© 2003 by Robert Piotrowski & Wydawnictwo Akademickie DIALOG

Do druku opiniowali

Dobiesław Jędrzejczyk i Alina Wiercińska

Redakcja

Karolina Krajewska

Projekt i skład tomu

Beata Kochanek

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Powielanie, adaptacja, przechowywanie w bazach danych lub przekład całości lub części niniejszej publikacji, niezależnie od techniki, wymaga pisemnej zgody właścicieli praw autorskich.

All rights reserved.

No part of this volume may be reproduced , stored in a retrieval system , translated or transmitted in any form or any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the prior permission in writing of the copyright holders.

ISBN (ePub) 978-83-8002-522-6

ISBN (Mobi) 978-83-8002-526-4

Wydanie elektroniczne, Warszawa 2016

Skład wersji elektronicznej
Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Kazimierzowi Piotrowskiemu

Nie wiemy, co zapala i co gasi cywilizacye.

Erazm Majewski, 1908.

WSTĘP

Pytania o pierwsze zasady organizacji i dziejów społeczeństwa są tak dawne jak wszelkie o tych sprawach pojęcie. Mniej lub bardziej przekonywające odpowiedzi leżą w dziedzinach mitu, religii, filozofii i nauk szczegółowych, a większość z nich w istocie dotyczy zupełnie innych kwestii. Jeśliby ograniczyć się tylko do filozofii i nauk, to i tak trudno o utrzymanie jednolitego ciągu rozważań, konsekwencji terminologicznej a nawet o zachowanie więzi z istotą zagadnienia. Pojawiają się niejasności co do metod, „zasady historii” mieszają się z „sensem dziejów”, przeszłość mota się z teraźniejszością i przepowiednią.

Każda z wysuwanych teorii czy hipotez wyraża i rozwija którąś z potocznych intuicji, żadna zaś nie obejmuje ich wszystkich. Nie da się o dziejach rozumianych całościowo pisać tak, jak o losach pojedynczych ludzi, czy poszczególnych państw. Nauka o historii musi szukać solidnych podstaw pozahistorycznych. Niektóre tezy niniejszej pracy przedstawiłem na konferencjach: IV Conference on Emergence na Uniwersytecie Południowoduńskim w Odense (lipiec 2000), Tradycyjne i współczesne systemy wartości. Przeciwieństwo IV: porządek i bezład, zorganizowanej przez Akademię Świętokrzyskiej w Staszowie (grudzień 2002) i podczas East-West American Studies Conference „Communism, Capitalism, and the Politics of Culture" w Ośrodku Studiów Północnoamerykańskich Uniwersytetu im. J.W. Goethego we Frankfurcie nad Menem (czerwiec 2003).

Wydawnictwo Akademickie DIALOG

specjalizuje się w publikacji książek dotyczących języków, zwyczajów, wierzeń, kultur, religii, dziejów i współczesności świata Orientu.

Naszymi autorami są znani orientaliści polscy i zagraniczni, wybitni znawcy tematyki Wschodu.

Wydajemy także przekłady bogatej i niezwykłej literatury pięknej krajów Orientu.

Redakcja: 00-112 Warszawa, ul. Bagno 3/219
tel. (0 22) 620 32 11, (0 22) 654 01 49
e-mail: redakcja@wydawnictwodialog.pl

Biuro handlowe: 00-112 Warszawa, ul. Bagno 3/218
tel./faks (0 22) 620 87 03
e-mail: biurohandlowe@wydawnictwodialog.pl
www.wydawnictwodialog.pl

Serie Wydawnictwa Akademickiego DIALOG:

• Języki orientalne

• Języki Azji i Afryki

• Literatury orientalne

• Skarby Orientu

• Teatr Orientu

• Życie po japońsku

• Sztuka Orientu

• Dzieje Orientu

• Podróże – Kraje – Ludzie

• Mądrość Orientu

• Współczesna Afryka i Azja

• Vicus. Studia Agraria

• Orientalia Polona

• Literatura okresu transformacji

• Literatura frankofońska

• Być kobietą

• Temat dnia

• Życie codzienne w…

Prowadzimy sprzedaż wysyłkową