\

Ewa Godlewska

Skuteczne CV i list motywacyjny

Stwórz dokumenty, dzięki którym dostaniesz pracę

Redaktor prowadzący: Maria Gładysz

Redakcja: Berenika Wilczyńska

Korekta: Łukasz Mackiewicz, eKorekta24.pl

Opracowanie graficzne: Eliza Goszczyńska, Grażyna Faltyn

Skład, łamanie, rysunki: Studio F

Opracowanie okładki: Krzysztof Zięba, TonikStudio.pl

Adaptacja okładki: Sylwia Kowalska

Zdjęcie na okładce: © Natalya Guskova – Fotolia.com

© Edgard 2012

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną oraz kopiowanie na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym skutkuje naruszeniem praw autorskich niniejszej publikacji.

Samo Sedno

Edgard

ul. Belgijska 11

02-511 Warszawa

tel./fax: (22) 847 51 23

e-mail: samosedno@samosedno.com.pl

ISBN 978-83-7788-135-4

wydanie I

Warszawa 2012

Konwersja:

Wstęp

Przygotowanie dobrych dokumentów aplikacyjnych to jeden z pierwszych kroków prowadzących do znalezienia dobrej pracy. Moim zdaniem dobra praca to taka, która jest dobrze dobrana do predyspozycji, umiejętności i zainteresowań. Wiem z własnego doświadczenia, jak trudno wykonywać pracę, która nudzi i nie daje satysfakcji. Pracując jako doradca zawodowy, staram się przekonać moich klientów, że warto wytrwale dążyć do znalezienia zawodu, który pozwala na realizację ich potencjału. Wierzę, że każdy może znaleźć pracę idealną dla siebie. Wystarczy chcieć i działać, aby te marzenia się spełniły. Proces poszukiwania pracy nie jest prosty, łatwy i przyjemny. Znalezienie odpowiedniego zajęcia wymaga zaangażowania, systematyczności i wytrwałości. W tej książce proponuję systemowe podejście do szukania pracy, a co za tym idzie, również do przygotowania dokumentów aplikacyjnych. Podejście „szukam jakiejkolwiek pracy” sprawia, że kandydat tworzy dokumenty wnoszące zbyt mało informacji na jego temat. Właściwe sprofilowanie aplikacji pod kątem wybranego stanowiska zwiększy szanse na przejście do kolejnych etapów rekrutacji. W tym poradniku starałam się zebrać całą swoją wiedzę i doświadczenie we wspieraniu osób poszukujących pracy. Zależało mi na czerpaniu z doświadczeń praktyków, dlatego poprosiłam o wypowiedzi osoby, które na co dzień zajmują się rekrutacją. Mam nadzieję, że efektem połączenia tych dwóch źródeł będzie rzetelna wiedza na temat przygotowania doskonałych dokumentów aplikacyjnych, która każdemu czytelnikowi ułatwi znalezienie wymarzonej pracy.

Ewa Godlewska

Rozdział 1
Dokumenty aplikacyjne i ich funkcja

Z tego rozdziału dowiesz się:

co to są dokumenty aplikacyjne;

w jakim celu są tworzone;

w jaki sposób zaplanować własną strategię poszukiwania pracy.

Dokumenty aplikacyjne – wprowadzenie

Dokumenty aplikacyjne składa się w odpowiedzi na ofertę pracy. Nazwa „aplikacja” jest spolszczeniem angielskiego słowa application, oznaczającego „prośbę, podanie”. Składając dokumenty aplikacyjne u pracodawcy, przekazuje się tak naprawdę podanie o pracę. Współczesne dokumenty aplikacyjne oczywiście różnią się od tradycyjnego podania, które jeszcze całkiem niedawno było wymagane przez pracodawców. W związku z powszechnym użyciem słowa „aplikacja”, odnoszącym się do oferty składanej w odpowiedzi na ogłoszenie rekrutacyjne, również w tej książce będzie ono wykorzystywane, choć przez niektórych językoznawców uważane jest za pretensjonalne¹.

