Paul Kock

DOM BIAŁY V

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ROZDZIAŁ I.

ROZDZIAŁ II.

ROZDZIAŁ III.

ROZDZIAŁ IV.

ROZDZIAW V.

ROZDZIAŁ VI.

ROZDZIAŁ VII.

DOM BIAŁY

powieść

Tom V.

Kock Paul

z francuzkiego przełozył Józef Ignacy Kraszewski

Niegdyś to było duchów co niemiara!
W każdej wioseczce wieszczków pytano się rady
Swoję widmo miewała każda baszta siara.
A na wieczorne starzy zszedłszy się biesiady,
Mąż bajkami dzieciom spać nie dali.

Delil. (Wiejski człowiek).

ROZDZIAŁ I.

POŻEGNANIE ZAMKU.

Alfred pociągnął za sobą Edwarda drogą, którą przed sobą, zobaczył, myśląc tylko, aby go co prędzej od Domu Białego oddalić i od mieszkania Izory. Szli długo w milczeniu nie wiedząc gdzie idą, Bo udręczone serca słowa im wymówić nie dozwalały". Tak przez czas długi idąc bez celu, byleby się tylko oddalić z doliny, stanęli wreszcie odpocząć, po trudach duszy i ciała, na obszernej łące; Edward pada na murawę, mówiąc do Alfreda: "Odpocznijmy tu... Chciałbym odetchnąć na chwilę."

Alfred siada przy nim. Długi czas milczą obadwa; Edward nakoniec odzywa się drżącym głosem: "Jestżeś pewny, że to twój ojciec?

 — "Mój kochany, oczy syna mogłyżby się pomylić!.. tak, on to; szedł ku mnie!.. Księżyc twarz mu oświecał.... Miałem dosyć czasu przypatrzeć mu się, poznać go!... Osłupiałem... z podziwienia;... i zostałem ukryty w drzewach;... dzięki Bogu, że mnie nie spostrzegł!... Syn nie powinien widzieć przed sobą rumieniącego się swych postępków ojca. Nie chcę śledzić przyczyn, które go do takiego postępowania skłoniły, ani uczuć jego ku Izorze... Nie jestże panem swej woli? a choć ma słabości... czyliż za to nie posiada tysiąc przymiotów?... Ah!kochany Edwardzie! kiedy pomyślę toby z tego wyniknąć mogło, gdybym go nie poznał.... gdyby ciemność obudwu nam rysy jego osłonił!... drżę dotąd... serce mi się kraje... Mój ojciec... tak dobry, tak powolny dla mnie... który mego szczęścia tylko pragnie, najlepszy mój przyjaciel!.. możeby umarł z twej ręki... w przytomności syna! o! wierz mi przyjacielu, wszystkie rocki miłości wszystko co cierpiem dla kobiet, nie może zrównać męczarniom rozdzierającym serce syna, na samą myśl, że mógł, przypadkiem, być zabójcą własnego ojca!..

 — "Ale sadzę żeś się już przecie uspokoił Alfredzie!

 — "Tak... pewny jestem że szanować będziesz ojca niego, że na niego nie podniesiesz ręki... zresztą, mój przyjacielu, sprawiedliwie rzeczy biorąc, on cię nie oszukał... Izora tylko jest winną; niepowinna cię była kochać,... najmniejszej dawać nadziei;... ale kobiety oprzeć się nie mogą, chęci podobania, nie patrząc na to co z tego wyniknie... W zapale swej zazdrości chcesz walczyć z tym który zabrania Izorze widywać cię, i słuchać?.. A jednak, nie miałże prawa? zapewne musi ją znać oddawna!.. Ona być musiała przyczyną częstych jego podróży, w których mnie nigdy nie brał z sobą... tak dawno!., dawno, już jak bywa w Domie białym;... ale miłostki!.. Doprawdy to mię dziwi, wierzyć mi się nawet nie chce. Od czasu śmierci, drugiej jego żony, tej Adeli, którą tak kochał, sto razy słyszałem go mówiącego, że żadna kobieta do serca jego nieznajdzie przystępu... wiem jak wprawdzie, że to się tak często mówi, a jednak..; ale nie! to mię dziwi!.. Jedynym błędem, który mój ojciec popełnił, to, że mi się nie zwierzył, że mi ani stówka nie powiedział, o tej intrydze?.. Czyliż nie jestem mu razem przyjacielem i synem!.. Gdyby mi był co mówił, nieprzechadzalibyśmy się koło Domu Białego.. nieumizgali się do dziewczynki... nie byłbym wystawiony na niebezpieczeństwo współzalotnictwa z nim!.. ale kiedy tak tajemnic wszystko ukrywa, szanujmy jego tajemnice... Niewie żeśmy w tym kraju; niemiałem czasu do niego napisać, a jeśli mu dziewcze mówiło o jakim Edwardzie, nie domyśli! się ze to przyjaciel jego syna.."

