James Oliver Curwood

DOLINA LUDZI MILCZĄCYCH

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ROZDZIAŁ I

ROZDZIAŁ II

ROZDZIAŁ III

ROZDZIAŁ IV

ROZDZIAŁ V

Rozdział VI

ROZDZIAŁ VII

ROZDZIAŁ VIII

ROZDZIAŁ IX

ROZDZIAŁ X

ROZDZIAŁ XI

ROZDZIAŁ XII

ROZDZIAŁ XIII

ROZDZIAŁ XIV

ROZDZIAŁ XV

ROZDZIAŁ XVI

ROZDZIAŁ XVII

ROZDZIAŁ XVIII

Rozdział XIX

ROZDZIAŁ XX

ROZDZIAŁ XXI

ROZDZIAŁ XXII

ROZDZIAŁ XXIII

ROZDZIAŁ XXIV

ROZDZIAŁ XXV

DOLINA LUDZI MILCZĄCYCH

James Oliver Curwood

ROZDZIAŁ I

SPOWIEDŹ MORDERCY

James Grenfell Kent, sierżant Królewskiej Konnej Policji, nie miał cienia wątpliwości. Wiedział, że umiera. Przyjaciela swego, lekarza Cardigana, darzył całkowitym zaufaniem, a Cardigan powiedział, że czas, jaki mu pozostał do życia, mierzyć należy na godziny — być może, nawet na minuty lub sekundy. Wypadek był niezwykły; istniała jedna szansa na pięćdziesiąt, że przeżyje dwa lub trzy dni, lecz nie było szansy najmniejszej, że pociągnie dłużej. Koniec mógł nadejść z każdym nowym oddechem.

Sam Kent nie czuł się wcale jak człowiek umierający. Widział dobrze i rozumował z zupełną jasnością. Ból mu nie dokuczał i tylko chwilami gorączkował trochę. Gdy mówił, głos jego miał zupełnie naturalne brzmienie.

Początkowo, kiedy Cardigan obwieścił mu ponurą nowinę, uśmiechnął się niedowierzająco. Fakt, że zdaniem doktora kula, którą mu przed dwoma tygodniami posłał pijany Metys, drasnęła aortę tworząc groźbę anewryzmu — ani przekonał Kenta, ani go nawet nie zaniepokoił. „Anewryzm" i „aorta" były to słowa obce i wyzbyte treści. Kent posiadał jednak głęboką namiętność docierania do jądra rzeczy i tej cesze charakteru zawdzięczał właśnie reputację najlepszego łowcy ludzi w całej północno-zachodniej dywizji. Natarł więc na doktora, a ten wyjaśnił wszystko.

Jak się okazało, aorta jest główną żyłą prowadzącą do serca. Kula, drasnąwszy, tak silnie osłabiła jej ściankę, że utworzyła się wypukłość w kształcie woreczka. Gdy zaś woreczek ten pęknie — tłumaczył Cardigan — zginiesz natychmiast! — Tu prztyknął w palce, by dobitnie treść tych słów podkreślić.

Teraz już rozsądek nakazywał wierzyć. Kent wszakże nie był zbytnio przygnębiony, nawet obecnie. Niejednokrotnie dochodził do przekonania, że dramat i komedia ciasno się w życiu wiążą; ileż to razy widział, jak uśmiech przemienia się w łzy i odwrotnie?

Sytuacja bawiła go prawie. Zawsze przecież patrzył na życie jako na głupi żart, ponury nieraz, lecz przynajmniej krótkotrwały. Długie lata zresztą, spędzone na surowych krańcach ziemi, obdarzyły go swoistą filozofią. Był zdania, że egzystencja ludzka jest rzeczą najtańszą. — Byle im dać dość czasu — mówił — dwoje ludzi potrafi ziemię całą zaludnić.

Najistotniejsze było jednak to, że Kent się śmierci nie bał ani w chwili obecnej, ani nigdy przedtem. Ale nie znaczyło to, by życia nie cenił lub by je cenił mniej niż ktokolwiek inny. Z pewnością nawet nikt nie kochał życia tak jak on. Pogodny optymista, pełen wiary w przyszłość i pełen pragnień, lubił słońce, księżyc i gwiazdy, a góry, lasy i prerie wielbił po prostu. Lecz gdy los powiedział mu: koniec — miał dość siły woli, by odejść z  tego świata bez jęku.

Siedział teraz na łóżku, wsparty o wysoko spiętrzone poduszki. Nie schudł zbytnio wskutek choroby. Smagła płeć szczupłej, dobrze modelowanej twarzy co prawda trochę zbladła, lecz znać jeszcze było na niej wpływ wiatru, słońca i ognisk obozowych. Bliskość śmierci może tylko nieco przyćmiła jaskrawy błękit oczu. Kent miał trzydzieści sześć lat, ale nie wyglądał na tyle, mimo iż jasne włosy na skroni przetykała mu smuga siwizny. Siedząc, widział przez okno migotliwą wstęgę wielkiej rzeki Atabaski, toczącej leniwy nurt ku Oceanowi Lodowatemu. Słońce świeciło jaskrawo, toteż Kent widział jeszcze za wodą gęsty wał cedrowego boru, faliste roztoki wzgórz  i dolin, a słaby wietrzyk niósł mu wonie łąk i lasu, które od tylu lat ukochał.

— To moi przyjaciele najlepsi — rzekł do Cardigana. — Chcę umrzeć patrząc na nich!...

Przysunięto mu więc tapczan do okna.

Tuż przy łóżku chorego siedział Cardigan. Twarz jego, bardziej niż twarze reszty obecnych, wyrażała zwątpienie. Kedsty, inspektor Północno-Zachodniej Królewskiej Konnej Policji, dowodzący dywizją N. pod nieobecność właściwego zwierzchnika, był bardzo blady, bledszy nawet od młodej dziewczyny, która siedząc w kącie przy stole, zapisywała każde powiedziane słowo. Sierżant O'Connor sprawiał wrażenie ogłuszonego. Drobny, gładko wygolony misjonarz katolicki, którego obecności w charakterze świadka Kent zażądał, siedział, mocno splótłszy palce na kolanach, i w milczeniu dodawał usłyszaną opowieść do innych znanych mu tragedii głuszy.

Wszyscy oni, z wyjątkiem stenografistki, byli przyjaciółmi Kenta — serdecznymi przyjaciółmi. Z małym misjonarzem Kent przegawędził niejeden wieczór; z O'Connorem odbył niejedną trudną wyprawę. Oni to przecież schwytali w dorzeczu Mackenzie dwu morderców, Eskimosów, wałęsając się w tym celu przez czternaście miesięcy po najdzikszych ostępach leśnych. Kent bardzo lubił O'Connora — jego czerwoną twarz, rude włosy, szlachetne serce, toteż niezmiernie cierpiał nad tym, iż przyjaźń tę obecnie łamie.

Najbardziej jednak wzruszył Kenta inspektor Kedsty. Dowódca dywizji N. był człowiekiem niezwykłym. Starzec sześćdziesięcioletni, o stalowosiwej czuprynie i oczach prawie bezbarwnych, w których zazwyczaj próżno byś szukał wyrazu roztkliwienia czy obawy — posiadał iście żelazne nerwy. Grupa policyjna pozostająca pod jego rozkazami patrolowała przestrzeń liczącą sześćset dwadzieścia tysięcy mil kwadratowych w najdzikszej części Ameryki Północnej. Obszar ten wybiegał przeszło dwa tysiące mil poza siedemdziesiąty stopień szerokości geograficznej, o trzy i pół stopnia przekraczając Krąg Polarny, a co do wielkości czternastokrotnie przewyższał stan Ohio. Otóż Kedsty był tym, który wykonywał powierzone mu zadanie lepiej niż ktokolwiek inny.

Teraz wszakże, spośród pięciu obecnych mężczyzn, Kedsty zdradzał największy niepokój. Twarz miał szarą jak popiół.

Głos mu się łamał. Palcami nerwowo gniótł poręcze fotela, a żyły nabrzmiewały mu na rękach, jakby miały pęknąć. Kent po raz pierwszy widział, jak się Kedsty poci.

Inspektor dwukrotnie otarł chustką czoło. Nie zasługiwał już na miano, jakie nadali mu Indianie Cree: Minisak, czyli skała. Zbroja, której dotychczas nie przebił żaden pocisk, opadła zeń obecnie. Przestał być surowym, chłodnym sędzią śledczym, postrachem zbrodniarzy. Z trudem tylko panował nad nerwami.

— Wiesz oczywiście, co to oznacza dla całego oddziału? — pytał głosem niskim i twardym. — Oznacza to...

— Niełaskę — skinął głową Kent. — Wiem. I będzie to czarną plamą na nieskalanej tarczy naszej dywizji. Nic jednak nie poradzę. Zabiłem Johna Barkleya. Człowiek, który siedzi w areszcie i ma zginąć na szubienicy, jest niewinny. Rozumiem. Przykro wam będzie przyznać, że sierżant policji w służbie Jego Królewskiej Mości jest zwykłym mordercą. Lecz...

— Właśnie że nie zwykłym mordercą — przerwał Kedsty. — Jakeś sam to opisał, zbrodnia popełniona była z rozmysłem, okropna, niewytłumaczalna. Nie działałeś pod wpływem nagłego zamroczenia umysłu. Męczyłeś swą ofiarę. To nie do wiary, doprawdy!

— A jednak to prawda — rzekł Kent.

Obserwował szczupłe palce stenografistki notującej słowa jego i inspektora. Promień słońca muskał jej schyloną głowę, zapalając we włosach czerwone ognie. Wtem dowódca dywizji N. pochylił się nad chorym tak blisko, że prawie dotknął jego twarzy, i szepnął tak cicho, że nie usłyszał nikt z obecnych.

— Kłamiesz, Kent.

— Nie, mówię prawdę — odparł Kent.

Kedsty cofnął się, znów ocierając kroplisty pot z czoła.

— Zabiłem Barkleya tak właśnie, jak to sobie ułożyłem za wczasu — ciągnął dalej Kent. — Chciałem, by konając cierpiał. Nie zamierzam natomiast wyjawić, dlaczego go zabiłem. Ale powód był dostateczny...

Zauważył drżenie przebiegające w tej chwili plecy dziewczyny spisującej jego zeznania.

— Odmawiasz wyjawienia motywu zbrodni?

— Odmawiam stanowczo. Powiem jedno: skrzywdził mnie tak ciężko, że zasłużył na śmierć.

— I składasz to zeznanie wiedząc, że sam masz umrzeć? Cień uśmiechu przemknął po wargach Kenta. Spojrzał na

O'Connora i przez chwilę widział w oczach kolegi błysk dawnej przyjaźni.

— Tak. Doktor Cardigan mnie uprzedził. W przeciwnym razie pozwoliłbym raczej powiesić oskarżonego niewinnie. Ale ta kula przeklęta, zabijając mnie, ocala życie tamtemu.

Kedsty zwrócił się do stenografistki. Dobre pół godziny odczytywała głośno stenogram śledztwa, po czym na ostatniej stronicy Kent położył swój podpis. Wreszcie Kedsty wstał.

— Skończyliśmy, panowie — rzekł.

Obecni zaczęli wychodzić; dziewczyna uciekła pierwsza, zdenerwowana do najwyższego stopnia ponurą sceną, w jakiej musiała uczestniczyć. Inspektor był ostatni. Cardigan zawahał się w progu, jakby chcąc pozostać, lecz inspektor niecierpliwie machnął nań ręką i sam zamknął drzwi pokoju. Kent na sekundę jeszcze pochwycił spojrzenie zwierzchnika i aż się z wrażenia wzdrygnął. Kedsty miał w źrenicach nie tylko wyraz grozy, lecz ponadto wyraz zabobonnego lęku.