Wśród dokumentów aplikacyjnych można wyróżnić życiorys zawodowy, w skrócie nazywany CV, oraz list motywacyjny (LM). Nazwa curriculum vitae pochodzi z łaciny i oznacza „linię” lub „przebieg życia”. List motywacyjny jest odpowiedzią na konkretną ofertę pracy. Prezentuje nasze umiejętności, wiedzę i kwalifikacje w odniesieniu do wymagań stanowiska pracy. Oprócz wyżej wymienionych dokumentów aplikacyjnych pracodawcy korzystają także z formularza aplikacyjnego, który jest rodzajem kwestionariusza, zbierającego informacje potrzebne przy rekrutacji.

Proces poszukiwania pracy można porównać do sprzedaży, ponieważ kandydat musi przekonać potencjalnego pracodawcę, że jego oferta jest najlepsza z całej puli zgłoszeń, i skłonić do wyboru właśnie jego kandydatury. Bardzo ważnym elementem marketingowym w tym procesie są dokumenty aplikacyjne, które można porównać do wizytówek i ulotek – jednych z podstawowych form pozyskiwania klientów wykorzystywanych w sprzedaży.

CV to wizytówka kandydata, która zawiera najważniejsze informacje na jego temat, podobnie jak wizytówka biznesowa. Życiorys jest formą autoprezentacji osoby ubiegającej się o pracę, dlatego należy w nim umieścić informacje pozwalające na skontaktowanie się z nią. Z kolei list motywacyjny można porównać do ulotki, która bardziej szczegółowo opisuje działalność firmy (w tym przypadku – profil kandydata).

Dobrze przygotowane dokumenty są podstawą sukcesu w poszukiwaniu pracy. Aplikacje, które nie spełniają przyjętych standardów, nie przyniosą oczekiwanych efektów w postaci zaproszenia na rozmowę rekrutacyjną, gdyż już na początku procesu poszukiwania pracy zdyskredytują kandydata.

Twoja strategia marketingowa

W zależności od tego, w jaki sposób chcesz się przedstawić pracodawcy, przyświecać ci będą różne cele przy pisaniu życiorysu. Jeżeli jesteś osobą, która dopiero rozpoczyna karierę zawodową i ma niewielkie doświadczenie, twoim celem będzie zapewne zwrócenie uwagi na potencjał, który posiadasz. Jeśli zaś jesteś duszą artystyczną, za pomocą CV będziesz chciał pokazać swoją kreatywność i otwarty umysł.

Proces poszukiwania pracy został wcześniej porównany do działań marketingowych. Idąc w tym kierunku, gdy przystępujesz do poszukiwania pracy, spróbuj stworzyć własną „strategię marketingową”, która pomoże ci zrealizować cel. Czym jest owa „strategia”? Krótko mówiąc, jest to plan działania, który pomaga osiągnąć założone cele. Podstawowym zestawem narzędzi marketingowych, z których korzystają firmy przy ustalaniu strategii marketingowych, jest tzw. marketing mix, czyli kompozycja marketingowa. Jedną z najpopularniejszych koncepcji marketing mix jest teoria 4P sformułowana przez E. Jerome’a McCarthy’ego². Podzielił on narzędzia marketingu na cztery następujące grupy: produkt (product), cena (price), dystrybucja (place) i promocja (promotion). Jeżeli chcesz wyprzedzić konkurencję na rynku pracy, stworzenie własnej strategii marketingowej opartej na tej teorii może okazać się bardzo przydatne.

Ćwiczenie

Budowanie własnej strategii marketingowej rozpocznij od określenia następujących elementów:

Produkt – twoja osoba, stanowiąca swoistą indywidualną markę poprzez zdobyte wykształcenie, doświadczenie i umiejętności. Swoimi kompetencjami zaspokajasz potrzeby pracodawców i rynku pracy. Silna konkurencja zmniejsza liczbę nisz, w które można się wpasować. Umiejętność rywalizacji na rynku pracy, podobnie jak w biznesie, poprzez skuteczne dopasowywanie się do jego potrzeb oraz dostrzeganie nisz jest gwarancją sukcesu.