Edward wysłuchał spokojnie Alfreda; zdaje się zgadzać na to co mówił, uspokoił się znać działanie, rozumu. Czyste i świeże nocy powietrze, odpoczynek chwilowy zrobiły także swój skutek; krew wolniej krąży, serce wolniejsze; niechby każdy zapalony zazdrością i zemstą przeszedł się dobry kwadrans na świeżym powietrzu... Zmysły mają zawsze związek z działaniami umysłu.

Po kilku chwilach milczenia, Edward odzywa się do przyjaciela. "Niechce już dłużej bawić w tym kraju,... owszem jak najśpieszniej się ztąd oddalę... Jutro zaraz pożegnam mieszkańców zamku, opuszczę Auwernija... gdziebym nigdy nie powinien był dla mojej spokojności przyjeżdżać!..

"I ja z tobą pojadę... Zamek Rosz-nuar i te oryginały nudzie mię zaczynają.... Tak, jutro się pożegnamy.. Wrócićmy do Paryża rozerwać się, albo jeżeli wolisz, pojedziem, do Szwajcarii, do Włoch,... Będę ci wszędzie towarzyszył;., czas... i przyjaźń moja zatrą w twej pamięci przykre wspomnienia.. No.. daj mi rękę Edwardzie! Wierz mi, niema prawdziwego nieszczęścia, póki jest prawdziwy przyjaciel,

Dwaj młodzi ściskają się długo za ręce, i Edward przyrzeka Alfredowi usiłować ile możności zapomnieć Izorę.

 — "Gdzież jesteśmy?.." rzekł Edward po chwili.

 — "Ja niczem... szliśmy długo nie patrząc na drogę. Nieznam tego miejsca... księżyc zaszedł Moglibyśmy najłatwiej zabłądzić, więc zostańmy tu lepiej, póki nierozednieje, a wówczas powrócim do zaniku.."

Edward zgodził się na zdanie Alfreda; kładną się dla spoczynku na trawie; lecz sen ucieka od powiek kochanka Izory, któremu tkwią w pamięci miłe rysy tej, którą przywykł kochać i widywać codzień.

Jak tylko świtać zaczęto, wstają; a wieśniacy idący na robotę, pokazują im drogę do zaniku. Przybywają tam o ósmej rano, i w dziedzińcu spotykają pana Ferulus, w sukni bez wielkich stalowych guzików, niosącego pod ręką paczkę książek, jak w owym dniu pamiętnym, kiedy do Rosz-nuar na mieszkanie przychodził. Filolog stanął na środku dziedzińca; rzuca wzrok ostatni na okna pokoju, wktórym mieszkali i wota: "Ja idę., bywaj zdrów Rzymie!.. " Obracając się spostrzegł dwóch przyjacioł, i podchodzi dość smutnie naprzeciw nim; witając niskim ukłonem.

 — " Dokądźe, to tak rano? panie Ferulus?" rzekł Alfred.

 — "Odchodzę, panowie; opuszczam te miejsca nazawsze; odprawiono mnie... odebrano mi miejsce!.. I dla czego?!.. za to, żem nauczył dziewczynę używać naturalnej szkandeli.. Z resztą, to nie moja wina, że inszej w całej zamku niema!

