Augusto Cura

Lęk

Jak radzić sobie z chorobą naszych czasów

Syndrom Przyspieszonego Myślenia: jak ludzkość zbiorowo zachorowała i dlaczego się to stało

Tłumaczenie: Katarzyna Stachowicz

Podziękowania

Na szczęście kobiety zaczynają rządzić światem. Moim zdaniem to właśnie one są mądrzejsze, bardziej altruistyczne i solidarne od mężczyzn. Dziękuję kobietom mojego życia, mojej żonie Suleimie oraz moim kochanym córkom: Camili, Carolinie i Claudii. Dzięki nim nauczyłem się, że każdy wybór oznacza też stratę. Ten, kto nie jest przygotowany na utratę tego, co banalne, nie zasłużył, aby poznać to, co najistotniejsze. A gdybyśmy byli przyjaciółmi mądrości, odkrylibyśmy, że najistotniejsi są ci, których kochamy…

Książkę tę dedykuję wyjątkowej osobie.

Życzę Ci, abyś został(a) wielkim marzycielem

I aby wśród Twoich marzeń znalazło się też to,

Abyś zawsze darzył miłością jakość swojego życia.

W przeciwnym razie będziesz bowiem mieć ogromny dług

Wobec swojego zdrowia emocjonalnego i wolności umysłu.

Wiedz, że najlepszym wśród nas zdarzyło się popełnić zdradę:

Zdradę swoich weekendów, snu, odpoczynku.

Zdradzili też czas, który powinni spędzić ze swoimi ukochanymi.

Zwolnij!

Życzę Ci, aby ta książka nauczyła Cię

Kierować swoimi myślami i chronić swoje uczucia.

Bowiem jakkolwiek silny(a) byś był(a), Ty też jesteś tylko zwykłym śmiertelnikiem.

Dziękuję Ci, że istniejesz.

Spis treści

Przedmowa

1| Choroba naszego wieku: depresja czy Syndrom Przyspieszonego Myślenia (SPM)?

Co zrobiliśmy dzieciom ludzkości?

Ja dojrzałe czy niedojrzałe?

2| Czy nasze umysły są wolne?

Teza Sartre’a: skazani na wolność

Ja jest zakładnikiem pewnej bazy danych

Ja może zostać opanowane przez zjawisko przepływu wewnętrznego

Jak zjawisko Automatycznego Zapisu Pamięci podporządkowuje sobie naszą pamięć i nasze Ja

Błąd Einsteina i inne konsekwencje

3| Kim jesteśmy? Podstawowe tezy

Myślenie to wielka przygoda

Myślenie i jego pułapki

4| Zatrzymaj się, obserwuj i dostrzegaj siebie!

Jak statystyki nas zdradzają

SPM czy ADHD?

Życie jest piękne i krótkotrwałe jak poranna rosa

5| Wyzwalacz pamięci

Witalny niepokój

Wyzwalacz lub zjawisko samosprawdzania

Wyzwalacz pamięci a związane z nim ograniczenia

Klasyczna edukacja

6| Okna pamięci: magazyn informacji

Definicja

Przemieszczenie osobowości

Intencje Ja nie zmieniają osobowości

Uzależnieni od narkotyków

Marzenia budują dzielnice w mieście pamięci

7| Rodzaje okien pamięci

Okna neutralne, zabójcze i light

Okna neutralne

Okna zabójcze

Okna light

Ja wkracza na scenę, kiedy wszystko jest na niej ustawione

Przykłady mówią głośniej niż słowa

Przeformułowanie roli szkoły

8| Zjawisko przepływu wewnętrznego i Ja

O pewnym pięknym zjawisku

Ja i jego podstawowe role

Funkcje Ja jako menadżera myśli

Ja dojrzałe czy uległe?

9| Ja i przepływ wewnętrzny: partnerzy czy wrogowie?