Chwila była niezaprzeczenie ponura, mimo to Kent uśmiechnął się leciutko. Wiedział, że zgodnie z nakazem prawa, Kedsty poleci teraz sierżantowi O'Connor ustawić pod jego drzwiami posterunek zbrojny. Fakt, iż obwiniony lada chwila umrze, nie zmieniał w niczym regulaminu. A Kedsty był służbistą aż do przesady. Poprzez zamknięte drzwi Kent słyszał niewyraźne głosy. Jakieś kroki oddalały się i cichły. Rozróżnił ciężki tupot wielkich nóg O'Connora; O'Connor zawsze człapał butami, nawet na szlaku.

Wtem po cichu drzwi się otwarły i wszedł ojciec Layonne, misjonarz. Kent wiedział z góry, że tak będzie, gdyż serce ojca

— Nie, nie zapomnę — szepnął misjonarz i odwrócił się.

Drzwi otworzyły się i zamknęły za wychodzącym. W oczach Kenta błysnęła wesoła iskierka; zaśmiał się, ścierając jednocześnie z warg nowe ślady krwi. Sprytnie rozegrał partię. A najkomiczniejsze w tym wszystkim jest to, że nikt na świecie całym nie wie prawdy prócz niego samego — i być może jeszcze jednej osoby.

— Muszą być jednak jakieś sprawy osobiste. Czy nie zechciałbyś mi ich powierzyć?

— Racja — uśmiechnął się. — Pora zrobić testament. Otóż kupiłem tu niegdyś parę skrawków ziemi. Teraz, kiedy kolej z Edmonton niemal już do nas dotarła, wartość działek % siedmiuset dolarów, jakie zapłaciłem za nie, podskoczyła do dziewięciu tysięcy. Chciałbym, żeby ojciec działki sprzedał, a pieniądze użył na cel dobroczynny. Na wspomożenie Indian przede wszystkim. Byli mi zawsze dobrymi braćmi. Jeśli trzeba podpisać jakieś pełnomocnictwo, chętnie uczynię to zaraz.

Oczy ojca Layonne zwilgotniały.

— Bóg ci za to zapłać, Jimmy — rzekł używając zdrobniałego imienia Kenta. — Sądzę, że przebaczy ci także, jeśli znajdziesz w sobie dość pokory, by Go o to błagać.

— Już mi przebaczył — odparł Kent wyglądając oknem. — Czuję to. Jestem tego pewny, ojcze.

W głębi duszy misjonarz modlił się żarliwie. Wiedział, że wiara Kenta różni się od jego własnej, mimo to gotów był w każdej chwili udzielić konającemu pociechy religijnej. Po pewnym czasie wstał; w szczupłej, ogorzałej twarzy Kenta siwe oczy patrzyły odważnie, wokół ust zaś igrał pogodny uśmiech.

— Mam wielką prośbę, ojcze — rzekł Kent. — Choćby mi został dzień życia, nie chcę, aby wszyscy przypominali mi o tym. Jeśli dawni druhowie jeszcze zachowali dla mnie przyjaźń, życzyłbym sobie widzieć ich wesołych, rozmownych, dowcipnych. Chciałbym palić fajkę. Chciałbym dostać pudełko cygar. Cardigan nie może już obecnie protestować. Czy ojciec mi te rzeczy załatwi? Ojca usłuchają najprędzej. I proszę mi jeszcze przed odejściem przysunąć tapczan bliżej okna.

Ojciec Layonne spełnił prośbę w milczeniu. Lecz poczucie obowiązku i litość wydarły mu wreszcie te słowa:

— Mój synu, więc się kajasz? Więc żałujesz, żeś zabił Johna Barkleya?...

— Nie, nie żałuję. Musiałem to zrobić. Ale proszę nie zapomnieć o tych cygarach, ojcze.

— Nie, nie zapomnę — szepnął misjonarz i odwrócił się.

Drzwi otworzyły się i zamknęły za wychodzącym. W oczach Kenta błysnęła wesoła iskierka; zaśmiał się, ścierając jednocześnie z warg nowe ślady krwi. Sprytnie rozegrał partię. A najkomiczniejsze w tym wszystkim jest to, że nikt na świecie całym nie wie prawdy prócz niego samego — i być może jeszcze jednej osoby.

ROZDZIAŁ II

DZIEWCZYNA NA ŚCIEŻCE

Za oknem Kenta była wiosna — cudna wiosna Dalekiej Północy, toteż nie zważając na śmierć dławiącą mu piersi, wychylał się z łóżka, wchłaniał wonne, rześkie powietrze i wodził wzrokiem po rozległym krajobrazie.

Przypominał sobie, jak to on sam doradzał Cardiganowi zbudowanie szpitala na tym właśnie wzgórzu, dającym rozległy widok na rzekę i osadę. Był to gmach prymitywny, pozbawiony wszelkich ozdób, nie tynkowany nawet, lecz jakże silnie i słodko woniejący sośniną. Z wnętrza biła wprost nadzieja i pogoda. Jasne belkowanie ścian, pełne krągłych sęków, to znów złotych i brunatnych plam żywicznych, mówiło radośnie o życiu niezniszczalnym; dzięcioły z pobliskiej kniei przylatywały kuć drzewo, jak gdyby stanowiło ono nadal część lasu, rude wiewiórki harcowały po dachu, aż dudnił zabawnie pod miękkim cwałem łapek.

— Chyba tylko niedołęga jakiś mógłby tu umrzeć mając tyle piękna przed oczyma — mówił Kent przed rokiem, gdy wraz z przyjacielem obierali miejsce pod budowę szpitala. A teraz on sam był tym konającym niedołęgą...

Wzrokiem obejmował południową stronę, część wschodu i zachodu, a we wszystkich tych kierunkach nie było widać końca kniei. Puszcza stała się niby olbrzymie, pięknie cieniowane morze, żłobiona wgłębieniami dolin, zjeżona szczytami pagórków, aż na horyzoncie zielone czuby drzew wspierały błękitny strop nieba. Kenta niejednokrotnie bolało serce na wspomnienie dwóch wąskich szyn stalowych, metr za metrem i mila za milą pełznących od strony oddalonego o pięćdziesiąt kilometrów Edmonton. Jego zdaniem, równało się to świętokradztwu, przestępstwu wobec przyrody, znęcaniu się nad knieją. Dla Kenta puszcza była czymś więcej niż zwykłym zbiorowiskiem sosen, jodeł, cedrów, topoli i brzóz, czymś więcej niż setką jezior, rzek i błot. Była czymś szczególnym. Kochał ją bardziej niż ludzi. Wielbił po prostu. Sama jej obecność, szept wiatru, w gałęziach, blask słońca w listowiu dodawały mu otuchy w godzinie śmierci.

Przeniósł potem oczy bliżej, na osadę, której domki gnieździły się nad rzeką połyskującą o małe ćwierć mili. Nie tak dawno i tu również szumiała puszcza. Lecz i teraz jeszcze Athabaska Landing stanowiło wrota otwarte na bezmiar Dalekiej Północy. Domy, z rzadka rozsiane, były sklecone prymitywnie, z ledwo ciosanych bali. Ot i w tej chwili nawet dobiegał go szum tartaku tnącego leniwie ciężkie pnie. Nad budynkiem Towarzystwa Zatoki Hudsona łopotał stargany i wypłowiały sztandar amerykański. Szerokie barki, ładowne towarem aż po wręby, odbijały właśnie od brzegu, szukając bystrzejszego nurtu. Prąd niósł je zrazu wolno, potem coraz szybciej, pióra wioseł migotały w słońcu, a załoga na całe gardło rzucała w niebo ulubioną dziką nutę: Pieśń podróżników.

Kenta zdławiło coś za krtań, omal szlochem nie wybuchnął. Miał ochotę wychylić się przez okno i krzyknąć podróżnym słowa pożegnania. Wiedział, że odjeżdżających czekają całe miesiące swobodnej egzystencji pod otwartym niebem. Zmożony tęsknotą i wzruszeniem, Kent przechylił się w tył, na poduszki, i powiekami zakrył oczy.

Myśl jaskrawo i wyraźnie malowała mu to, co traci. Jutro lub pojutrze umrze, a tymczasem załoga płynąć będzie coraz dalej, przez porohy Athabaski, przez Wodospad śmierci, ważyć się zuchwale na przebycie strasznych wirów Paszczy Diabelskiej i ryczących czeluści Czarnego. Przelecą Athabaskę i Rzekę Niewolniczą, wyjdą na wspaniałą Mackenzie, płynąć będą, aż wyświechtany o skały kil ostatniej barki zakosztuje słonych wód morskiego przypływu. Zobaczą Ocean Lodowaty... Gdy tymczasem on, James Kent — umrze.

Otworzył oczy i uśmiechnął się blado. Barek było szesnaście, a jak wiedział, największą kierował Piotr Rossand. Wyobrażał sobie doskonale, jak potężna, ogorzała pierś Piotra dudni strofami pieśni. O tysiąc mil stąd żona na niego czeka.

Rad był prawie, gdy barki umknęły poza obręb wzroku, a pieśni wioślarzy umilkły w oddaleniu. Nasłuchiwał znów leniwego brzęczenia tartaku; ponad głową, na gontach dachu harcowała wiewiórka, miękko i zabawnie dudniąc polotnymi łapkami. Plama słońca padła na kołdrę. Silniejszy powiew wiatru przyniósł słodką woń żywicy. Wtem drzwi się otwarły i wszedł Cardigan.

Doktor przywitał Kenta z tą samą co zwykle serdecznością. Nie potrafił wszakże ukryć zatroskanego wyrazu twarzy. Przyniósł fajkę i tytoń. Położył je na stoliku przy łóżku, po czym przytknął ucho do piersi chorego.

— Zdajemi się, że chwilami sam nawet słyszę jakiś szmer — ozwał się Kent. — Jest gorzej, prawda?

Cardigan twierdząco skinął głową.

— Palenie może nieco rzecz przyśpieszyć — rzekł. — Jeżeli jednak chcesz koniecznie...

Kent wyciągnął rękę po tytoń i fajkę.

— Warto zaryzykować. Dziękuję, stary.

Nabił fajkę. Cardigan potarł zapałkę. Po raz pierwszy od dwóch tygodni Kent wypuścił spomiędzy warg kłąb dymu.

— Barki odpłynęły już na północ — odezwał się.

— Towar przeznaczony przeważnie dla Mackenzie — odparł Cardigan. — Daleka droga!

— Najpiękniejsza na całej północy. Przed trzema laty O'Connor i ja odbyliśmy ją z kapitanem Follette. Pamiętasz, Follette i Ladouceur? Kochali obaj tę samą dziewczynę, a jako dobrzy przyjaciele postanowili uczciwie rozstrzygnąć spór. Mieli przepłynąć Wodospad Śmierci. Kto pierwszy wyjdzie na brzeg, do tego dziewczyna należy. I wiesz, Cardigan, co się stało? Follette przybył pierwszy, lecz z głową strzaskaną o skały. Umarł na miejscu. Ale Ladouceur po dziś dzień nie pojął dziewczyny za żonę. Twierdzi, że przegrał zakład, i boi się zemsty zza grobu w razie naruszenia umowy.

Urwał nasłuchując. Z sieni dochodziły ciężkie kroki, coraz bliższe.

— O'Connor — rzekł Kent.