 — "Jakto? to się to nie ułożyło! niepogodziło?.. Wszakże Robino dobry chłopieć!..

 — "Od czasu ożenienia swego, jest on tylko najdoskonalszem zerem w swoim domu.. Biedne człowieczysko!... będzie on miał się z pyszna!.. niemiałem szczęścia podobać się jejmości dobrodziejce!.. moje wierszy nieprzypadły jej do smaku... niechciała ich posłuchać... niewiele to już, nadziei z takiego, moi panowie, który nieumie szanować nauki!.. Oto to nagroda za to, żem się nudził bawiąc lego zuchwalca pana Pęscry i głupiego jogo braciszka, przez tyle wieczorów!... Saturus sum oprobiis!.. wypędzili mnie niezapłaciwszy nawet mojej pensii biblijotekarskiej za miesiąc!... No! no! niechże teraz... szukają takiego, któryby mnie wyrównał! Jejmość powiada, ze mnie wybornie we wszystkiem wujaszek Miluchny zastąpi.... Co za bluźnierstwo!.. zdaje mi się wszelako że wszystkie obowiązki pana wujaszka, skończą się na tem; że będzie służącym swojej siostrzenicy.. Z resztą, niosę biblijotękę pod pachą... jest to jedyna moja własność... Będę się starał szkółkę założyć, lub poszukam drugiego Mecenasa, któremu potrzeba będzie Wirgilijusza, aby go za sto talarów na rok, podał do nieśmiertelności. Zdaje misie że to niedrogo. Go się tyczę tego zamku, zobaczycie panowie, wkrótce zjedzą go, zniszczą, przedadzą, opuszczą... padnie w gruzy i nikt nie wspomni imienia ostatniego z jego posiadaczów, a wkrótce szukać będą, gdzie stał Rosz-nuar, jak dziś szukają Babilonu, Tebów Niniwy!.."

Tego niezobaczym, mój kochany panie Ferulus, bo i raj opuszczamy ten zame.."

Opuszczacie panowie go!" rzekł Ferulus radośnie; "bardzom rad temu!.. Ci ludzie nic warci obcować z panami! jak ja i panowie ubędziemy, pytam rozumnego w tym zamku zostanie!.. Powracacie do Paryza?..

 — "Może... odprawiam jeszcze maią podrób..

 — "Czy nie potrzebujecie panowie tłómacza, do krajów które macie przebywać?.:

 — "Nie, umiemy tyle, ze nasz wszędzie zrozumieją.

 — "Czy czasem przypadkiem... niemacie panowie dzieci do wychowanie?" — "Nie — dotąd nie — panie Ferulus.

 — "No! to do nóg upadam,.. cale et me ama!...

Mędrzec oddali? się smutnie; młodzi przyjaciele chcieli mu ofiarować pieniędzy, żeby ten, który swoim bliźnich podawał do śmiertelności, nie umarł z głodu; lecz niewidzieli jakim sposobem to zrobić, żeby nicobrazić jogo miłości własnej; w tem Ferułus upuszcza jeden tom z książek, które niósł pod pachą, i idzie dalej nieuważając tego. Alfred podejmuje książkę ukrywa pod nią woreczek, woła na mędrca, który się zastanawia natychmiast i doganiając go, oddaje mu książkę i worek, mówiąc: "Panie Ferulus, zgubiłeś ten tom.

 — "Jehowa! jest to traklat Seneki, o pogardzie bogactw!..

 — "Byłbyś pan zapewne żałował."

Ex bibliotekarz ściska rękę, w którą wziął to co mu podano, uśmiecha się mile Alfredowi, i oddala się prędko, jakby się lękał żeby mu nic odebrano, tego co dostał.