Chcąc właściwie wyznaczyć ten obszar, zadaj sobie pytania:

Kim jestem?

Co jest moim atutem?

Kim są moi konkurenci?

Co ich wyróżnia?

Czy jestem skłonny zdobywać nowe kompetencje potrzebne na rynku pracy?

Czy dostrzegam na rynku pracy dziedziny niszowe, w których mogę się specjalizować?

Czy istnieją nisze wynikające z lokalizacji?

Czy jestem gotów zmienić swoje miejsce zamieszkania?

Cena – wartość twojej marki na rynku pracy. Skuteczne zaspokajanie potrzeb rynku i wybieranie nisz pozwoli ci na podnoszenie tej wartości. Jest ona wypadkową kosztów włożonych w naukę, zdobywanie doświadczeń i umiejętności, czyli im więcej wysiłku włożysz w rozwijanie siebie, tym wyższego wynagrodzenia możesz oczekiwać. Określenie tej wartości pomoże ci wyeksponować w dokumentach swoje atuty. Dzięki temu zaczniesz szukać pracy w firmach, które są w stanie zaspokoić twoje oczekiwania finansowe.

Odpowiedz na pytania:

Jak wyceniłbym swoje kompetencje?

Ile jestem wart na rynku pracy?

Co mogę zrobić, aby podnieść swoją wartość?

Jakiej stawki oczekuję?

Za jakie minimalne wynagrodzenie mógłbym pracować?

Dystrybucja – docieranie do potencjalnych pracodawców. Opiera się to na zbieraniu informacji, do których masz dostęp, i ich analizie. Z jednej strony liczy się umiejętność wykorzystania wszystkich kanałów informacyjnych, a nawet odkrywania nowych. Z drugiej – umiejętność znalezienia miejsca pracy odpowiedniego dla siebie. Bardzo ważna jest inwencja w docieraniu do potencjalnych klientów – pracodawców. Im więcej kanałów wykorzystasz, tym większe prawdopodobieństwo, że zrealizujesz swoje cele.

Odpowiedz na pytania:

W jakiej firmie chciałbyś pracować?

W jaki sposób możesz zdobyć w niej pracę?

Czy spełniasz wszystkie wymagania formalne?

Czy będziesz pasował do tej firmy?

W jaki sposób będziesz zdobywał informacje o wolnych etatach?

Co możesz zrobić, aby zostać zapamiętanym?

W jaki sposób dotrzesz do osób podejmujących decyzje?

Promocja – zareklamowanie swojej marki. Wypromowanie siebie ma na celu przekonanie pracodawcy, że jesteś doskonałym kandydatem na dane stanowisko i dlatego powinien wybrać właśnie ciebie. Promocja opiera się na skutecznym PR, czyli budowaniu dokładnie takiego wizerunku, na jakim ci zależy.

Odpowiedz na pytania:

Jakie wrażenie chcesz wywrzeć na pracodawcy?

Jakie atuty podkreślisz?

W jaki sposób je zaprezentujesz?

Czy wykorzystasz niestandardowe sposoby prezentacji? Jeśli tak, to jakie?

Rys. 1. Marketing mix – diagram określający jego cztery elementy składowe³.

Przykład

Idealna strategia marketingowa

Przykładem dobrych praktyk w strategicznym poszukiwaniu pracy jest przypadek dziennikarza radiowego Kamila Nosela, który za pracą w swoim zawodzie rozglądał się już w trakcie studiów. Pierwsze kroki jako dziennikarz stawiał w czasie bezpłatnych praktyk we wrocławskim Radiu Aplauz. Zdobyte doświadczenie przekonało go, że to właśnie z radiem chciałby związać swoją przyszłość zawodową.