Cardigan zbliżył się do drzwi i otworzył je, właśnie w chwili gdy O'Connor zamierzał pukać. Kiedy drzwi zamknęły się z powrotem, sierżant pozostał sam na sam z Kentem. W jednej potężnej garści trzymał pudełko cygar, w drugiej pęk jaskrawo-czerwonych kwiatów.

— Ojciec Layonne mi to dał, gdy tu szedłem — wyjaśnił kładąc na stoliku jedno i drugie. — Poza tym... poza tym naruszam regulamin przychodząc tu i mówiąc to, co zamierzam powiedzieć. Nigdy nie zarzucałem ci kłamstwa, Jimmy, ale teraz twierdzę, że jesteś łgarz.

Chwycił dłonie Kenta, miażdżąc je w uścisku trwałej przyjaźni. Kent drgnął; czymże był jednak ból chwilowy wobec olbrzymiej radości, jaką jednocześnie odczuł. Bał się przecież bardzo, że O'Connor, na równi z Kedsty'm, odsunie się od zbrodniarza. Zauważył jednak w twarzy i w oczach druha niezwykły wyraz. Sierżant, którego trudno było wyprowadzić z równowagi, zdradzał silne zdenerwowanie.

— Nie wiem doprawdy, co widzieli inni, gdy składałeś swe zeznania, Kent. Być może, ja dojrzałem więcej, ponieważ półtora roku spędziłem na włóczędze z tobą. Wiem, żeś kłamał. Co za grę prowadzisz, stary?

Kent burknął coś pod nosem. — Czy znów zamierzasz mnie dręczyć? — spytał wzdychając.

O'Connor jął spacerować po izbie tam i z powrotem. Kent widywał go już tak chodzącego, ilekroć miał jakiś trudny problem do rozwiązania.

— Ty nie zabiłeś Johna Barkleya! — nacierał O'Connor. — Ani ja w to nie wierzę, ani nawet inspektor Kedsty. Mimo to rzecz dziwna...

— Co takiego ?

— Kedsty w błyskawicznym tempie robi użytek z twoich zeznań. Nie wierzę, żeby to było zgodne z regulaminem. A jednak on się niesłychanie śpieszy. Kent, chcę wiedzieć, muszę wiedzieć, czy to ty zabiłeś Barkleya.

— O'Connor, jeżeli podajesz w wątpliwość słowa umierającego, to znaczy, że masz mały szacunek dla śmierci!

— Ach, to tylko wykręty. Zabiłeś go ? Powiedz!

— Tak.

O'Connor siadł ciężko i paznokciem przeciął opaskę na pudełku cygar.

— Czy mogę zapalić z tobą? — spytał. — To mi uspokoi nerwy. Od rana same niespodzianki, i to jeszcze jakie. Poza tym ta dziewczyna...

— Dziewczyna! — wykrzyknął Kent. Siadł wyprostowany i wlepił oczy w O'Connora. Sierżant również uparcie badał go wzrokiem.

— No tak, ty jej nie znasz — rzekł wreszcie, zapalając cygaro. — Ja także nie. Nie widziałem jej nigdy przedtem. I dlatego to Kedsty tak bardzo mnie dziwi. Mówię ci, to coś niepojętego zupełnie. Rano nie wierzył twoim zeznaniom, a jednak wstrząśnięty był do głębi. Ciągnął mnie ze sobą do domu. Żyły nabrzmiały mu na karku do grubości mego małego palca. Ale raptem zmienił zdanie i prosił, byśmy razem szli do biura. Jak wiesz, droga wiedzie przez topolowy zagajnik. I tam właśnie stało się to najdziwniejsze.

Ne jestem kobieciarzem, Kent, trudno by mi więc było ją opisać. Ale gdy ją ujrzałem, jak stała na środku ścieżki, o dwa, trzy metry od nas, na jej widok, mówię ci, stanąłem jak wryty. Kedsty zatrzymał się również. Słyszałem, jak wydał coś niby stęknięcie, taki dziwny dźwięk, jakby go ktoś niespodziewanie uderzył. Nie mogę ci nawet opisać, jak ta dziewczyna była ubrana, gdyż nigdy w życiu nie widziałem równie pięknej twarzy, włosów i oczu. Nie potrafiłem od niej wzroku oderwać. Wpatrywałem się jak wariat. Ale ona nie zwracała na mnie najmniejszej uwagi, jak gdybym był tylko powietrzem czy niewidzialnym cieniem.

Patrzyła tylko na inspektora Kedsty i tak patrząc minęła nas zwolna. Nie wymówiła ani słowa, ani słóweczka. Przechodziła tak blisko, że mógłbym jej ręką dotknąć, i ani na sekundę nie odwróciła oczu od inspektora. Gdy znikła, pomyślałem, że zachowaliśmy się jak durnie; przecież nie pierwszy raz w życiu widzieliśmy ładną twarzyczkę. Chciałem to właśnie staremu powiedzieć, gdy...

O'Connor pochylił się nad łóżkiem chorego i tak mocno ścisnął zębami cygaro, że prawie przeciął je na dwie części.

— Słuchaj, Kent, przysięgam, Kedsty był biały jak wapno! W twarzy nie pozostała mu ani kropla krwi, a wpatrywał się wciąż przed siebie, jakby dziewczyna tkwiła tam nadal. Potem stęknął jak człowiek dławiony zmorą i wyjąkał:

„Sierżancie, zapomniałem o rzeczy bardzo ważnej. Muszę się raz jeszcze zobaczyć z doktorem Cardiganem. Upoważniam pana do natychmiastowego wypuszczenia na wolność McTriggera".

O'Connor urwał, oczekując od Kenta słów niedowierzania. Lecz gdy chory milczał, sierżant spytał znowu:

— Jak sądzisz, Kent, czy to polecenie zgadza się z literą prawa ?

— Niezupełnie. Ale skoro pochodzi z ust inspektora, jest prawne samo przez się.

— Toteż usłuchałem go — burknął sierżant. — Ach, gdybyś widział McTriggera! Kiedy powiedziałem mu, że jest wolny, i otworzyłem drzwi, wyszedł po omacku, jak ślepiec. A potem powędrował do biura. Mówił, że zaczeka na inspektora...

— No a Kedsty?

O'Connor zerwał się z krzesła i jął przebiegać pokój, ciężko człapiąc butami.

— Poleciał w ślad za dziewczyną! — wybuchnął. — Nie mógł nic innego zrobić. Skłamał mówiąc o Cardiganie. Nie byłoby w tym nic tajemniczego, gdyby nie fakt, że on ma lat sześćdziesiąt, a ona niespełna dwadzieścia. Jest bardzo piękna. Ale przecież nie z powodu jej urody tak zbladł, jakby miał zemdleć. Mówię ci, w ciągu dziesięciu sekund postarzał o dziesięć lat co najmniej. Oczy jej przeraziły go bardziej niż lufa rewolweru. I zaraz pomyślał o McTriggerze, człowieku, którego twoje zeznanie ocaliło od szubienicy. Czyż nie dziwne jest to wszystko, począwszy od twego zeznania?

— Zupełnie się z tobą zgadzam — przyznał Kent. — Od dawna już to sobie rozważyłem. Widzisz, taki drobiazg jak kula, a ile sprowadziła zmian. Gdybym bowiem tej kuli w pierś nie dostał, nie złożyłbym zeznań i niewinny człowiek zginąłby na szubienicy. Ale zrozum, Kedsty jest obecnie wstrząśnięty. Zdarza się przecież po raz pierwszy, żeby członek Północno-Zachodniej Królewskiej Konnej Policji tak swój honor splamił, i trzeba pecha, że to padło właśnie na dywizję naszego starego. Cóż dziwnego, że stracił głowę. Co do dziewczyny zaś...

Wzruszył ramionami usiłując się roześmiać.

— Być może, przybyła po prostu dziś rano na jednej z łodzi płynących w górę rzeki. Czyś nigdy nie zauważył, O'Connor, że słońce przesiane przez liście topoli daje nieraz widmowe oświetlenie?

— Owszem, zauważyłem to, gdy liście są rozwinięte zupełnie, ale nie wtenczas, gdy na drzewach są same pąki. Jeśli nasz stary zbladł, to jedynie z powodu dziewczyny. Jej oczy go urzekły. Ach, żebyś te oczy widział; istne fiołki pełne złotych iskier. Myślałem dotychczas, że tylko czarne źrenice mogą tak płonąć. W inspektora jakby piorun trafił. A co najważniejsze, istnieje tu jakiś związek ze skazańcem siedzącym w celi. Kedsty natychmiast pomyślał o nim.

— To istotnie ciekawe — zauważył Kent. — Więc ta blondyneczka...

— Ależ ona wcale nie jest blondynką! Nigdy w życiu nie widziałem nic równie czarnego jak jej włosy. Co za czarodziejka! Gdybyś ją raz ujrzał, do śmierci byś pamiętał. Z pewnością nie była dotąd w Athabaska Landing ani w okolicy, gdyż słyszano by o niej. Zjawiła się nie bez powodu, sądzę zaś, że osiągnęła swój cel, gdy McTrigger wyszedł z więzienia.

— To bardzo prawdopodobne — przyznał Kent. — Twierdziłem zawsze, że jesteś najlepszym detektywem w naszej dywizji, Bucky. Sprawa jest jednak mocno zagmatwana. Szczęście, że nie mam z nią nic wspólnego.

O'Connor uśmiechnął się złowieszczo.

— Nie masz nic wspólnego? Ha, jestem może ślepy, głupi i posiadam zbyt bujną fantazję, ale oto, co ci powiem: Coś mi się wydaje, że z chwilą gdy Kedsty dziewczynę ujrzał, rad był jak najprędzej McTriggera uwolnić, a ciebie powiesić na jego miejscu. Pojmujesz?

Blady uśmiech przeleciał po twarzy Kenta, rysy jego stwardniały. Skinął głową w kierunku cygar.

— Spróbuję, jak mi też to będzie smakować po fajce — rzekł i przyciął zębami czubek cygara. — Zapominasz, Bucky, że ja nie będę wisiał. Nie mam czasu. Cardigan powiedział, że dożyję do jutra wieczór. Najwyżej do pojutrza rano. Czy widziałeś, jak szkuty Rossanda odpływały na północ? To mi przypomniało naszą jazdę sprzed trzech lat...

O'Connor chwycił dłonią rękę Kenta i aż się wzdrygnął czując jej chłód. Milcząc wstał i wyjrzał oknem. Potem podszedł do drzwi.

— Zobaczymy się znów jutro — rzekł. — Przyjdę cię odwiedzić. Jeśli się dowiem czegoś nowego o tej dziewczynie, to ci powtórzę.

Usiłował parsknąć śmiechem, lecz głos mu się załamał, więc tylko uczynił niewyraźny gest dłonią.

Kent nasłuchiwał potem człapania jego ciężkich kroków, wolno oddalających się w korytarzu.

ROZDZIAŁ III

W OCZEKIWANIU ŚMIERCI

Kent wpatrzył się znów w leżący za oknem krajobraz. Ledwie wszakże O'Connor wyszedł, świat cały uległ nagłej zmianie i mimo postanowienia, by do końca utrzymać nerwy na wodzy, chory uczuł, jak ogarnia go i pochłania niewymowne przygnębienie.

Rozległy przestwór kniei zmieniał szybko ton i barwę pod wpływem nadciągającej burzy. Gasł jaskrawy koloryt dolin i pagórków. Ponura czerń zajęła miejsce migotliwej zieleni. Ściemniały sosny, jodły i cedry. Złote i srebrne błyski topól oraz brzóz utonęły w jednolitej szarzyźnie. Mrok coraz głębszy, coraz bardziej złowieszczy, niby welonem okrył rzekę, która przed chwilą jeszcze odbijała przepych słońca i smagłe twarze wioślarzy. A wraz z mrokiem, bliski już i wyraźny, nadlatywał grzmot.