Alfred i Edward do śniadania pozostają w swoich pokojach; potem idą do sali, gdzie się już wszyscy zgromadzili. Robino chociaż spał z żoną, nie jest z nią nic a nic śmielszy; a Kornelija rzadko nawet raczy się odezwać do niego; łaje służących, i oznajmuje, że Johasia dżokej i pan Kiunet, pójdą wkrótce za Ferulusem. Robino niemoże nawet zezwalać na to, bo ledwie gębę otworzy, teść mu przerywa mówiąc: " Panie zięciu, niech żona robi co chce, proszę się jej niesprzeciwiać, bo do sto tysięcy! rozmówim się z sobą:"

Dwaj przyjaciele oznajmują, ze wyjeżdżają z zaniku, a Eudoksija odzywa się z cicha: "No! będziesz tu zabawnie!.. I ja tu także niedługo myślę popasać!".. Pani Rosz-nuar, bardzo zimno przyjmuje to oznajmienie, nieżałuje dwóch przyjaciół, bo się nie bardzo nad jej wdziękami unosili. Ale Robino, zaczyna uważać że od czasu ożenienia, nie tak się dobrze bawi jak się spodziewał i wota: "Jakto, chcecie odjeżdżać!... opuszczać nas.. ikiedyż?..

 — "Dziś jeszcze.." rzekł Alfred.

 — Dziś! ach! zmiłujcie się !.. ja na to... my na to niepozwolim, przykroby to było małżonce mojej;... jeszcze choć parę dni... nie wypada lak nagle, wyjeżdżać!

 — "No.. to!.. jutro wyjedziem" przerwał Edward.

 — "Niech będzie i jutro!" dodał Alfred zdziwiony, że Edward chce odwlec swój wyjazd.

Każdy wraca do swoich zatrudnień, a Eudoksija chcąc zapewne, aby Alfred ją.... pożegnał, prosi go, aby z nią poszedł do ogrodu. Kornelija zostawszy się sam na sam z mężem, odzywa się po chwili: "Jakimże to prawem pozwalasz sobie, zatrzymywać ich w zamku, niewiedząc, czy mi się to podoba? — Ale moja droga sądziłem że;...

 — A! bardzo są grzeczni ci panowie przyjaciele twoi, którzy cały czas, Bóg wie gdzie latają, i jeść tylko tutaj przychodzą. Odtąd, mój panie, ja sama będę zapraszać gości, których zechcę u siebie przyjmować.

 — "Tak! moja droga!.. jeśli chcesz to ja pójdę powiem Alfredowi i Edwardowi, że mogą sobie jechać, choć zaraz, ze nam to wszystko jedno!..

 — "Drugie głupstwo!.. nic! mój panie; nie mów nic, nie rób nic, nie mieszaj się do niczego, o to tylko proszę Wasana. To powiedziawszy, wychodzi, a Robino zostawszy sam jeden, tupie silnie nogą, i woła: "Niechcę się jej sprzeciwiać, bośmy jeszcze w miodowym miesiącu; ale wiem że jestem panem w domu, i basta!..

Dość długą odprawiwszy z Eudoksiją Przechadzkę, Alfred do zamku powrócił, wybiera się w drogę i przychodzi do Edwarda..

 — "Dla czegoż to, jednym dniem nasz wyjazd odłożył?"rzekł Alfred "zdawało mi się,. że ci pilno z tych stron się oddalić... z tych.. gór..

 — "Tak! tak! zapewne" rzekł Edward niespokojnie, lecz nim opuszczę Auwerniją.. dokąd już nigdy nie wrócę.. chciałbym... Alfredzie... połajesz mię zapewne.

 — Nie!.. powiedź mi tylko, czego chcesz jeszcze?

 — "Nic już żadnej niemam nadziei!" ale niemogę się oprzeć chęci zobaczenia się raz jeszcze z Izorą:.. pożegnania się z nią..

 — Domyślałem się tego.

 — Rozstałem się z nią tak nagle.... chociaż w ówczas jeszcze niewiedziałem że mnie zdradzała;... lecz, uspokój się, nie idę robić jej wymówki, owszem!.. powiem jej.. że przebaczam cierpienia, których była przyczyną... że jej życzę szczęścia... że nigdy jej obraz... O! nic, tego niepowiem, a jednak... O! mój przyjacielu, nagań słabość moją!.. ale czy wiesz.. ja ją kocham jeszcze, mocniej niż kiedykolwiek!..

