiadanie o skrywanych pragnieniach, trudnych do wyjawienia uczuciach. Ambroziak oferuje prozę klimatyczną, do lektury niespiesznej, do namysłu – świetnie się to powinno czytać nad wodą, w słońcu, konfrontując własne emocje z przedstawionymi w tekście.

Bożena Mazalik i „Staruchy” to jeszcze inna historia. Mazalik to autorka doświadczona, po debiucie, którym był brawurowy reportaż z wyprawy do Afryki, „Baba na safari”. W „Staruchach” żadnej Afryki, za to przejmująca opowieść z cyrografem, alchemikiem i współczesnymi zupełnie problemami w tle.

Nie mogę oczywiście pominąć tekstu samej Magdaleny Woźniak, „All Inclusive”. Naprawdę piękne opowiadanie. Przywołujące na myśl dokonania Czechowa i Raymonda Carvera. Niby zwykła historia, niby wszystko tutaj spokojnie, wygładzone – a pod każdym zdaniem, pod każdą elegancko naszkicowaną sytuacją – zgroza, rozpacz, smutek, nadzieja na inne, lepsze życie, które zawsze jest, jak w tytule znanej powieści, gdzie indziej. Wysmakowana proza.

Kolejna antologistka, Jolanta Rawska, też ma już za sobą liczne sukcesy. Opublikowała powieść („Saskia”, LSW 2010), wygrała konkurs na opowiadanie. Do antologii dała kameralną prozę „Sen nocy letniej albo wieczory z Lilly”. Opowiadanie o tym, czym jest szczęście, o odnajdywaniu siebie i uczuciach, które pojawiają się nieproszone, zaskakując i zmuszając do krycia się z nimi.

Także „Trąbka” Moniki Chodorowskiej (autorki nie wydanej, a bardzo zajmującej powieści o autystycznym chłopcu, Franku), także „NIEwinność” Hanki V. Mody, także „Yalla, Yalla” Zosi Calar (fantazja o lubieżnych Beduinach), także Dorota Bury i jej „Przeniesieni” – w każdym z opowiadań można znaleźć coś dla siebie, zdanie, obraz, dialog, wymianę myśli, które oferują to, co powinna oferować literatura: godziwą rozrywkę wraz z dostępem do świata, jakiego na co dzień nie oglądamy, o jakim rzadko myślimy.

I bądźcie, Drodzy Czytelnicy, spokojni. Jeżeli nie ruszy Was „Pokusa”, to być może zostaniecie pochłonięci przez Staszka „Taumaturga” Kiersztyna i jego „Letni niepokój”. Jeśli wzrok Wam się tylko prześlizgnie po „Dałem słowo człowiekowi”, bo na przykład nie jesteście fanami SF, to być może „Noc na plaży” Michała Pawła Szymańskiego da Wam to, czego szukacie w dobrej literaturze. Jeśli nie „Yalla, Yalla”, to może Magdalena Niziołek-Kierecka i „Eliksir”? Taka jest zaleta dobrych antologii, że jest w nich różnorodność – i „Lato moralnego niepokoju” jest właśnie tego rodzaju antologią.

Jedna z autorek poproszona o kilka zdań na swój temat do antologii napisała, że „chciała przekazać emocje”. I pokazała. Ale nie ona jedna, bo w sumie wszyscy tu pokazali to właśnie – że w dobrej literaturze najważniejsze są emocje, a dobre pisanie jest sztuką takiego ich przekazywania, by czytelnik czuł się osobiście zaangażowany. No i jest.

Jakub Winiarski

MONIKA CHODOROWSKA – „Urodziłam się, bo innego wyjścia nie miałam”. Piszę od zawsze. Jako dziewczynka wiersze, później felietony, a wreszcie opowiadania i powieść. Wszystko do szuflady, takiej z drewna, którą wsuwa i wysuwa się z szafki. Aż przyszedł taki dzień, gdy wyjęłam felietony o tematyce dziecięcej i odważyłam się je opublikować w gazetce „Dziecko w mieście”. Moje życie kręci się wokół dzieci, tych moich i tych nie moich. Pasjonują mnie książki i filmy. Lubię różnorodność, zmiany. Fascynuje mnie człowiek z całą swoją złożonością.

Trąbka

Barbara czuła się bezradna jak dziecko. Stała tak przy oknie aż do zmroku, a chwilę potem jej sylwetka zlała się do reszty ze znikającym w ciemności pokojem. Patrzyła w dal i czuła, że wraz z nią cały świat płacze. I nie mogła powstrzymać szaleństwa minionych zdarzeń, smutku tej chwili, żałoby w strugach deszczu. Przemykające postacie za szybą miały jedną, jakże drogą jej twarz.