Sześć typów Ja

Ja zarządzające

Ja podróżujące lub oderwane

Ja płynne (dryfujące)

Ja usztywnione

Ja samosabotujące się

Ja przyspieszone

Nie istnieją osobowości wielorakie

Ja może mieć wiele niezdrowych zachowań

10| Syndrom Przyspieszonego Myślenia

Przyspieszone myślenie

11| Zabójstwo dzieciństwa

Nigdy wcześniej wychowanie nie było tak trudne

12| Poziomy SPM

SPM – rozbrój go!

Poziomy nasilenia SPM

Pierwszy poziom SPM: życie w rozproszeniu

Drugi poziom SPM: niecieszenie się z całej drogi

Trzeci poziom SPM: kultywowanie nudy

Czwarty poziom SPM: nietolerowanie osób powolnych

Piąty poziom SPM: planowanie wakacji kilka miesięcy wcześniej

Szósty poziom SPM: emerytura jest pustynią

13| Poważne konsekwencje SPM

Przedwczesne starzenie się emocji: chroniczny brak satysfakcji

Opóźnienie dojrzałości emocjonalnej

Przedwczesna śmierć czasu emocjonalnego

Brak ochrony emocjonalnej a rozwój zaburzeń psychicznych

Pozostałe skutki SPM

Choroby psychosomatyczne

Ograniczenie kreatywności

Ograniczenie ogólnej wydajności intelektualnej

Pogorszenie relacji towarzyskich

Trudności w pracy zespołowej i współpracy z innymi

14| Jak radzić sobie z Syndromem Przyspieszonego Myślenia – część I

1. Wzmocnienie Ja, by stało się autorem własnej historii

2. Wolność myśli a nie niewolnicze im poddanie

3. Radzenie sobie z martwieniem się na zapas

4. Przeprowadzanie higieny umysłowej techniką WKO

15| Jak radzić sobie z Syndromem Przyspieszonego Myślenia – część II

5. Praca nad fałszywymi przekonaniami

6. Jak nie zostać maszyną do pracy: najbardziej wydajny pacjent na szpitalnym łóżku

7. Jak nie być maszyną do przetwarzania informacji

8. Jak nie być zdrajcą jakości własnego życia

Spłacanie „długów” i zmiana życiowego kursu

Szkoła inteligencji

Instytut Augusto Cury

Przedmowa

Żyjemy w społeczeństwie, w którym każdy stale ma coś pilnego do załatwienia, ciągle się spieszy i jest przepełniony niepokojem. Nigdy wcześniej ludzie nie mieli tak zaktywizowanych i zestresowanych zarazem umysłów. Cierpliwość i znoszenie przeciwności stały się dziś artykułami luksusowymi. Kiedy nasz komputer uruchamia się trochę dłużej niż zwykle, większość z nas się zirytuje. Gdy nie mamy żadnego ciekawego zajęcia, czujemy się podenerwowani. Niewielu z nas na co dzień kontempluje piękno kwiatów na placach publicznych czy przysiada na chwilę na balkonie bądź ganku, aby porozmawiać z bliskimi lub znajomymi. Żyjemy w epoce przemysłu rozrywkowego i jednocześnie, paradoksalnie, nudy. Bardzo przykrym doświadczeniem jest odkrycie, że tak wielu ludzi wszystkich narodów nie potrafi przebywać w samotności, patrzeć w głąb siebie, rozmyślać nad niuansami egzystencji, cieszyć się życiem czy prowadzić dialogu wewnętrznego. Często mają oni mnóstwo znajomych na portalach społecznościowych, ale rzadko kiedy rzeczywiście znają kogoś naprawdę dobrze, a co gorsza, rzadko znają dobrze samych siebie.