Podniecony poprzednio wyznaniem przedśmiertnym, Kent doznał obecnie po raz pierwszy uczucia samotności. Samotność przygniatała go po prostu. Nie bał się śmierci nadal, lecz część jego stoicyzmu znikła. Rozważał, że trudno jest jednak konać samemu. Ciężar w piersi dokuczał mu bardziej niż przed godziną lub dwiema, myślał więc, że straszno będzie odejść w nieznane o zmroku lub nocą. Marzył o powrocie O'Connora; Cardigana albo ojca Layonne powitałby okrzykami radości. Najbardziej wszakże w tej męczącej chwili tęsknił do kobiety, owej najdelikatniejszej z istot niosącej z sobą jednak zawsze tyle siły i otuchy.

Walczył z własnym nastrojem. Pamiętał, jak go doktor Cardigan uprzedzał, że nadejdą chwile ogromnego przygnębienia. Pod ręką miał dzwonek, lecz zły na siebie za okazywane tchórzostwo, nie chciał nikogo wzywać. Cygaro mu zgasło, więc je ponownie zapalił. Usiłował skierować myśl ku tajemniczej dziewczynie, którą Kedsty i O'Connor spotkali w topolowym zagajniku. To znów wyobrażał sobie, jak McTrigger, cudem wybawiony od szubienicy, czeka w biurze policyjnym na powrót inspektora. Aż wreszcie rozpętała się burza.

Deszcz lunął jak z cebra, ledwie zaś zabębnił po dachu, drzwi się otworzyły i do izby wpadł Cardigan. Spieszył zamknąć okno. Zabawił potem przy chorym dobre pół godziny. Po jego wyjściu młody Mercer, jeden z dwu asystentów doktora, odwiedzał Kenta parokrotnie. Pod wieczór, gdy zaczęło się już wypogadzać, wrócił ojciec Layonne niosąc testament gotowy do podpisu. Pozostał do zachodu słońca. O zmierzchu Mercer przyniósł choremu kolację.

Po kolacji Kent zauważył, że Cardigan podwaja czujność. Doktor czterokrotnie osłuchiwał pierś pacjenta, lecz gdy Kent zadał pytanie najważniejsze, Cardigan przecząco ruszył głową.

— Nie, Kent, nie jest gorzej. Wątpię, by to się stało dziś w nocy.

Mimo tego zapewnienia Kent widział doskonale, że Cardigan jest coraz bardziej niespokojny. Tłumaczenie było tylko jedno: doktor czuł, że koniec nadchodzi, uważał sobie jednak za obowiązek łudzić chorego do ostatniej chwili.

Kent nie miał ochoty zasnąć. Knot lampy skręcono nisko, tak iż pod szkłem pełzał jedynie słaby płomyk, okno zaś rozwarto ponownie, noc była bowiem cicha i pogodna po minionej burzy. Ulewa tak dalece oczyściła powietrze, że niebo, pełne złotych gwiazd, sklepiało się dziwnie wysoko. Księżyc wstawał późno i Kent obserwował silny jego blask świecący rudawo przez gałęzie. Miasteczko spało już, jedynie parę mdłych światełek migotało wzdłuż łożyska rzeki. Wśród ciszy ogólnej z rzadka dobiegał dźwięk — szczebiot zbudzonego ptaka, ujadanie psa, szczęk targanego przez łódź łańcucha. Na wprost okna dwie strzaskane piorunami jodły sprawiały wrażenie dwu widm odzianych w białe całuny. Na jednym z drzew sowy uwiły gniazdo. Kent chwytał słuchem niesamowity ich chichot oraz łopot skrzydeł, gdy bawiąc się i ścigając nawzajem, krążyły blisko. Wtem usłyszał ostre kłapanie dziobów. Jakiś wróg się zbliżał, więc sowy gotowały się do obrony. Wydało mu się, że słyszy kroki. W chwili następnej wiedział, że się nie myli. Ktoś okrążał budynek podchodząc do okna. Kent wychylił się przez futrynę i znalazł się twarzą w twarz z O'Connorem.

— Ach, te moje przeklęte nożyska! — burknął sierżant. — Czyś spał, Kent?

— Czuwałem jak te sowy naprzeciwko — zapewnił Kent szczerze.

O'Connor przysunął się jeszcze bliżej do okna.

— Zobaczyłem, że się u ciebie świeci, więc pomyślałem, że czuwasz — rzekł. — Chciałem się tylko upewnić, że jesteś zupełnie sam. Nie chcę, by wiedziano, że tu przyszedłem. I wiesz co, zgaś lepiej światło. Kedsty czuwa także.

Kent wyciągnął rękę w kierunku lampy. Na pokój spłynęła głęboka ciemność, łagodzona tylko słabo poświatą księżyca i gwiazd, lecz i tę tłumiły częściowo szerokie bary stojącego w oknie sierżanta. Twarz O'Connora słabo majaczyła w cieniu.

— Wiem, że to zbrodnia tak ciebie denerwować, Kent — zaczął O'Connor zniżając głos niemal do szeptu — ale doprawdy, musiałem przyjść. Może ostatni raz mówię z tobą! Coś jest nie tak, jak być powinno. Kedsty chce się mnie pozbyć, ponieważ byłem przy nim, gdy spotkał dziewczynę w topolowym zagajniku. Wysyła mnie służbowo do fortu Simpsona — dwa tysiące mil wodą! To znaczy pół roku, a może i rok nieobecności. Ruszamy motorówką o świcie, by dopędzić szkuty Rossanda. Chciałem cię koniecznie widzieć przed odjazdem. Zawahałem się jednak, skoro ujrzałem światło.

— Rad jestem, żeś przyszedł — serdecznie przerwał Kent. — I Bogu jednemu wiadomo, jak bardzo pragnąłbym ci towarzyszyć. Gdyby nie ta historia w piersi, Bucky, gdybym tylko mógł wstać...

— Gdyby nie ta historia, to bym nie odjeżdżał — znacząco wyszeptał O'Connor. — Gdybyś był na nogach, Kent, niejedno poszłoby innym trybem. Z Kedstym od rana dzieje się coś niesamowitego. To nie ten Kedsty, którego znaliśmy wczoraj lub przed rokiem. Jest zdenerwowany i sprawia wrażenie, jakby się ustawicznie czegoś bał. I mnie się boi również. Widzę to doskonale. Podróż do fortu Simpsona to tylko pretekst. Chce się mnie pozbyć. A jednocześnie zabiega o moje względy. Obiecuje mi w ciągu roku awans na inspektora. Wezwał mnie do siebie po południu, przed samą burzą. Od tej pory...

O'Connor popatrzył na siebie, na wysrebrzony księżycem krajobraz, i znów zwrócił się w stronę przyjaciela.

— Od tej pory tropię nieustannie dziewczynę i Sandy McTriggera. Ale znikli, jakby ich ziemia pochłonęła. McTrigger zresztą mógł po prostu uciec do lasu. Dziewczyna intrygowała mnie bardziej. Wypytywałem wszystkich flisaków w przystani. Szperałem wszędzie, gdzie tylko mogła znaleźć pożywienie i przytułek. Dałem nawet napiwek staremu Mooie, żeby przeszukał pobliskie chaszcze. Sprawa jednak wikła się coraz bardziej. Nikt w całym Athabaska Landing nie widział jej na oczy. Brzmi to prawie jak bajka, hę? Aż przyszła mi do głowy wspaniała myśl. Już zgadłem bodaj, gdzie się dziewczyna ukrywa.

Kent słuchał słów kolegi z należytym przejęciem. Pochłonięty opowiadaniem, zapomniał o losie, jaki go czeka. Niejednokrotnie przecież wespół z nim rozplątywali najbardziej zawikłane sprawy. W oczach jego zamigotał teraz dawny płomień. Śmiejąc się rzekł:

— Kedsty jest starym kawalerem, dziwnie nieczułym na wdzięki niewieście. Ale ogromnie lubi zacisze domowe...

— I zbudował sobie drewniany dworek w ustroniu za miastem — dodał O'Connor

— I właśnie odprawił kucharza-Chińczyka oraz gospodynię.

— A dom stoi na głucho zamknięty. Przynajmniej tak wygląda.

— Z wyjątkiem nocnej pory, gdy Kedsty wraca do domu spać.

O'Connor chwycił Kenta za rękę:

— Jimm, w całej dywizji nie ma sprytniejszych detektywów od nas. Dziewczyna ukrywa się w dworku Kedsty'ego!

— Ale dlaczego się ukrywa? — nacierał Kent. — Nie popełniła przecież żadnej zbrodni.

O'Connor stał chwilę w zupełnym milczeniu. Kent słyszał, jak przyjaciel napycha fajkę.

— Tego już nie wiem — burknął. — A jednak czuję, że się ukrywa. Zresztą...

Potarł zapałkę i przez chwilę trzymał drobny płomyk w czarce złączonych dłoni. W słabym rozbłysku Kent ujrzał jego twarz, skupioną i niepewną.

— Widzisz, pożegnawszy ciebie wróciłem ponownie do topolowego gaju. Znalazłem miejsce, w którym Kedsty ją dopędził — mech był tam silnie ubity. Musieli długo rozmawiać stojąc. Potem on wrócił do miasta przez gaj topolowy, a ona zginęła między sośniną. Tu straciłem jej trop. Idąc między sosnami, mogła dotrzeć do dworku inspektora nie zwróciwszy niczyjej uwagi. Ciężko jej musiało być w tych trzewiczkach, nie dłuższych niż pół mojej dłoni i na obcasach dwucalowej wysokości. Dziwi mnie, że nie nosi sportowego obuwia ani mokasynów.

— Przybyła widać z Południa, a nie z Północy — poddał Kent. — Zapewne z Edmonton.

— Właśnie. Ale Kedsty chyba jej się nie spodziewał, w przeciwnym razie byłby mniej wstrząśnięty.

— Chciałbym też zrozumieć, dlaczego z chwilą gdy ją ujrzał, zmienił swój stosunek do ciebie. Obecnie pragnie twej zguby dlatego po prostu, by mieć wymówkę na wypadek, gdyby go spytano, czemu tak śpiesznie uwolnił McTriggera. Złożyłeś zeznanie w samą porę. Dziewczyna kazała mu więźnia wypuścić, popierając żądanie swe groźbą — niestety, nie wiem, jakiego rodzaju. Bądź co bądź, sterroryzowała starego zupełnie. A potem Kedsty rozmawiał z McTriggerem w biurze urzędu — pojęcia nie mam o czym. Policjant Doyle mówi, że przegadali dobre pół godziny. Wreszcie McTrigger wyszedł i natychmiast gdzieś zniknął. Nikt go dotąd nie widział na oczy. Czyż to nie podejrzane? Czyż cała ta rzecz nie jest podejrzana? A najważniejsze to moja nagła delegacja do fortu Simpsona...

Kent chciał odpowiedzieć, lecz nagle opadł w tył na poduszki, Zaniósł się kaszlem, a powietrze gwiżdżąc wychodziło mu z krtani. Przy świetle gwiazd O'Connor dojrzał, że twarz przyjaciela starzeje naraz, przyjmując wyraz wielkiego zmęczenia. O'Connor przegiął się przez futrynę okna i oburącz ujął prawicę Kenta.