Kroki na klatce schodowej, dzwonek do drzwi, a potem głos dobiegający z oddali odsunęły na chwilę bolesne wspomnienia.

– Kto to może być? – pomyślała, nadal nie ruszając się z miejsca.

Nagle, ku jej wielkiemu zaskoczeniu, usłyszała, jak otwierają się drzwi jej pokoju. Ktoś wbiega do niego, podchodzi do biurka, pisze coś na kartce i szybko wychodzi. Nie zdążyła nawet otworzyć ust, by zareagować. Stała tak przez chwilę jak sparaliżowana, zastanawiając się, czy to zdarzyło się naprawdę.

Podeszła do biurka. Zapaliła lampkę, by odczytać napis. Pismo było mało czytelne, nieuważne, nabazgrane. Odczytywane kilkakrotnie wciąż układało się w ten sam wyraz: „Trąbka”.

W głowie kłębiły się myśli. Kto to mógł być i kto go tu wpuścił? Przecież w połowie lipca wszyscy koledzy wyjechali już na urlop. Była tu tylko ona. Przyszła do biura, by dokończyć pismo, a zupełnie zagubiła się w przeszłości. Błędem było myślenie, że praca da jej zapomnieć o awanturze z Poldkiem.

Chodziła niespokojnie po pokoju. Próbowała zrozumieć znaczenie tajemniczego napisu na kartce, ale nic nie przychodziło jej do głowy. Potem podeszła do okna, a natrętne smutne wspomnienia powróciły na nowo. I kiedy miała tego wszystkiego dość, kiedy chciała krzyknąć: „To przecież nie tylko moja wina”, gdzieś w oddali, za szybą, między jedną a następną spływającą po szybie kroplą, zobaczyła postać muzykanta.

Stał na pobliskim skwerze. Stara, gazowa latarnia ukazywała tylko zarys jego postaci. Kiwał się w dziwnym rytmie otoczony grupką ludzi. Wyglądał jak porcelanowa figurka z pozytywki. Przyglądała mu się tak przez dłuższą chwilę i nie mogła uwierzyć własnym oczom. Grał na trąbce.

Bez chwili namysłu Barbara podbiegła do szafy, zarzuciła płaszcz na drobne ciało i energicznie wyszła. Szła, a potem biegła bardzo szybko. Zdecydowanie za szybko jak na jej stan. Mogła przecież upaść i co wtedy? Trudno było pojąć, że tak krótkimi nóżkami można osiągnąć taką prędkość. Gdyby widział ją teraz Tomek, kolega z podstawówki, który na lekcji wychowania fizycznego zawsze wpędzał ją w kompleksy, nie wierząc w możliwość zwycięstwa w biegu na sto metrów tak małej osóbki.

Kilka razy potrąciła przechodniów. Niektórzy stawali i pukali się w głowę, a ona gnała przed siebie, nie zważając na to, co mówił niedawno lekarz.

Kiedy dobiegła do celu, na skwerze nie było już grajka, nie było też ludzi, których widziała przez okno. To niemożliwe – pomyślała. – Przecież jeszcze przed chwilą tu byli!

Była rozczarowana i zła na siebie. Jak mogła tak dać się ponieść chwili? Czego oczekiwała, gnając tutaj jak głupia?

Zrezygnowana pokręciła głową, przewróciła oczami i wtedy usłyszała czyjś zachrypnięty głos:

– Co z tobą, mała? Po co tak gnałaś? Zgubiłaś coś, a może kogoś? – zachichotał zupełnie jak Tomek.

Głos należał do starszego mężczyzny z długim, siwym zarostem. Siedział na ławce i dziwnie się jej przyglądał. Miał na sobie płaszcz przeciwdeszczowy, dość obszerny jak na tak szczupłą sylwetkę.

– A panu co do tego? – odpowiedziała niegrzecznie.

– A co, nie można nawet zapytać, mała?

Miała dość. Czy to jej wina, że wygląda bardziej na podlotka niż na kobietę.

– Nie można i proszę nie mówić do mnie „mała” – wybuchła, gdy złość przebrała miarę.

– Będę mówił, jak będę chciał, mała – odburknął.

Zacisnęła mocno zęby. Na chwilę zamknęła też oczy. Próbowała opanować złość. W końcu zmieniła zdanie. W chwili gdy zamierzała nieznajomemu wygarnąć, co o nim myśli, jego już tam nie było.