„Zamarzyło mi się Radio Eska. Od dziennikarza, który tam pracował, dowiedziałem się, jak przebiega proces rekrutacji” – opowiada dziennikarz⁴. „Postanowiłem przygotować CV na pomarańczowym papierze i dołączyć do niego pomarańczową płytę z nagranymi audycjami, aby moja aplikacja została zauważona. Wybrałem kolor pomarańczowy będący główną barwą tej stacji. Nikt się nie odezwał, więc postanowiłem działać dalej, tym razem już na większą skalę. W punkcie ksero sprawdziłem możliwości wydruku wielkoformatowego – postanowiłem wydrukować swój życiorys w największym możliwym formacie – 1 x 0,7 m. Następnie kupiłem dwie antyramy tej wielkości – do jednej włożyłem pomarańczowe CV, a do drugiej płytę winylową, na którą nakleiłem płytę CD. Pod spodem napisałem: »W razie problemu zadzwoń pod numer…« i podałem swój numer telefonu. Sprawdziłem telefonicznie, czy przesyłka dotarła, ale znów spotkał mnie brak odzewu”.

Nosel zaczął składać podania do innych wrocławskich stacji radiowych. Podszedł do tego równie strategicznie jak poprzednio, jednak tym razem zdecydował się na bezpośredni kontakt i osobiście roznosił podania do wszystkich stacji. Składając dokumenty w Radiu Złote Przeboje, na recepcji spotkał dyrektora programowego, który po krótkiej rozmowie wręczył mu wizytówkę i poprosił o telefon tydzień później. Gdy Nosel zadzwonił w wyznaczonym terminie, został zaproszony do stacji na rozmowę, a następnie na próbne nagranie.

„W międzyczasie jeszcze raz podjąłem próbę zdobycia pracy w Esce. Kupiłem pomarańczową koszulkę, spodnie i poszewki na poduszki. Nadrukowałem na poduszkach swoje CV, a na ubraniach umieściłem imię i nazwisko oraz numer telefonu. Wysłałem aplikację do stacji, jednak i te wysiłki nie przyniosły żadnego efektu” – wspomina dziennikarz.

Nazajutrz Kamil dowiedział się o przeniesieniu dyrektora programowego Radia Złote Przeboje na Śląsk. Pomyślał więc, że i w tej stacji nie uda mu się dostać pracy. Na pożegnanie przygotował dla niego kubek ze swoim zdjęciem i numerem telefonu, a także poduszki z nadrukowanym CV. Niedługo potem dostał propozycję zatrudnienia – w Radiu Złote Przeboje przepracował kolejne 7 lat.

Gdy rozglądał się za nową pracą, doradzono mu, aby spróbował w Radiu Zet. „Wiedziałem, że do tak dużego radia będę musiał przygotować kampanię, której nikt nie przeoczy. Pomyślałem o billboardach, ale nie udało mi się znaleźć żadnego w atrakcyjnej lokalizacji. Wymyśliłem więc inny sposób. Kupiłem 20 czerwonych koszulek i wybrałem z firmy osoby, do których postanowiłem je wysłać (niezbędne informacje znalazłem na stronie internetowej stacji). Na koszulkach umieściłem hasło »Ktoś Nowy w Radiu Zet«. Wydrukowałem też naklejki z tym napisem i linkiem do Facebooka, na którym stworzyłem profil o tej samej nazwie. Postanowiłem przeprowadzić akcję w środę, gdyż uznałem, że poniedziałek nie jest dobrym dniem, ponieważ wszyscy wracają do pracy po weekendzie, a w czwartek i piątek już zaczynają o nim myśleć. Pierwsze oznaczenia „Lubię to!” i komentarze na Facebooku pojawiły się już 20 minut po rozpoczęciu akcji” – wspomina Nosel.

Tydzień później przygotował kolejną odsłonę swojego planu. Na Facebooku zadał pytanie: „Jaki powinien być Ktoś Nowy w Radiu Zet?”. Przeprowadził też ankietę na ulicach Warszawy. Zapytani podawali cechy, które idealnie go opisywały. Kamil zmontował nagrane wypowiedzi przechodniów, a następnie kupił 10 odtwarzaczy mp3. Podzielił je na zestawy: 10 osób z Radia Zet otrzymało karty pamięci i słuchawki, pozostałe 10 – odtwarzacze i kable zasilające. Każdy obdarowany otrzymał instrukcję obsługi, w której polecono mu skontaktować się z osobą posiadającą drugą część zestawu. Na sprzęcie Kamil umieścił też naklejki z adresem do profilu na Facebooku.