— Zanudzam ciebie, Jimmy — rzekł chrapliwie. — Do widzenia, stary druhu. Ja... ja... — tu zawahał się, po czym skłamał odważnie — ja i tak zamierzam się jeszcze przejść. Zobaczę, co słychać koło dworku inspektora. Za pół godziny będę wracał, to cię znów odwiedzę. Jeśli jednak będziesz spał...

— Nie będę spał — odparł Kent. O'Connor mocniej uścisnął mu rękę.

— Do widzenia, Jimmy!

— Do widzenia.

Lecz gdy O'Connor cofnął się już w mrok leżący za oknem, doleciał go jeszcze stłumiony głos Kenta:

— Będę ci towarzyszył w tej długiej podróży, Bucky. Pamiętaj, żebyś o siebie dbał... żegnaj!

O'Connor chciał odpowiedzieć, ale szloch wezbrał mu w piersi i zdławił za gardło niby silna pięść. Gorące łzy zalały mu oczy. Nie skręcił w kierunku dworku inspektora, tylko cicho poczłapał ku rzece. Wiedział, że Kent kłamstwo przejrzał i że się nie zobaczą już nigdy.

ROZDZIAŁ IV

NIEZWYKŁY GOŚĆ

Kent usnął dopiero po dłuższym czasie. Była to właściwie drzemka, którą niestrudzony mózg, walczący do ostatka z wyczerpaniem i śmiercią, zaludniał koszmarnymi wizjami. W marzeniach Kent wracał wstecz, do lat dawno przeżytych, do dni dzieciństwa, przeskakując jedne fakty, dłużej zatrzymując się przy drugich.

Oto znów był dzieckiem i przekomarzał się z Skinny Hillem, milutkim Skinny nieżyjącym od dawna. Ten najmilszy kolega był zawsze uśmiechnięty i zawsze pachniał cebulą, najpiękniejszą cebulą, jaką kiedykolwiek hodowano w Ohio. W porze obiadowej Kent wymieniał jeden z otrzymywanych od matki pikli na cebule Skinny Hilla — dwie cebule za pikiel, podług raz na zawsze ustalonej ceny.

A potem bawił się z matką w jakąś staromodną grę. Później znów szli przez las, zbierając czarne jagody, i Kent kijem okładał żmiję zabitą w borze przed dwudziestu laty, matka zaś uciekała krzycząc, siadała na mchu i zalewała się łzami.

Jakże tę matkę wielbił! We śnie szukał mogiły w dolinie, gdzie pod białym kamieniem spoczywała obok ojca. Dzieliły ją od niego tysiące mil. Szukał gorliwie, lecz na próżno, i sam nie wiedział, w jaki sposób trafił na Daleką Północ, w głąb puszczy.

Knieja obstąpiła go zewsząd. Niespokojnie rzucał się na posłaniu, chwilami budził się, lecz oto znów zapadał w sen. Siedział przy obozowym ognisku wraz z O'Connorem, w jaskrawym kręgu światła i ciepła; początek zimy obdzierał puszczę z jaskrawych barw, wtrącając świat w otchłań jednolitej, mroźnej szarzyzny. Scenariusz wciąż ulegał zmianie. Wśród szalejącej śnieżycy biegł za saniami zaprzęgniętymi w psy; mknął czółnem po rwących wodach potoku; przeprawiał się przez rzekę, po czym nieoczekiwanie znów widział przy sobie O'Connora. Tkwili obok siebie plecami do ściany, z dymiącymi karabinami w garści, stawiając czoło rozjuszonej bandzie opryszków. Grzechot karabinów zbudził go prawie, ponownie jednak zapadł w sen. Sny były teraz przyjemniejsze. Wiatr szemrał w wierzchołkach drzew, łagodnie bulgotały wezbrane z wiosną strugi, ćwierkały ptaki i kwiaty pachniały odurzająco.

Na piersi zwaliła mu się zmora. Niegdyś w okolicy Jachfish przygniotło Kenta padające drzewo; i wówczas również walczył daremnie z okrutnym ciężarem, powoli tracąc przytomność. Obecnie czuł, że płucom brak powietrza, a głowę obejmuje ciemność. Naraz w mroku błysnęło światło. Otworzył oczy. Przez okno wlewały się strugi słonecznego blasku, ciężar zaś na piersi pochodził od lekkiego nacisku stetoskopu Cardigana.

Pomimo niepokoju wywołanego koszmarnymi snami, Kent zbudził się tak spokojnie, iż Cardigan dopiero podniósłszy oczy zdał sobie z tego sprawę. Twarz lekarza miała dziwny wyraz; gdy spostrzegł, iż pacjent na niego patrzy, usiłował przybrać maskę obojętności, Kent wiedział jednak, co o tym sądzić. Cardigan miał pod oczyma sine podkowy. Rysy zdradzały znużenie, jak po nocy nieprzespanej.

Kent uniósł się i siadł w łóżku, mrugając powiekami do słońca. Uśmiechnął się, zmieszany.

— Zaspałem dzisiaj — tłumaczył — więc...

Urwał z nagłym grymasem bólu. Ostre, palące ukłucie przeszyło mu pierś niby cios noża. By schwytać powietrze, musiał szeroko otworzyć usta. Ciężar na piersi nie pochodził już od nacisku stetoskopu. Nie był urojony, lecz prawdziwy.

Cardigan, stojąc nad chorym, udawał pogodną wesołość.

— Zbyt ostre powietrze nocne — wyjaśnił. — To minie wkrótce.

Kent byłby przysiągł, iż Cardigan nieznacznie podkreśla słowo „wkrótce", nie zadawał jednak żadnych pytań. Rozumiał doskonale, o co chodzi; wiedział, iż lekarzowi trudno przyjdzie dać odpowiedź. Poszukał pod poduszką zegarka. Była dziewiąta. Cardigan nerwowo krzątał się po izbie, porządkując na stole drobiazgi i poprawiając przy oknie firanki. Przez chwilę trwał zupełnie bez ruchu, plecami do Kenta. Potem odwrócił się i rzekł:

— Co sobie życzysz wpierw, Kent: umyć się i zjeść śniadanie czy przyjąć gościa?

— Nie jestem głodny, a w tej chwili nie czuję specjalnej sympatii do wody i mydła. Co to za gość? Ojciec Layonne czy też Kedsty?

— Ani jeden, ani drugi. To... kobieta.

— O... w takim razie poproszę jednak wodę i mydło. Czy możesz mi powiedzieć, kto taki?

Cardigan potrząsnął głową przecząco.

— Nie wiem. Nie widziałem jej nigdy przedtem. Przyszła dziś rano, gdy byłem jeszcze w pidżamie, i dotąd czeka. Radziłem jej przyjść później, ale uparła się, że woli tu zostać do twego przebudzenia. Czeka bardzo cierpliwie od dwu godzin.

Kent nie usiłował bynajmniej ukryć silnego podniecenia.

— Czy to młoda dziewczyna? — spytał żywo. — Prześliczne czarne włosy, błękitne oczy, nosi trzewiki na wysokich obcasach, malusienkie jak połowa twojej dłoni, i jest bardzo piękna?...

— Wszystko się zgadza — skinął głową Cardigan. — Nawet trzewiki zauważyłem. A piękna jest niewątpliwie.

— Wprowadź ją, proszę — powiedział Kent. — Mercer wyszorował mnie dokładnie wczoraj wieczór, a co do brody, to ją przeproszę. Jak jej na imię?

— Pytałem, jednak zdawała się nie słyszeć. Nieco później Mercer pytał również, lecz spojrzała nań tylko bez słowa i jak twierdzi, lodem powiało z tych oczu. Obecnie czyta jedną z moich książek, żywoty Plutarcha, i to czyta naprawdę. Widzę po sposobie przewracania kartek.

Gdy tylko Cardigan wyszedł, Kent podciągnął się wyżej na poduszkach i wzrokiem przywarł do drzwi. W jednej chwili przypomniał sobie rozmowę z O'Connorem — dziewczyna, Kedsty, tajemniczy stosunek tych dwojga. Dlaczego chciała się z nim widzieć? Jaki był powód tej wizyty? Czy może chciała podziękować za złożenie zeznań, dzięki którym Sandy McTrigger odzyskał wolność? Obchodził ją bardzo, może więc zamierza wyrazić swą wdzięczność.

Kent wytężył słuch. Dalekie kroki dały się słyszeć w sieni. Zbliżały się szybko, by zatrzymać się u jego drzwi. Czyjaś dłoń nacisnęła klamkę, ale drzwi nie otworzyły się jeszcze. Kent rozróżnił głos Cardigana i stąpanie lekarza, zrazu bliskie, potem coraz dalsze. Serce skoczyło mu w piersi. Nigdy bodaj jeszcze sprawa, drobna na pozór, tak dalece nie wytrąciła go z równowagi.

ROZDZIAŁ V

MARETTE

Klamka poruszyła się lekko i jednocześnie ktoś cichutko zastukał do drzwi.

— Proszę — odpowiedział Kent.

W chwili następnej zaniemówił. Dziewczyna weszła do pokoju zamykając drzwi za sobą. Odpowiadała zupełnie opisowi O'Connora. Spotkał jej oczy. Barwą przypominały fiołki, lecz wyraz miały zgoła inny niż tam w lesie. O'Connor widział w nich ponury tlący ogień, Kent natomiast zauważył, iż są szeroko otwarte, ciekawe jak oczy dziecka. Badawcza ciekawość górowała w nich niezaprzeczenie. Zamiast spodziewanej wdzięczności Kent czytał w głębi nich pytanie. I ani śladu zmieszania.

Przez chwilę Kent nie widział nic prócz tych cudnych, wpatrzonych w niego oczu. Potem obserwując dziewczynę, gdy stała plecami do drzwi, z dłonią wspartą nadal na klamce, spostrzegł resztę: wspaniałe włosy, śliczną twarzyczkę, szczupłą kibić. Nigdy nie spotkał równie pięknego zjawiska. Trudno było odgadnąć jej wiek — mogła mieć równie dobrze lat osiemnaście jak dwadzieścia czy dwadzieścia dwa. Włosy, zgarnięte z czoła na tył głowy i falujące mocno, czyniły ją wyższą, niż była w istocie, miała bowiem wzrost raczej średni. Schyliła nieco głowę i w ciemnych splotach zalśniły złotawe blaski słońca.

Kent usiłował coś powiedzieć, lecz nim znalazł słowa odpowiednie, dziewczyna zrobiła parę kroków i siadła na krześle przy łóżku.

— Czekam już długo, by się z panem widzieć — rzekła. — Pan jest James Kent, prawda?

— Tak, jestem Jim Kent. Żałuję, że doktor Cardigan kazał pani czekać. Gdybym był wiedział...

Całkowicie opanowawszy nerwy uśmiechnął się do niej. Dziewczyna zatrzepotała niebywałej długości rzęsami, lecz błękitne oczy nie zmieniły wyrazu. Spokój jej spojrzenia łatwo mógł człowieka zmieszać. Sprawiała wrażenie surowego sędzi, pragnącego przejrzeć do dna istotę oskarżonego.

— Powinien był mnie zbudzić — ciągnął Kent. — To niegrzecznie kazać czekać kobiecie.

Rzęsy nieznajomej zatrzepotały znowu.

— Jest pan zupełnie inny, niż myślałam — rzekła półgłosem, niby sama do siebie. — A ja właśnie przyszłam zobaczyć, jaki też pan jest. Pan umiera?

— Mocny Boże, tak, umieram — westchnął Kent. — Zgodnie z opinią doktora Cardigana mogę skonać każdej chwili. Czy nie lęka się pani trochę, siedząc tak blisko człowieka mającego lada moment umrzeć?