Rozejrzała się wokoło, lustrując otoczenie niczym peryskop. Zlokalizowała mężczyznę po przeciwnej stronie ulicy, jak pospiesznym krokiem oddala się w bliżej nieokreślonym celu.

– O, nie. Co za impertynencja – pomyślała. – Tyle razy pobłażałam Tomkowi, ale jemu nie daruję!

Biegnąc między trąbiącymi samochodami, cudem dostała się na drugą stronę, łamiąc przy tym wszystkie możliwe przepisy. Szła szybko, nie tracąc go z oczu. Ciągle jednak nie mogła uzyskać wystarczającej odległości, by ją usłyszał.

Dopiero teraz zauważyła, że coś, co trzymał w prawej dłoni, nie pozwalało mu iść szybciej, niż by tego chciał. W pośpiechu nie mogła dostrzec, co to było.

Nagle nieznajomy skręcił w boczną, małą uliczkę i zniknął w starej, zniszczonej kamienicy. Pobiegła za nim, choć przed wejściem trochę się zawahała. Był wieczór i miejsce to wyglądało na bardzo podejrzane. Mogli tam mieszkać naprawdę nieciekawi ludzie, najdelikatniej to ujmując. Nie mając zbyt wiele czasu na rozmyślania, postanowiła wejść.

Wysoko na schodach usłyszała stąpające już teraz wolno kroki wyraźnie zmęczonego mężczyzny. Energicznie szła za nim, choć zaczęła łapać ją kolka. Przystanęła na chwilę, chwyciła się za bok i pomyślała o swoim dziecku. Nieznajomy wszedł na trzecie piętro i tak mocno zatrzasnął drzwi, że odgłos huku przez chwilę dźwięczał w jej uszach, a z przyczepionej na drzwiach tabliczki odpadł stary, zardzewiały gwóźdź. Kiedy weszła na górę, tabliczka na drzwiach jeszcze się huśtała.

– Co mnie podkusiło, by za nim biec? – myślała. Ale dzisiaj zrobiła już tyle nieprzemyślanych rzeczy, że zmierzała dalej jak ćma do światła, jakby nie mogła powstrzymać biegu zdarzeń.

Odczekała chwilę, podeszła do drzwi i próbowała odczytać napis na drzwiach, podobnie jak ten na biurku. Ale ten był tak stary, że zrezygnowała. Już miała zapukać do drzwi, gdy nagle z mieszkania obok wybiegł chłopiec i zauważywszy jej osobę, przystanął zaciekawiony. Mógł mieć nie więcej niż 12 lat, jasną kręconą czuprynę i wyraz twarzy Gavroche’a z Nędzników.

– A pani do kogo? – zapytał odważnie.

Zawahała się, właściwie nie wiedziała, co ma odpowiedzieć. Głupio było tłumaczyć. Co mu powie? „Wiesz, chłopcze, pan mieszkający za tymi drzwiami niegrzecznie się do mnie odezwał i postanowiłam dać mu nauczkę. Biegłam za nim przez całe miasto i trafiłam tutaj”.

Dopiero teraz zdała sobie sprawę, jakie niemądre jest to, co zrobiła.

– Chyba pomyliłam drzwi – skłamała.

– A kogo pani szuka? – chłopiec nie dawał za wygraną.

– Szukam starszej pani, ale wyleciało mi z głowy, jak się nazywa – kłamała jak najęta, licząc na jakiś cudowny zbieg okoliczności.

– A, pewnie chodzi o panią Leokadię.

Nie mogła uwierzyć, że to słyszy. Cóż, postanowiła dalej prowadzić swoją grę, skoro tak dobrze jej szło.

– Tak, tak, teraz sobie przypomniałam, szukam pani Leokadii. Czy dobrze trafiłam?

– Powiedzmy – odpowiedział chłopiec.

– To znaczy?

– Ona mieszka pod osiemnastym, a nie pod szesnastym, gdzie pani stoi.

– Aha – ucieszyła się nieszczerze.

Liczyła, że chłopak zostawi ją wreszcie samą, ale on ani myślał to zrobić. Gorzko pożałowała wszystkich niedorzecznych decyzji podjętych tego dnia. Jeszcze niedawno wystarczyłoby po prostu wrócić do domu, a teraz nie miała innego wyjścia.

Podeszła nieśmiało pod numer 18. i, opóźniając, jak się da, moment naciśnięcia dzwonka, wreszcie to uczyniła. Tymczasem chłopiec zbiegł po schodach, śmiejąc się wniebogłosy.

– Przejrzał mnie gówniarz – myślała ze złością. – I po co ja zadzwoniłam?