W kolejnym tygodniu Kamil postanowił się ujawnić. Zadzwonił do jednego z szefów stacji i powiedział, że „Ktoś Nowy w Radiu Zet” to właśnie on, Kamil Nosel. W odpowiedzi usłyszał, że akcja „urzekła cały zespół” i został zaproszony na rozmowę. Dobrze się do niej przygotował – stworzył prezentację zawierającą informacje na temat poziomu słuchalności jego audycji, wywiady ze słuchaczami i opinie z grupy fokusowej. Po udziale w próbnym nagraniu otrzymał propozycję współpracy.

Kamil oszacował koszt akcji dla Radia Zet na 420 zł, co – biorąc pod uwagę jej skuteczność – nie wydaje się wygórowaną ceną.

Przypadek Nosela może stanowić inspirację nie tylko dla osób, które marzą o kreatywnej pracy, lecz także dla wszystkich poszukujących zatrudnienia.

W przytoczonej historii warto zwrócić uwagę na konsekwencję i wytrwałość w realizowaniu marzeń i planów oraz przemyślaną strategię dotarcia do osób decyzyjnych. Wielokrotnie podejmowane próby zainteresowania pracodawców swoją osobą – choć nie zawsze skuteczne – zostały uwieńczone sukcesem –  zdobyciem pracy w jednej z największych rozgłośni radiowych w Polsce, w której Nosel pracuje do dziś.

Podsumowanie

Dokumenty aplikacyjne składa się w odpowiedzi na ofertę pracy. Służą przedstawieniu się pracodawcy i zachęceniu go do dalszego kontaktu z kandydatem.

Wśród głównych form aplikacyjnych wyróżniamy: curriculum vitae, list motywacyjny i formularz aplikacyjny.

Curriculum vitae, czyli CV, zawiera informacje na temat danych osobowych, wykształcenia, doświadczenia i kompetencji zawodowych kandydata.

List motywacyjny rozszerza treść CV o bardziej osobiste informacje.

Zanim zaczniesz wysyłać oferty, precyzyjnie określ, jakiej pracy szukasz.

Poszukując pracy, warto pomyśleć nad strategią dotarcia do celu, który chcesz osiągnąć.

W planowaniu strategii poszukiwania pracy warto wykorzystać model marketing mix składający się z czterech elementów: produktu, ceny, promocji i dystrybucji.

Im dokładniej określisz swój cel, tym łatwiej go osiągniesz.

Przypisy

Rozdział 1

1 „Choć byłem redaktorem naczelnym tego słownika [Inny słownik języka polskiego, pod red. Mirosława Bańki, t. 1–2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010 – przyp. red.] i jego współautorem, sam wolę »podanie« od »aplikacji«. Słowo »aplikacja«, tak używane, wydaje mi się pretensjonalne. Rzetelność leksykograficzna kazała je jednak uwzględnić w słowniku” – wypowiedź Mirosława Bańki: http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=1732.

Uwaga ogólna do wszystkich przypisów powołujących się na strony internetowe: dostęp na dzień 28 maja 2012 roku.

2 McCarthy E. Jerome, Basic Marketing: A Managerial Approach, wyd. XII, Irwin, Homewood Il 1996, [cyt. za:] Kotler Philip, Marketing, tłum. Robert Bartołd, Maria Sicińska, Mariusz Trojanowski, Anna Zdziemborska, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2005.

3 Na podstawie: Diagram 1.5 [w:] Kotler Philip, dz.cyt., s. 16.

4 Wypowiedzi Kamila Nosela pochodzą z wywiadu udzielonego przez dziennikarza Autorce książki w dn. 14.03.2012 r. – przyp. red.