Po raz pierwszy oczy jej zmieniły wyraz. Jakkolwiek światło słoneczne nie padało na nią wprost, w głębi źrenic zatańczyły złote promyczki, ciepłe, wesołe jak iskierki śmiechu.

— Nie, wcale się nie lękam — zapewniła go. — Marzę zresztą od dawna, by być świadkiem czyjejś śmierci, widzieć, jak człowiek kona, i to powolutku, bez pośpiechu, cal za calem. Ale pana śmierci wolałabym nie oglądać.

— Bardzo mi miło — szepnął Kent. — Doprawdy, jest to dla mnie wielką pociechą.

— Ale gdyby pan mimo wszystko umarł, to bym się nic a nic nie bała.

— Oh!

Kent dźwignął się wyżej na poduszkach. W życiu swym przeżył niejedną przygodę. Zaznał wszystkich niemal dostępnych człowiekowi wzruszeń. To było jednak coś nowego. Wpatrzył się w błękitne oczy oszołomiony, zapomniawszy języka w ustach. Były to piękne oczy, chłodne i niewzruszone. A co najważniejsze, wiedział, że dziewczyna mówi prawdę. Nawet drgnieniem tych pięknych rzęs nie zdradziłaby lęku czy grozy, gdyby nagle padł bez życia. Co za zdumiewająca osóbka.

Przez chwilę doznał uczucia niechęci. Lecz uczucie to pierzchło równie szybko, jak się pojawiło, dziewczyna wyciągnęła bowiem rękę i przyłożyła dłoń do czoła Kenta. Był to nowy, gwałtowny wstrząs. Dłoń nieznajomej miała w sobie niezwykłą miękkość i słodycz. Dotknięcie trwało jednak krótko, ręka cofnęła się niemal zaraz, a szczupłe palce splotły się z palcami drugiej ręki, spoczywającej na kolanach.

— Pan wcale nie ma gorączki — rzekła. — Dlaczego sądzi pan, że ma umrzeć ?

Kent wyjaśnił, o co chodzi. Prawdę mówiąc, czuł się dość niezręcznie. Sądził poprzednio, iż gość przedstawi mu się zaraz po wejściu do izby, po czym on sam zacznie stawiać pytania, uprzejmie, lecz stanowczo. Nie przypuszczał także, mimo zapewnień O'Connora, że dziewczyna jest aż tak piękna. I oto zamiast pytać o jej imię i o powód wizyty, zachowywał się jak niedołęga, bełkocząc coś o sercu i aorcie. Dopiero gdy skończył mówić, zdał sobie sprawę z komizmu sytuacji. Niespodziewanie dla samego siebie parsknął śmiechem.

— To jest doprawdy szalenie zabawne, panno, panno...

— Marette — poddała dziewczyna.

— To jest szalenie zabawne, panno Marette.

— Nie panno Marette, tylko zwyczajnie Marette — poprawiła.

— W każdym razie to bardzo zabawne — ciągnął Kent — bo proszę sobie wyobrazić, że właśnie zeszłej nocy marzyłem gorąco, by mieć przy sobie w godzinie śmierci kobietę. Doznać sympatii z jej strony, widzieć, jak mi współczuje. I oto Bóg wysłuchał mnie na pozór i przychodzi... pani, ale bodaj jedynie po to, by zobaczyć, jak wygląda człowiek konający.

W oczach dziewczyny zamigotały złotawe ogniki. Policzki, blade poprzednio, zwolna pokryły się słabym rumieńcem.

— Nie byłby pan pierwszym, który przy mnie skonał — zapewniła go. — Widziałam niejednego trupa i nie przypominam sobie, bym kiedykolwiek wiele łez wylała. Wolę patrzeć na agonię człowieka niż niektórych zwierząt. Pana śmierci wolałabym jednak nie oglądać. Czy jest to dla pana pewną pociechą?

— Owszem — wyjąkał zdumiony Kent. — Ale dlaczego... z jakiej racji... panno Marette...

— Marette — poprawiła ona znowu.

— Niech sobie będzie Marette. Po co więc przyszłaś teraz właśnie, gdy lada chwila mam się przenieść na tamten świat. Jak się nazywasz właściwie, ile masz lat i, przede wszystkim, czego chcesz ode mnie?

— Marette jest moim jedynym imieniem, mam lat dwadzieścia i chciałam pana zobaczyć, żeby stwierdzić, jak pan wygląda.

— Brawo! — krzyknął Kent. — Zbliżamy się szybko do sedna sprawy. Ale pytam raz jeszcze: po co?

Dziewczyna przysunęła krzesło o parę cali bliżej i Kent doznał wrażenia, że wargi jej składają się do uśmiechu.

— Ponieważ skłamał pan tak wspaniale, by ocalić człowieka, któremu groziła szubienica.

— I ty, Brutusie — westchnął Kent opadając na poduszki. — Czyż przyzwoity człowiek nie może zabić drugiego człowieka, by nie zasłużyć natychmiast na miano kłamcy, kiedy sam swą zbrodnię wyzna? Dlaczego tyle ludzi zarzuca mi łgarstwo? Jestem doprawdy ciekaw.

— Sytuacja już się zmieniła — zaprzeczyła dziewczyna spokojnie. — Teraz wszyscy panu wierzą. Opisał pan tak dokładnie szczegóły morderstwa, że przekonał najbardziej opornych. Źle byłoby, gdyby pan wyżył, gdyż niewątpliwie nie uniknąłby pan szubienicy. Kłamstwo pana posiada wszelkie cechy prawdy. Tylko ja jedna wiem, co o tym sądzić. Pan nie zabił Johna Barkleya.

— Na czym opiera pani to twierdzenie?

Dobre pół minuty dziewczyna patrzyła mu wprost w oczy. Źrenice jej zdawały się przenikać go na wskroś.

— Na tym, że wiem, kto zabił Johna Barkleya — rzekła wreszcie z zupełnym spokojem. — I to nie był pan.

Szalonym wysiłkiem woli Kent zachował spokmamj zewnętrzny. Wyciągając rękę wziął cygaro z pudełka, które Cardigan postawił na łóżku, i zębami uciął koniec.

— Czy ktoś jeszcze składał zeznania? — spytał. Uczyniła głową ledwo dostrzegalny gest przeczący.

— Czy... hm... czy widziałaś, jak tamten ktoś mordował Johna Barkleya? — nacierał Kent...

— Nie.

— W takim razie powtórzę to, co już tyle razy mówiłem innym. Ja zabiłem Johna Barkleya. Jeśli podejrzewasz kogoś innego, jesteś w błędzie.

— Co za wspaniały kłamca! — w tonie dziewczyny znać było szczery podziw. — Czy pan nie wierzy w Boga?

Kent drgnął i niespokojnie poruszył się na łóżku.

— Ogólnie biorąc, oczywiście, że wierzę — odparł. — Ale chyba nie po to do mnie przyszłaś, by mówić o religii?

Śliczna główka pochyliła się ku niemu niżej, niżej jeszcze. Doznał ogromnej ochoty, by unieść rękę i pogładzić jej lśniące włosy, tak jak ona dotknęła jego czoła.

— Wiem, kto zabił Johna Barkleya — uparcie powtórzyła dziewczyna. — Wiem kiedy, jak i dlaczego został zabity. Proszę więc wyznać mi prawdę. Chcę wiedzieć, dlaczego przyznał się pan do zbrodni, której pan nie popełnił.

Nie patrząc na nią Kent powoli zapalał cygaro. Dziewczyna nie spuszczała z niego świecących oczu.

— Jestem, być może, obłąkany — odezwał się Kent. — Sądzę, że każdy człowiek może być wariatem i nie zdawać sobie z tego sprawy. W tym właśnie leży tragizm i komizm obłędu. Jeśli wszakże jestem przy zdrowych zmysłach, w takim razie zabiłem Johna Barkleya. O ile go nie zabiłem, jestem wariatem, gdyż mam absolutną pewność, że popełniłem ów mord. Lecz może to ty właśnie postradałaś zmysły. Mam pewne poszlaki co do tego. Czy osoba normalna nosiłaby tak małe pantofelki na obcasach półmetrowej wysokości?

Wymownym gestem wskazał jej malutkie trzewiczki i dziewczyna po raz pierwszy uśmiechnęła się, szczerze, wesoło, pogodnie. Trwało to jednak zaledwie chwilę, uśmiech znikł niby gasnące słońce za chmurami.

— Jest pan dzielnym człowiekiem — rzekła. — Jest pan po prostu człowiekiem niezwykłym. Nienawidzę ludzi, ale sądzę, że gdyby pan żył dłużej, pokochałabym pana. Skłonna jestem uwierzyć, że pan Barkleya zabił. Zmusza mnie pan, abym w to uwierzyła. Przyznał się pan do zbrodni sądząc, że pan i tak umrze, a chcąc niewinnego człowieka ocalić od śmierci. Prawda, że tak się rzecz miała?

Kent potwierdził słabym ruchem głowy.

— Tak. Wolałbym to sobie wyobrazić inaczej, sądzę jednak, że zgadłaś słusznie. Złożyłem zeznanie wiedząc, że umrę, W przeciwnym razie milczałbym niewątpliwie i tamten człowiek by wisiał. Powiesz teraz, że jestem potwór.

— Wszyscy ludzie są potworami — wtrąciła szybko. — Pan jest jednak inny niż reszta. Lubię pana. Gdyby zaszła potrzeba, walczyłabym w pana obronie. Umiem walczyć!

Z miłym półuśmiechem wyciągnęła przed siebie dwie drobne rączki.

— Przecież nie rękoma! — zawołał Kent. — Sądzę, że wystarczyłyby oczy. O'Connor mi mówił, że po wczorajszym spotkaniu w gaju topolowym Kedsty omal nie umarł.

Oczekiwał, że wzmianka o inspektorze zmiesza dziewczynę. Nie zauważył jednak, by wywarła na niej jakiekolwiek wrażenie.

— O'Connor to ten wielki, opalony mężczyzna, który towarzyszył panu Kedsty?

— Tak, mój towarzysz ze szlaku. Odwiedził mnie wczoraj i cały czas mówił o twoich oczach, Marette. Są rzeczywiście bardzo piękne. Nie widziałem nigdy równie cudnych oczu. Nie to jednakże uderzyło O'Connora. Oszołomiło go wrażeniev jakie wywarły na Kedsty'm. O'Connor twierdzi, że Kedsty był po prostu zmiażdżony, choć nasz inspektor ma na ogół silne nerwy. Najdziwniejsze było jednak to, że ledwie odeszłaś, Kedsty dał O'Connorowi rozkaz uwolnienia McTriggera, a sam poszedł w ślad za tobą. O'Connor spędził resztę dnia na dowiadywaniu się o ciebie w Athabaska Landing, lecz nie mógł zasięgnąć zgoła żadnych informacji. Doszliśmy zatem do przekonania, że z tych czy innych przyczyn kryjesz się w dworku inspektora. Nie gniewasz się, że człowiek mający lada chwila umrzeć jest tak bardzo szczery?

Poniewczasie pożałował nieco zbytniej swej szczerości. Cofnąłby chętnie wymówione słowa, lecz było już za późno. Czekał więc w milczeniu. Dziewczyna spoglądała w dół, mnąc w palcach jedwabne chwasty zdobiące przód sukni, a ponieważ przechyliła głowę, więc Kent, mimo woli, zaczął mierzyć wzrokiem długość jej rzęs. Były wspaniałe. W przypływie zachwytu przysiągłby, że mają przynajmniej cal długości. Nagle uniosła powieki i pochwyciła żywszy blask jego źrenic oraz rumieńce przeglądające spod opalenizny. Poczerwieniała lekko.