Po dłuższej chwili oczekiwania na cud nieobecności właścicielki, niestety, drzwi się otworzyły.

Stała przed nią stara kobieta o miłym spojrzeniu. Miała ciemne, pofarbowane włosy z widocznymi siwymi odrostami na czubku głowy. Rysy twarzy świadczyły o delikatnej osobowości.

Nie po raz pierwszy w tym dniu nie wiedziała, co powiedzieć. Czuła, że znalazła się w bardzo niezręcznej sytuacji. Najbardziej denerwował ją fakt, że sama jest sobie winna. Starsza pani przemówiła:

– Witam, pani jest pewno nową opiekunką państwa Remiszów. Niestety, wczoraj nie zdążyłam skończyć szatki, więc proszę uzbroić się w cierpliwość. Zrobię pani herbaty, porozmawiamy, a ja w tym czasie dokończę pracę, dobrze?

– Dobrze – odpowiedziała Barbara i zaraz potem złapała się za usta, nie dowierzając, że to powiedziała. Ale starsza pani na szczęście już tego nie widziała, bo pomimo podeszłego wieku energicznym krokiem skierowała się do pokoju.

Mieszkanie, w którym mieszkała kobieta, było bardzo duże. „Po co starszej pani tyle metrów i pokoi?” – zastanawiała się Barbara. Na ścianie w salonie wisiał portret właścicielki z czasów młodości. Stare, dobrze zachowane stylowe meble sprawiały wrażenie długowiecznych.

– Proszę, niech się pani rozgości – zaproponowała pani Leokadia, zbliżając się do kobiety. – Proszę usiąść wygodnie, zaraz zaparzę herbatę. Jak ma pani na imię?

Basia odpowiedziała tym razem szczerze. Starsza pani cicho powtórzyła imię, jakby miało dla niej magiczną moc.

– Naprawdę ma pani na imię Basia? – zapytała z niedowierzaniem.

Młoda kobieta pokiwała głową.

Pani Leokadia odwróciła się od dziewczyny, wyjęła chusteczkę z kieszeni i wytarła nią oczy i nos. Za chwilę zwróciła się w stronę gościa i powiedziała:

– To bardzo piękne imię. Tak miała się nazywać moja córeczka. Przepraszam panią za to moje nagłe wzruszenie. Pewnie dziwi się pani, dlaczego taka stara, samotna kobieta mieszka w tak dużym mieszkaniu? Sama nie wiem, dlaczego się nie przeprowadziłam. Póki co, wciąż daję radę je utrzymać. Z sąsiadami żyję jak z rodziną. Gdzie ja będę miała lepiej? No choćby pan Serafin spod szesnastki, nasz lokalny muzykant – złoty człowiek.

– Powiedziała pani „muzykant”? – upewniła się.

– Tak, gra na pobliskich skwerach i kiedy coś zarobi, zawsze przynosi mi kwiaty. Kiedy byłam... – ściszyła głos tak, że dziewczyna nie usłyszała, co powiedziała – on podtrzymywał mnie na duchu. Znam jego historię i nikomu nie życzę tego, co przeżył. Przepraszam, rozgadałam się, a miałam zrobić herbatę.

Pani Leokadia skierowała się w stronę kuchni.

Barbara pod wpływem opowieści starszej pani znów wróciła do wspomnień. Powoli też zaczęła łączyć fakty. Czyżby poznany na skwerze mężczyzna był grajkiem widzianym przez okno? Teraz zrozumiała, że to instrument ukrywany pod płaszczem przeszkadzał mu iść szybciej. Ale dlaczego go tak chował? Czego się bał?

Starsza pani wróciła do pokoju z herbatą w porcelanowych filiżankach i delicjami na talerzyku. Barbara ośmielona zapytała:

– A co przydarzyło się panu Serafinowi?

Nieoczekiwanie wyraz twarzy kobiety zmienił się. Spoważniała. Jej mimika wyrażała nie tylko zadumę nad trudnym życiem drugiego człowieka, ale mówiła coś więcej.

– Niestety, nie odpowiem pani na to pytanie, bo to nie jest moja historia. Nie mogę zdradzać tak głębokich, osobistych tajemnic mojego sąsiada. Tego może się pani dowiedzieć tylko od niego samego. Mogę tylko powiedzieć, że to porządny człowiek.

– Bo widzisz, dziecko – mówiła dalej – każdy ma swoje dramaty skrywane skrzętnie. Próbuje je pojąć po swojemu. Czasami dzieli się nimi z innymi. I tylko przez chwilę jest mu lżej, bo zaraz potem są one wciąż tylko jego dramatami. Ci, przed którymi się otwieramy, mają przecież swoje życie.