Moja książka mówi właśnie o tej pladze naszych czasów. Wiele osób uważa, że jest nią depresja, ale ja prezentuję tu inny, być może jeszcze poważniejszy, choć nieco mniej dostrzegalny problem: nerwowość i niepokój wynikające z Syndromu Przyspieszonego Myślenia (SPM). Myślenie jest dobre, myślenie z jasnością umysłu – jeszcze lepsze, jednak nadmiar myślenia to ładunek wybuchowy, który podminowuje nasze zdrowie psychiczne, radość życia i kreatywność. Nie tylko leki psychotropowe powodują uzależnienia, to samo robi z nami nadmiar informacji, pracy umysłowej, aktywności, zmartwień, nadmierne używanie telefonu komórkowego. Czy doświadczasz na co dzień tego nadmiaru? Prowadzi on, w każdej swojej postaci, do największego, najgłębszego uzależnienia ludzkiego umysłu: nałogu myślenia. Wielu świetnych profesjonalistów różnych dziedzin doświadcza tego problemu. Są zarazem doskonałymi pracownikami swoich firm i własnymi dręczycielami. Spowolnienie tempa naszych myśli i nauka zarządzania własnym umysłem to kluczowe zadania, jakie przed nami stoją.

Treść tej książki zawiera tezy, które rozwinęły się na bazie mojej Teorii Inteligencji Wieloogniskowej, jednej z niewielu teorii na świecie zajmujących się złożonym procesem konstruowania myśli, formowaniem się Ja zarządzającego psychiką, rolami pamięci i kształceniem osób myślących. Nie jest jednak ta książka poradnikiem pełnym cudownych rozwiązań, ale powinna mieć zastosowanie psychologiczne. Nauczam swoich magistrantów i doktorantów z dziedziny psychologii, coachingu i pedagogiki wielu z wymienionych tutaj tez. Tu jednak staram się wyłożyć je w prosty, zrozumiały sposób, używając możliwie wielu przykładów i metafor, tak aby książka była dostępna nie tylko dla zawodowców, nauczycieli i rodziców, ale również dla młodzieży, która jest jedną z ofiar syndromu SPM. Nieświadomie niszczymy zdrowie psychiczne młodych ludzi na całym świecie. Mam nadzieję, że Czytelnikowi uda się zagłębić w najskrytsze zakamarki własnego umysłu i zastosować zaproponowane przeze mnie narzędzia.

Pieniądze kupią nam pochlebców, ale nie przyjaciół; kupimy za nie łóżko, ale nie dobry sen; wycieczki zagraniczne, ale nie radość; wszelkie dostępne produkty, ale nie wolny umysł; ubezpieczenia, ale nie poczucie emocjonalnego bezpieczeństwa. W tym krótkim i skomplikowanym życiu, które jest udziałem nas wszystkich, osiągnięcie stanu wolności umysłu i emocjonalnego bezpieczeństwa zmienia wszystko…

Dr Augusto Cury

Tytuł oryginału:

Ansiedade: como enfrentar o mal de seculo

Pierwsze wydanie:

Saraiva, Sao Paulo, 2014

Opracowanie graficzne okładki:

Emotion Media

Redaktor prowadzący:

Grażyna Ordęga

Opracowanie redakcyjne:

Joanna Morawska

Korekta:

Urszula Gołębiewska

© 2013 by Augusto Jorge Cury

© for the Polish edition by HarperCollins Polska sp. z o.o.Warszawa, 2019

Wszystkie prawa zastrzeżone, łącznie z prawem reprodukcji części lub całości dzieła w jakiejkolwiek formie.

HarperCollins jest zastrzeżonym znakiem należącym do HarperCollins Publishers, LLC. Nazwa i znak nie mogą być wykorzystane bez zgody właściciela.

Ilustracja na okładce: Shutterstock. Wszystkie prawa zastrzeżone.

HarperCollins Polska sp. z o.o.

00-975 Warszawa, ul. Starościńska 1B lokal 24-25

www.harpercollins.pl

ISBN 9788327641151

Konwersja do formatu EPUB:
Legimi S.A.