— A gdyby pan nie umarł? — spytała wprost, jakby nie usłyszała ani słowa z tego, co mówił o Kedsty'm. — Co by pan wtedy zrobił?

— Ja przecież na pewno umrę.

— Ale gdyby pan nie umarł? Kent wzruszył ramionami.

— Sądzę, że poszedłbym na szubienicę. Wychodzisz już? Dziewczyna wyprostowała się, siedząc już tylko na brzeżku krzesła.

— Tak, wychodzę. Nie dowierzam swoim oczom. Mogę spojrzeć na pana jak na inspektora Kedsty i... gotów pan umrzeć. A ja nie chcę być świadkiem pana śmierci.

Posłyszał w jej głosie leciutką, drżącą nutę śmiechu. Dreszcz nim wstrząsnął. Co za zachwycająca, krwiożercza bestyjka! Spoglądał na jej schyloną głowę, na lśniące pukle prześlicznych włosów. Pomyślał, że gdyby tak wyjął szpilki, sploty okryłyby ją całą. Jakże muszą być miękkie i ciepłe w dotknięciu. Co za cudna dziewczyna, i brak jej jedynie serca. Z nadchodzącej śmierci kpi iście po szatańsku, a w błękitnych oczach próżno byś szukał wyrazu współczucia.

Wstała, po raz pierwszy badawczo rozglądając się po izbie. Odwracając nieco głowę wyjrzała przez okno. Wytworna, szczupła, silna, przypominała Kentowi prześliczną młodą wierzbę, rosnącą nad brzegiem strugi. Mógłby ją wziąć na ręce równie łatwo jak pierwsze lepsze dziecko, przeczuwał wszakże, iż zdolna jest do ponoszenia ciężkich nawet trudów. Zachwycał się swobodnym osadzeniem jej głowy. Za ten zarys szyi i za te włosy okalające czoło połowa kobiet świata oddałaby niejeden rok życia.

Wciąż wyglądając oknem rzekła:

— Kiedyś, gdy będę miała umrzeć, chciałabym umierać w takim jak ten pokoju.

— Mam nadzieję, że nie umrzesz nigdy — rzekł Kent z przejęciem.

Odeszła od okna i przystanęła koło niego na chwilę.

— Było mi bardzo miło — rzekła, jakby dziękując za jakąś szczególną rozrywkę. — Doprawdy, szkoda, że pan umiera. Jestem pewna, że bylibyśmy wielkimi przyjaciółmi. Jak pan sądzi?

— Na pewno. Gdybyś tylko przyszła wcześniej...

— Będę o panu myśleć zawsze jak o kimś, kto się od reszty ludzi różni — przerwała mu. — Mówię szczerze, twierdząc, że nie chciałabym być świadkiem śmierci pana. Wolę odejść, zanim się to stanie. Czy pocałunek mój sprawiłby panu przyjemność?

Przez chwilę Kent doznał wrażenia, że aorta w nim zaraz pęknie. Wybełkotał:

— Ja... ja... tak, naturalnie.

— W takim razie proszę przymknąć oczy.

Usłuchał. Pochyliła się nad nim. Poczuł muśnięcie jej rąk na twarzy, owionął go subtelny zapach jej włosów i oto drżące jej usta, ciepłe i miękkie, na mgnienie dotknęły jego warg.

Kiedy znowu na nią spojrzał, nie była ani zaczerwieniona, ani zmieszana. Mogło się zdawać, iż ucałowała dziecko.

— Całowałam dotychczas jedynie troje ludzi — wyznała. — Zabawne. Nie sadziłam, że kiedykolwiek jeszcze to zrobię. A teraz żegnam.

— Czekaj! — zawołał Kent żałośnie. — Czekaj, proszę. Chcę wiedzieć, jak się nazywasz. Więc jesteś Marette...

— Radisson — dokończyła zamiast niego. — Marette Radisson, a przybywam z bardzo daleka, z miejscowości, którą zwiemy Doliną Ludzi Milczących.

Dłonią wskazała kierunek.

— To na Północy? — pytał Kent bez tchu.

— Tak, na dalekiej Północy. Hen, tam...

Trzymała dłoń na klamce. Drzwi otwierały się zwolna.

— Czekaj! — bełkotał Kent. — Nie odchodź!

— Muszę. I tak bawiłam zbyt długo. Żałuję, że pocałowałam pana. Nie powinnam była tego robić. Ale to dlatego, że jesteś tak wspaniałym kłamcą!

Drzwi otwarły się i szybko zatrzasnęły za nią. Słyszał kroki, biegiem prawie oddalające się w korytarzu. Zapadła cisza zupełna, a w ciszy tej słowa dziewczyny doszły go znowu, niby małe młoteczki bębniąc po wrażliwym mózgu.

„To dlatego, że jesteś tak wspaniałym kłamcą!"

Koniec wersji demonstracyjnej.

Rozdział VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Rozdział XIX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXV

TAJEMNICA SIĘ WYJAŚNIA

Nieco później, ściskając sobie wzajem ręce, Kent i Sandy McTrigger zostali w izbie sami. W uścisku ich była męska energia, zaufanie głębokie i szczera, braterska miłość. Wyrażały ją również oczy, gdy usta milczały zamknięte.

Lecz oto twarz Kenta zdradziła niepokój. Marette? McTrigger zrozumiał i uśmiechnął się na pół rzewnie, na pół radośnie przenosząc wzrok ku drzwiom, za którymi znikły obie kobiety.

— Dziękuję Bogu, żeś przyszedł w porę — rzekł nie wypuszczając dłoni Kenta z uścisku. — Ona myślała, że umarłeś, i to ją zabijało. Musieliśmy jej pilnować po nocach. Uciekała nieraz z domu w dolinę. Twierdziła, że szuka ciebie. Ot i dziś właśnie...

Kent z trudem przełknął ślinę.

— Teraz rozumiem — oświadczył — to ona, żyjąca, prowadziła mnie tutaj!

Zdjął plecak z ramion. Siedli. McTrigger mówił coś, lecz jakże mało ważne były jego słowa wobec faktu, że Marette żyje, jest w pobliżu i że się wkrótce znów zobaczą. A McTrigger tłumaczył, że starsza z dwu kobiet jest jego żoną. Potem zaczął opisywać, jak to w przeprawie przez wodospad przypadek rzucił Marette na kłodę drzewną wczepioną między dwa głazy i jak pod wpływem wstrząsu kłoda wyzwoliła się z uwięzi i spłynęła z prądem, wlokąc dziewczynę o parę mil dalej i osadzając wreszcie na drugim brzegu rzeki. Lecz i to było niczym wobec pewności, że dzielą ich obecnie tylko drzwi zamknięte.

Kent słuchał jednak i rozumiał, że Marette szukała go rozpaczliwie wtenczas właśnie, gdy on sam leżał nieprzytomny w chacie Andrzeja Boileau, potem zaś znaleźli ją ludzie kapitana Laselle i wraz z nimi popłynęła na północ. Tu McTrigger zawahał się, wreszcie spytał:

— Aleś ty pewno szedł drogą na fort Simpsona, Kent, i O'Connor wszystko ci powiedział. Przecież on właśnie przyprowadził tu Marette przez Krainę Siarki.

McTrigger mówił o O'Connorze z zupełnym spokojem. Kent szeroko otworzył oczy i naraz porwał się na nogi.

— O'Connor!

Minęło dobre parę chwil, zanim McTrigger wyczytał prawdę z twarzy Kenta.

— Więc ty nic nie wiesz, Kent? — bąknął wstając również. — Nie widziałeś O'Connora? Nie spotkałeś nikogo z dywizji policyjnej w ciągu ubiegłego roku? Nie wiesz?...

— Nie wiem nic! — upewniał go Kent bez tchu. McTrigger jeszcze nie mógł uwierzyć.

— Ależ tak! — zapewnił Kent. — Kryłem się przecież. Unikałem kontaktu z policją.

McTrigger odetchnął głęboko i z podziwem pokręcił głową.

— Więc przyszedłeś tu, mimo żeś sądził, iż to Marette zabiła Kedsty'ego? No, no, trudno wprost uwierzyć!

Przerwał i zasępił się nagle. Wyraz żalu przemknął mu po twarzy.

— To właśnie O'Connor rozwikłał tajemnicę — zaczął znów po chwili, mówiąc jednak z pewnym wysiłkiem. — Słuchaj, Kent, dowiesz się zaraz o wszystkim. Lepiej, żebyś się dowiedział z moich ust niż z jej. Spójrz!

Podprowadził gościa do kominka, zdjął z półki nad paleniskiem ramkę z fotografią i podał ją Kentowi. Było to migawkowe zdjęcie, podobizna brodatego mężczyzny, stojącego na zalanej słońcem łące.

Kent krzyknął. Miał przed sobą tego samego człowieka, którego oglądał pamiętnej nocy z okna dworku Kedsty'ego przy świetle błyskawic.

— Mój brat — rzekł McTrigger, a głos mu się łamał. — Kochałem go bardzo. Przez lat czterdzieści byliśmy przyjaciółmi. To on zabił Johna Barkleya. I on także zabił inspektora Kedsty.

Zapadła głucha cisza. McTrigger unikał wzroku Kenta. Po chwili odezwał się znowu.

— Zabił tych ludzi, to prawda, ale nie zasłużył na miano pospolitego mordercy. Nie mordował, tylko własnoręcznie wymierzał sprawiedliwość. Ach, gdyby nie Marette, nigdy bym nie poruszał tych okropnych, dawno przebrzmiałych spraw. Nie lubię o nich nawet myśleć. To było dawno już... przed wielu laty Żyłem jeszcze po kawalersku, lecz brat mój, o dziesięć lat starszy, był już żonaty. Sądzę, że Marette kocha cię równie mocno, jak Maria kochała Donalda. To, co Donald czuł dla żony, trudno nawet nazwać miłością. To było po prostu uwielbienie. We trójkę przybyliśmy do nowych okolic, jeszcze przed gorączką złota w Dawson i Bonanza. Kraj był dziki, nieomal bezludny. Rzadko która kobieta ośmiela się mężowi towarzyszyć, ale Maria szła za Donaldem wszędzie. Jakaż ona była piękna! Miała te same oczy i włosy co Marette i w tym właśnie leżał cały dramat.

Szczegóły pominę milczeniem — są zbyt straszne. Stało się to, gdy Donald i ja byliśmy na polowaniu. Trzej mężczyźni, biali mężczyźni, zauważ, Kent, biali! nadeszli z północy i poprosili o gościnę. To, co zastaliśmy po powrocie, doprowadziło nas nieomal do obłędu. Maria skonała w ramionach Donalda. Pozostawiając trupa w chacie ruszyliśmy za zbójami w pogoń. Ocaliła ich śnieżyca. Z nadejściem zawiei szliśmy jeszcze po zupełnie świeżym tropie. Gdyby zadymka rozpoczęła się o dwie godziny później, ja również zasłużyłbym na miano mordercy.