– Ale są też ludzie, których łączą dramaty, i wtedy pomagają sobie nawzajem – wygłosiła odważnie dziewczyna.

– To prawda, ale takich ludzi jest mało. To są wyjątkowi ludzie. Niezwykle wrażliwi. Prawie wymarły już gatunek. Inni patrzą na nich bardzo podejrzliwie, jak na wariatów. Ja przeżyłam swój dramat bez cienia współczucia ze strony bliskiej mi osoby, żyjącej ze mną pod jednym dachem, a pomógł mi go przeżyć całkiem obcy człowiek.

I tu pani Leokadia zaczęła swoją historię.

Przeprowadziła się z mężem do dużego domu, bo planowali powiększyć rodzinę. Całe to przedsięwzięcie miało ten jeden cel. Kiedy wybierali mieszkanie, brali pod uwagę rozkład, okolicę, chcieli, by dziecko miało swój pokój, wygody, bezpieczeństwo, zdrowe powietrze do spacerów. Pani Leokadia pragnęła dziecka już od dawna, tylko mąż potrzebował czasu na decyzję. Pewnego dnia mąż wrócił do domu i oznajmił jej, zupełnie jakby zdawał sprawozdanie, że biorąc pod uwagę wszystkie za i przeciw, nie chce mieć dziecka i wola jego nie podlega dyskusji. Oddał się pracy i nigdy nie pozwolił wrócić do tematu. Pani Leokadia poczuła się oszukana. Pogrążyła się w cichym smutku i rozpaczy. Wpadła w depresję. Leżała na oddziale, a potem dochodziła do siebie w domu. Towarzystwa dotrzymywał jej wtedy pan Serafin, który dawał koncerty na trąbce pod oknem specjalnie dla niej.

– Dlaczego pani nie walczyła? – spytała Barbara.

– Myślałam, że nie mam szans.

– Dlaczego mąż się wycofał?

– Bał się, że nie będzie najważniejszy. Mylił się. To jego decyzja nas oddaliła. Już nigdy nie było między nami tak jak dawniej.

Barbara siedziała prawie bez ruchu, bojąc się głośno oddychać, zwłaszcza że w chwili zwierzeń kobiety uświadomiła sobie coś bardzo ważnego.

Nagle starsza pani wstała, przez chwilę czegoś wyraźnie szukając, i wreszcie przemówiła:

– Przepraszam panią najmocniej, ale ja nie skończę dzisiaj tej szatki na chrzest, zabrakło mi nici. Wiedziałam, że czegoś zapomnę kupić. Wczoraj poszłam specjalnie po nie do sklepu, tymczasem kupiłam tyle innych rzeczy, a o niciach zapomniałam. Zupełnie nie rozumiem, jak to się mogło stać.

– Nic nie szkodzi – powiedziała dziewczyna, wyrwana z rozmyślań. Ja właściwie też nie mogę już dłużej czekać. Robi się późno, muszę już wracać.

W duchu ucieszyła się, że właśnie nadarza się świetna okazja, by wybrnąć z twarzą z tej niezręcznej sytuacji. „Albo teraz, albo nigdy” – w myślach przemawiała do siebie. Podeszła do starszej pani, podała jej rękę i powiedziała:

– Dziękuję.

– Za co ty mi dziękujesz, dziecko? – zapytała pani Leokadia.

– Za to, że zechciała mi pani opowiedzieć swoją historię.

Podeszła szybko do drzwi, bojąc się pytania pani Leokadii dotyczącego sposobu dostarczenia szatki. Chwyciła za klamkę, ale ona stawiała wyraźny opór. Stała tak, szarpiąc ją z całej siły.

„No nie – myślała – co się dzieje? Chcę wreszcie stąd wyjść! – błagała rozpaczliwie w myślach nie wiadomo kogo. – Czy to się dzieje naprawdę?”.

Przez chwilę czuła się uwięziona i bezradna. I wtedy usłyszała:

– Pani Basiu.

Odwróciła się.

– Proszę mocniej nacisnąć klamkę. Drzwi są stare i czasem się zacinają – pani Leokadia uśmiechnęła się.