Odtąd obaj z Donaldem obraliśmy zawód łowców ludzi. Po mozolnym wywiadzie ustaliliśmy, kim są trzej zbrodniarze. W dwa lata później Donald schwytał jednego nad Yukonem i zanim go zgładził, wydobył z niego piśmienne zeznanie co do udziału tamtych w zbrodni. Poszukiwanie następnych zajęło lat niemało — trzydzieści z okładem. W miarę jak lata biegły, Donald starzał się zdumiewająco szybko i jednocześnie stracił rozum. Miesiącami przebywał poza domem, szukając wciąż niestrudzenie. Pewnego dnia podczas srogiej zimy trafił na chatę w puszczy, nawiedzoną przez zarazę. Mieszkańcy, Piotr Radisson i żona jego Andree, zmarli na ospę. Lecz dziecko ich, niemowlę, żyło. Donald zaopiekował się nim. To była Marette. McTrigger mówił dotychczas głosem równym, beznamiętnym, patrząc uparcie w ogień. Teraz przeniósł raptem oczy na Kenta.

— Wielbił ją od początku — stwierdził z lekką chrypką w głosie — sądziłem więc, że miłość do dziecka zbawi Donalda. Częściowo dodawała mu istotnie sił i chęci do życia, lecz nie zgłuszyła pragnienia zemsty. Przenieśliśmy się bliżej na wschód. Znaleźliśmy tę cudowną dolinę i złoto nie tknięte przez innych. Pobudowaliśmy się tu, osiedlili. Ożeniłem się też wkrótce; dwoje dzieci przyszło na świat, lecz oboje zmarło. Odtąd pokochałem Marette bardziej jeszcze. Żona moja Anna, jako córka misjonarza, mogła udzielić Marette trochę nauk. Znajdziesz w tym domu wiele książek. Po pewnym czasie zrozumieliśmy jednak, że należy jej dać więcej wykształcenia. Marette pojechała więc do Montrealu. A potem...

Urwał znów i długo patrzył w oczy Kenta.

— A potem — podjął opowieść na nowo — Donald wrócił raz z Dawson półprzytomny i oznajmił, iż znalazł swoich ludzi. Jednym był John Barkley, bogaty spekulant leśny, drugim Kedsty, inspektor policji z Athabaska Landing.

Kent nie usiłował nawet głosu dobyć. Zdumienie całkowicie odebrało mu mowę. Wargi miał suche jak w gorączce. Skinął tylko głową na znak, że słucha i prosi, by mówić dalej.

— Wiedziałem, co się stanie, jeśli Donald przychwyci Barkleya lub Kedsty'ego — ciągnął McTrigger. — A zatrzymać go nie umiałem, ten człowiek oszalał po prostu. Zostało mi więc jedno. Pierwszy ruszyłem w drogę, by tamtych dwu przestrzec Wobec posiadanych przez nas dowodów nie mogli się do winy nie przyznać. Choćby byli najbogatsi, najpotężniejsi, musieli uciekać nie tylko przed zemstą szaleńca, ale również przed grożącym im więzieniem. Usiłowałem Donaldowi wyperswadować, że lepiej oddać sprawę do sądu, ale on żądał krwi. Ruszyliśmy w drogę jednocześnie, jako młodszy miałem jednak znaczną przewagę. Ale popełniłem błąd. Sądziłem, że zdążę pojechać jeszcze do Montrealu i wrócić, zanim on się zjawi. Chciałem uprzedzić Marette, że w razie jeśli ją odwiedzi, musi skierować jego myśli na inne tory. Ale Marette, odebrawszy list, w którym zapowiadałem swój przyjazd i wspominałem pokrótce, co mnie sprowadza, nie czekając mego przybycia ruszyła zaraz do Athabaska Landing.

Zamilkł na chwilę i zgarbił się, jakby się postarzał.

— Wiesz, co było dalej, Kent. Donald mnie wyprzedził. Przybyłem nazajutrz po śmierci Barkleya. Przypadek chciał, że poprzedniego dnia ustrzeliłem sobie cietrzewia na obiad, a łapiąc rannego ptaka zakrwawiłem sobie rękaw. Aresztowano mnie. Poszlaki były miażdżące. Protestowałem oczywiście zapewniając o swej niewinności, ale jedyną skuteczną obroną byłoby wskazanie istotnego zabójcy, a tego nie mogłem uczynić ze względu na brata.

Wypadki potoczyły się teraz szybko. Ty, przyjacielu, złożyłeś fałszywe zeznanie, by ocalić człowieka, który ci kiedyś drobną przysługę oddał. Jednocześnie niemal Marette przybyła do Athabaska Landing. Zjawiła się nocą niepostrzeżenie i udała się prosto do Kedsty'ego. Opowiedziała mu wszystko i pokazała kopię piśmiennego zeznania złożonego przez pierwszego wspólnika, dodając, że oryginał znajduje się w pewnych rękach. Zdobyła nad nim z punktu władzę prawie nieograniczoną. Obiecała, że będzie milczeć, lecz zażądała w zamian, by natychmiast wypuścił mnie na wolność. Jednocześnie ty złożyłeś swoje zeznanie i to dało Kedsty'emu wymarzoną okazję.

Kedsty wiedział, że ty kłamiesz. Wiedział, że Barkleya zabił Donald. Gotów był jednak poświęcić ciebie, by samego siebie ocalić. Marette została w domu inspektora strzegąc go przed zemstą szaleńca, gdy tymczasem ja szukałem brata w okolicach Athabaska Landing. Wiedzieliśmy wszyscy troje, co grozi inspektorowi Kedsty, jeśli Donald zaskoczy go znienacka. Wreszcie Marette łamała sobie głowę, jakby ocalić również ciebie.

Kochała cię, Kent! Pokochała ciebie od pierwszej chwili widzenia w szpitalu. Usiłowała wytargować twoją wolność, ale Kedsty się uparł. Bał się ściągnąć na siebie podejrzenia. A może mu się trochę rozum pomieszał z tego wszystkiego. Oświadczył, że raczej sam zawiśnie na szubienicy, niżby miał cię puścić wolno. Wówczas wyswobodziła ciebie na własną rękę, a tejże samej nocy Donald wtargnął do domu i zabił inspektora.

Marette pierwsza znalazła trupa. Donald znikł. Marette kochała cię, Kent, i serce jej krwawiło, gdyś ją posądzał o morderstwo. Ale bała się o Donalda, toteż tobie nawet do czasu wolała nie powierzać jego strasznej tajemnicy. Z czasem miała ci wyznać wszystko. Ale wodospad was rozdzielił...

— I O'Connor się tego wszystkiego domyślił? — pytał Kent bez tchu.

McTrigger przecząco ruszył głową:

— Właściwie nie. Przypadek mu dopomógł. Jak sobie przypominasz zapewne, Kedsty wysłał go do fortu Simpsona, ale O'Connor wyłamał się spod dyscypliny i uszedłszy zaledwie kawałek drogi zawrócił do Athabaska Landing. Na szlaku znalazł Donalda konającego. Sądzę, że chciała tego Opatrzność. Donald przed śmiercią odzyskał na chwilę zdrowy sąd i złożył przed O'Connorem wyczerpujące zeznanie. Teraz historia ta stała się głośna w całym kraju. Dziwne po prostu, żeś jej z niczyich ust nie słyszał.

Przerwano im. Drzwi się otwarły i weszła Anna McTrigger. Uśmiechała się pogodnie. Ciemne oczy świeciły wesoło. Spojrzała wpierw na męża, później na Kenta.

— Marette czuje się znacznie lepiej — rzekła miłym, niskim głosem. — Chciałaby się z panem widzieć, panie Kent. Czy może pan przyjść teraz?

Kent wyszedł w ślad za nią, idąc półprzytomnie, jak człowiek pogrążony w głębokim śnie. Po chwili kobieta wróciła sama i miękko opasując ramieniem szyję męża, szepnęła mu na ucho:

— Wyjdźmy przed dom, kochany. Zobaczysz, że gwiazdy świecą dziś jaśniej niż kiedykolwiek, a Strażnik sprawia wrażenie istoty żywej. Chodź!

Ujęła go za rękę i wyprowadziła z izby. Gwiazdy tysiącami płonęły na niebie. Lekki powiew wiatru niósł ze sobą świeżość szczytów górskich oraz aromat rozkwitłych łąk. Milcząc szli we dwoje doliną. A tymczasem w głębi domu Marette odsłoniła przed Kentem ostatni rąbek tajemnicy.

Starczyło parę krótkich chwil spoczynku i spokoju, by na twarz dziewczyny wrócił dawny rumieniec. Wargi miała pąsowe i wilgotne. Siedząc w wielkim fotelu rozpuściła teraz włosy, aż opłynęły ją całą niby bogaty, migotliwy płaszcz.

— Patrz, Jeems — rzekła — patrz i porównaj. Oto pasmo włosów, którymi biedny Donald zadusił pamiętnej nocy Kedsty'ego. To pasmo to była jedyna pamiątka, jaką sobie zostawił po śmierci żony.

Wręczyła mu małą paczuszkę, obserwując, jak niechętnymi palcami rozwija papier. Chciała coś jeszcze mówić, ale jej przerwał gwałtownie:

— Rozumiem, rozumiem wszystko. Wzięłaś winę na siebie, by ocalić przybranego ojca, Marette!

Skinęła głową.

— Tak, Jeems. Bałam się, że policja go schwyta. Ale postanowiłam wyznać ci prawdę, gdy już będziemy wszyscy troje bezpieczni. A potem... myślałam, żeś zginął, Jeems, i nie chciałam dalej żyć — sama. Ale teraz czuję się zdrowa zupełnie i taka silna, i taka szczęśliwa.

Uśmiechając się wyciągnęła ku niemu ręce.

— Jeems, doprawdy odzyskałam siły. Chcę pójść razem z tobą, by zwiedzić przy księżycu i gwiazdach tę naszą dolinę, twoją i moją. Idziemy, Jeems!

Po upływie paru chwil zaledwie kamienny Strażnik spoglądał już na nich. Marette pociągnęła Kenta na płaski głaz, gdy zaś usiadł obok, rzekła cicho:

— Wiesz, siadywałam tu od dziecka. Pokochałam tę górę. I  myślałam sobie nieraz, że on tak ku wschodowi patrzy, bo czeka na coś czy na kogoś. Teraz już wiem. Czekał na ciebie. Jeems.

Zacisnęła mu dłoń wokół dużego palca w swój dawny, dziecinny sposób.

— Tam, w dużym mieście tęskniłam do naszej doliny i do jej kamiennego Strażnika. Zdawało mi się nieraz nocami, że mnie wzywa z powrotem. Jeems, czy widzisz tę grudę na jego ramieniu, przypominającą jakby wielkie epolety?

— Widzę.

— Za nią, w prostej linii o setki mil, leży złoty kraj: Dawson Yukon, osady pełne ludzi, gwar i cywilizacja. Istnieje tylko jedno przejście na tę stronę gór, lecz Strażnik zwraca się doń plecami. Chce być sam. Ja także chcę być sama — z tobą. Kent opasał ją ramieniem i przytulił mocno.

— Gdy nabierzesz sił — szepnął — ruszymy razem w stronę wson. Sądzę bowiem, że tam znajdziemy misjonarza... i...

— I co, Jeems?

— Zostaniesz moją żoną, Marette.

— O, tak, Jeems. O, tak! Ale słuchaj... — tu zamknęła mu ręce wokół szyi — wkrótce będzie pierwszy sierpnia.

— Za parę dni.

— A pierwszego sierpnia rokrocznie przybywają do nas w odwiedziny rodzice ciotki Anny. Ojciec ciotki Anny jest... jest...

— Jest kim?...

— Jest misjonarzem, Jeems.

W chwili tej, pełnej najwyższego szczęścia, Kent podniósł oczy ku niebu. Wzrok jego padł na wyniosły szczyt górski i wydało mu się naraz, że dostrzega na kamiennym obliczu Strażnika przelotny błysk uśmiechu.