Postąpiła wedle rady i za chwilę stała już po drugiej stronie. Czuła, jak kamień spada jej z serca. Wreszcie się wydostała, odetchnęła z ulgą i biegiem skierowała się na schody. Zbiegała, jak szybko się dało. Miała do pokonania już ostatni zakręt, gdy zobaczyła na dole dwie siedzące osoby zagradzające zejście ze schodów. Byli to mężczyzna i chłopiec, którzy przyglądali jej się uważnie. Teraz nieco zwolniła tempo schodzenia i kiedy chciała ich wyminąć, głos męski przemówił:

– Co z tobą, mała? Komu tak śpieszysz powiedzieć o swoich odkryciach?

Przestraszyła się, bo w mężczyźnie rozpoznała ulicznego grajka. Zaraz potem przypomniała sobie słowa pani Leokadii o nim i trochę się uspokoiła.

– O jakich odkryciach pan mówi? – odpowiedziała pytaniem.

– Ty sama chyba wiesz najlepiej – kontynuował mężczyzna, podnosząc się ze schodów i zmniejszając wyraźnie odległość konwersacji. – I nie próbuj zmyślać, bo zaraz się z tobą policzę!

– Nic nie rozumiem – mówiła, jednocześnie odsuwając się od niego.

– Więc po co mnie śledziłaś, mała? Ile dostajesz za to donoszenie, skoro tracisz na nie tyle czasu? Co?! – wykrzyknął wzburzony pan Serafin.

– Nadal nie wiem, o co panu chodzi.

– To może teraz powiesz, że nie szłaś za mną, tylko przypadkiem się tu znalazłaś?

– Nie, nie powiem tak, ma pan rację, szłam za panem, ale... – postanowiła się bronić.

– No właśnie, więc o co ci chodzi, mała? Chłopak od razu cię przejrzał, że kłamiesz jak z nut. Dzieci wyczuwają to bezbłędnie. Dorośli uczą ich mówienia prawdy, a sami kłamią w żywe oczy.

Nogi zaczęły jej drżeć ze strachu. W tym momencie zdecydowała się powiedzieć prawdę. Nie było wyjścia, ale tak naprawdę chciała to zrobić.

– Proszę się uspokoić, zapewniam, że nie jestem żadnym kapusiem czy wtyką, jak pan woli, i nie donoszę na ulicznych muzykantów. Zaraz też wyjaśnię panu powody mojego dziwnego zachowania. Zanim jednak to zrobię, mam do pana jedno pytanie.

Nagle kobieta uświadomiła sobie, że jej wcześniejsze absurdalne zachowanie nie było bez sensu i że to, co wydawało się jej przywidzeniem, zdarzyło się naprawdę.

– Czy był pan dzisiaj na ulicy Przemienienia?

Pan Serafin w tym momencie wściekł się nie na żarty. Podszedł do dziewczyny, szarpnął ją za rękaw płaszcza i powiedział:

– I jak ja mam uwierzyć ci, że nie jesteś donosicielką, skoro mnie teraz przesłuchujesz!

– Nie przesłuchuję pana, tylko proszę o odpowiedź na to jedno pytanie – błagała zdenerwowana.

– Ty wyraźnie masz jakiś problem z sobą. Nie wydaje mi się, żeby ta informacja miała kluczowe znaczenie dla całej tej sprawy. Coś kręcisz.

W tym momencie odezwał się chłopiec, który towarzyszył panu Serafinowi i cicho przyglądał się całej tej sytuacji. Może żal mu się zrobiło dziewczyny, która wydawała się naprawdę przerażona.

– Co panu szkodzi? Niech jej pan odpowie na to pytanie – zaproponował.

Pan Serafin pod wpływem prośby chłopca nieco złagodniał, przez chwilę się zastanawiał, po czym rzucił:

– No dobra, odpowiem tylko na to jedno pytanie i na żadne inne. Byłem dzisiaj na tej ulicy.

– Był pan pod piątką, wszedł do pokoju i napisał pan na kartce „Trąbka”?

– I co z tego? To przecież mój pseudonim artystyczny, obok napisałem także mój numer telefonu, tak jak się umówiłem z Poldkiem, moim uczniem z Akademii. Był najlepszym skrzypkiem. Nie było nikogo w domu, więc napisałem i wyszedłem. Ale to nie jest tylko jedno pytanie. Odpowiedziałem już na drugie i pytam, ile ich jeszcze będzie, co? – znów się zdenerwował.

Wszystko było jasne. Dziewczyna odetchnęła z ulgą i zaczęła swoją skróconą wersję wydarzeń.

Po opowieści zaległa cisza. Mężczyzna wyraźnie próbował zrozumieć tok rozumowania dziewczyny. Jego twarz ciągle przybierała inny wyraz, jak w kalejdoskopie uczuć. Po dość długim czasie wreszcie przemówił:

– Więc jesteś dziewczyną Poldka i nie donosisz na innych. Dobrze, może ci i uwierzę – mówił już innym tonem pan Serafin – ale czegoś tu nie rozumiem? Czego ty właściwie szukasz, dziewczyno?

– Dobre pytanie – odpowiedziała.

– Jedno ci powiem – zaraz potem dodał, przyjmując mentorski wyraz twarzy. – Wyraźnie coś cię trapi. Ale dlaczego biegniesz tak daleko, by znaleźć na to odpowiedź? Szukasz nie tam, gdzie należy. Przecież odpowiedź jest znacznie bliżej.

– Gdzie? – zapytała, jakby od tego zależał los całego świata.

– Naprawdę nie wiesz?

W tej chwili usiadła na schodach, spuściła oczy, zaraz po tym zasłoniła je dłońmi i chwilę tak trwała bez ruchu. Po czym poderwała się, rzuciła pośpiesznie „Do widzenia” i wybiegła z kamienicy.

Po chwili zwolniła. Było już bardzo późno, a mimo to na ulicy było wciąż dużo ludzi. Pewnie dlatego, że wreszcie deszcz przestał padać i nikt się nie spieszył do domu. Były przecież wakacje.

Weszła do domu. Podeszła do biurka i jeszcze raz przeczytała napis „Trąbka”, a obok zobaczyła numer telefonu. Wszystko się zgadzało. Długo potem zastanawiała się, dlaczego wtedy nie zauważyła zapisanych cyfr. Ale była zbyt zmęczona, by myśleć o tym bez końca. Tego dnia przed pójściem spać zrobiła jeszcze tylko jedną rzecz. Podjęła nieodwołalną decyzję. Urodzi to dziecko. Nie planowali tego, ale skoro tak wyszło, widać tak ma być. Poldek miał rację.

A potem położyła się w ubraniu na łóżku.

Deszcz znów zaczął padać, ale krople uderzające o parapet brzmiały już inaczej. Szybko wpadała w otchłań snu. Tuż przed zaśnięciem wydawało jej się, że w oddali słyszy muzykę. Przez chwilę jeszcze, zmagając się ze zmęczeniem, próbowała rozpoznać, z jakiego wydobywa się instrumentu. Wreszcie poddała się i zasnęła. Dawno nie spała tak długo i spokojnie.

PAWEŁ MICHAŁ SZYMAŃSKI – redaktor kwartalnika „Swoimi Drogami” i zapalony miłośnik motocykli. Swojej pasji podporządkowuje większość innych zajęć. Interesuje się historią średniowiecza, ze szczególnym naciskiem na temat bitwy pod Grunwaldem i czasy Jagiellonów. Zakochany w Czerwińsku nad Wisłą i mazowieckich pejzażach. Zawodowo związany z branżą telekomunikacyjną i nowymi technologiami.

Noc na plaży

Pakowanie zabrało Maksowi niecałe piętnaście minut. Kilka koszulek, skarpetki, pasta do zębów, ulubiona bluza z kapturem z napisem West Coast Choppers i sześciopak piwa z lodówki. W mieszkaniu było cicho. Na podłodze w pracowni walało się kilka pustych paczek po papierosach, a w porannym słońcu widać było kurz i popiół na stoliku w sypialni. Talerze piętrzyły się w zlewie jak mały wodospad, a na szafkach stały kubki z brązowymi obwódkami wokół brzegów. Poza szybkimi śniadaniami Maks nie jadł za wiele. Czasami wstępował do jakiegoś baru albo knajpy za rogiem i kupował gotowe dania, które podgrzewał w domu. Nie chciało mu się gotować tylko dla siebie. Nic mu się nie chciało.

*

Tak naprawdę wcale nie planował nigdzie się ruszać. Pomysł wyjazdu na kilka dni przyszedł mu do głowy, kiedy siedział kolejny dzień przed komputerem i nie był w stanie nic napisać. Zbliżał się termin oddania kolejnej części jego pierwszej książki, a z monitora straszyły tylko rozświetlona plama i migający kursor. Pojawiał się i znikał – jak wyrzut sumienia. Już dawno powiesił nad biurkiem korkowe tablice, na których poprzypinał kolorowe notatki. Nauczyła go tego Zuza, która swoją pierwszą książkę wydała w zeszłym roku. Jej powieść zbierała świetne recenzje i była bestsellerem. Zuza napisała o młodej dziewczynie, która dowiaduje się, że jej ojcem jest ktoś inny. Potem wpada w kryminalne tarapaty związane z fałszerzami obrazów, a na koniec odnajduje wielką miłość. Niby standard, ale czytelnicy od razu pokochali główną bohaterkę Iwonę, a sama Zuza już dawno dostała propozycję od wydawcy napisania kolejnej części jej przygód. Maks trochę jej zazdrościł, ale z drugiej strony była to dla niego dobra motywacja. Co z tego, jak w głowie i w laptopie nie miał nic. Nawet pomysłu. Nawet punktu zaczepienia.

Jak uczył Jakub Wieniawski, ceniony pisarz i poeta, a do tego mentor Maksa, wystarczyło stworzyć dobrego bohatera, uwikłać go w porządny konflikt i w miarę sprawnie napisać dialogi. Proste. Tylko dlaczego Maks przesiedział ostatnie trzy dni, pijąc herbatę i paląc coraz więcej papierosów? Efektu pisarskiego nie było żadnego. Nie był w stanie nic wycisnąć ze swojego mózgu. Może nie potrafił, a może nie chciał.

Odkąd zabrakło w jego życiu Anny, przestało go cokolwiek interesować poza pisaniem. Uciekał w inny, wymyślony świat. Świat, który dowolnie potrafił tworzyć i kreować. Kiedy chciał doświadczać przyjemności, opisywał miłe, barwne sytuacje. Kiedy chciał poczuć ból, torturował się odkrywaniem stanów świadomości ciemniejszych niż mętna, głęboka woda. W każdym razie miał wybór. W życiu już go nie miał. Anna odeszła. Jeszcze gdyby odeszła z innym mężczyzną, to może czułby żal, że nie sprostał. Może czułby smutek, że ona śpi teraz w łóżku innego mężczyzny. Nie, nie był rozżalony, nie był zawiedziony. Maks czuł tylko złość. Złość za to, że pieprzona choroba, pieprzony rak zabrał jego ukochaną żonę. Wystarczyły dwa tygodnie. W sobotni wieczór jeszcze razem bawili się na imprezie walentynkowej. W następny piątek już podpisywał dokumenty w szpitalu i odbierał jej rzeczy. Ulubioną szarą bluzkę z napisem I LOVE ROCK’N’ROLL, czerwone kapcie i złoty łańcuszek z literą A, który kupił jej na dziesiątą rocznicę ślubu. Cała jego siła, całe jego zaangażowanie stopniały razem z marcowym śniegiem. Na zewnątrz świat przygotowywał się do wiosny, a on coraz bardziej zamrażał i pokrywał lodem swoją duszę. Szczelnie i konsekwentnie. Tak żeby nawet najmniejszy refleks światła się do niej nie przedarł.

*

Obejrzał się jeszcze, zamknął drzwi na klucz i poklepał po głowie Borysa, swojego przyjaciela, golden retrievera.

– Chodź, jedziemy nad morze. Przyda ci się trochę swobody, a mi odpoczynku. Ruszmy się z tej jaskini rozpaczy, bo zarośniemy tu brudem i obaj zdziadziejemy.

Borys patrzył na niego, przekrzywiając głowę, tak jakby nie wiedział, o co chodzi, i się dziwił. Zresztą na pewno nie wiedział. Reagował głównie na słowa „żarcie”, „siku” i „wynocha”. Chociaż przy tym ostatnim rzadko reagował.

*

Za Toruniem zatrzymał się na leśnym parkingu. Chciał rozprostować nogi, ale kilka zaparkowanych samochodów, wątpliwe towarzystwo pijące wódkę z kolą w drewnianej altance i dziewczyny w bardzo krótkich spódniczkach to nie było na pewno to, czego pragnął w tej chwili.

Wycofał samochód i zawrócił na szosę. Borys zaszczekał dwa razy z wyrzutem za odebrany mu i należny spacer. Poczuł ciepło jego psiego, wilgotnego i niezbyt aromatycznego oddechu na policzku.

– Poczekaj, znajdziemy lepsze miejsce – powiedział Maks. – Obiecuję.

– Hau!

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Yalla, Yalla

Dostępne w wersji pełnej

Przeniesieni

Dostępne w wersji pełnej

Pokusa

Dostępne w wersji pełnej

Staruchy

Dostępne w wersji pełnej

NIEwinność

Dostępne w wersji pełnej

Sen nocy letniej albo wieczory z Lilly

Dostępne w wersji pełnej

Ostatni marsz czarnej królowej

Dostępne w wersji pełnej

Dałem słowo człowiekowi

Dostępne w wersji pełnej

Letni niepokój

Dostępne w wersji pełnej

Eliksir

Dostępne w wersji pełnej

All inclusive

Dostępne w wersji pełnej