Chcesz się zobaczyć z Izorą... ale czyś pomyślał o tem?.. gdybyśmy u niej zastali?.. lub spotkali., barona?

 — Wyśledzę kiedy będzie sama... wiesz że bardzo na krótko bywa w Domu Białym, a ja się z nią widzieć muszę... Alfredzie wszakże to raz ostatni.

 — No więc i ja pójdę z tobą;.. będę ci towarzyszył; przynajmniej w ówczas będę pewny, że nie popełnisz jakiej uwagi, i przypilnuje żeby was razem nie zeszli...

 — Jakżeś dobry, kochany Alfredzie!

 — Muszę ja się ustatkować, kiedy ty zaczynasz szaleć; pójdziem po kolei. Powiem dżokejowi, żeby nam były konie na wieczór gotowe, bo niewidzę potrzeby, żebyśmy mieli iść piechotą. Wyjedziem w ówczas, kiedy się tu spać pokładną, a pod pozorem przygotowania się do jutrzejszego wyjazdu, odejdziem śpiesznie do swoich pokoi... Mam nadzieję, Edwardzie, ze niewezmiesz z sobą broni!..

 — Co za myśl!.. O! nie, nie! ja się tylko chcę z nią zobaczyć, chcę ją tylko pożegnać; nim się rozdzielim na wieki!"

Tak ułożywszy się, dwaj przyjaciele wracają do reszty towarzystwa. Sprawdziła się przepowiednia Ferulusa, obiad nic tak był wesoły jak dawniej. Alfred i Edward w myślach zatopieni, nie mysleli o podsycaniu rozmowy.

Eudoksija zdaje się nudzić, pan Margrabia w kwaśnym humorze, przewidując że niebędzie miał z kim grac wieczorem; Kornelija zawsze dumna, ledwie się odzywa; nawet Miluchny siedzi smutny, bo mu już siostrzenica, tysiące dała w zamku zatrudnień; Robino nareście bardzo zimno obchodzi się z przyjaciółmi, w nadziei iż się przez to, żonie przypodoba.

Wieczorem, dwaj przyjaciele żegnają wszytkich. "Być może" rzekł Alfred, że wyjedziemy jutro nim panie powstają...

 — "Jak chcecie, panowie" rzekł Robino; "choćby dziś wieczór, jeśli się podoba możecie.."

Pan Rosz-nuar niekonczy, bo żona pociągnęła go za pole, jakby mu ją chciała odedrzec. Alfred i Edward z uśmiechem spoglądają po sobie, i po kilkogodzinnej rozmowie, przerywanej ziewaniem głośnem margrabiego, i westchnieniami przytłumionymi pani Hotmą, żegnają się i odchodzą. Dwaj przyjaciele czekają, póki się spać wszyscy nie pokładą; zchodzą w dziedziniec, znajdują już konie posiodłane, i każą sobie murgrabiemu odemknąć wrota, mówiąc: "wrócim za parę godzin.

 — "Wrócicie panowie, kiedy zechcecie, brama będzie otwarta " odpowiedział Kiunet, napity swoim chwalebnym zwyczajem. "Jejmuść mi oznajmiła, żebym sobie miejsca szukał... i na cóż ja mam bramy pilnować!., kładnę się, i zostawiam na roścież!., niech sobie przyjdzie, kto chce!.. co mi do tego!.. na co się mam fatygować!,. "

ROZDZIAŁ II.

ZBRODNIA.

Ileż to razy po nocy, przebiegaliśmy te doliny;" odezwał się Alfred jadąc obok Edwarda.

Drogi się popsuły; deszcz, który cały wieczór lał, narobił ślizgawicy i błota; dwaj jeźdzcy ostrożnie bardzo i powoli przebierać się musza.

Edward głębokiem tylko westchnieniem odpowiedział swemu przyjacielowi. Alfred pojmuje, że w chwili pożegnania z. Izorą, Edward cały się wspomnieniom oddaje i żalom; szanując jego milczenie i smutek, jedzie obok, ale milczy.

Ledwie trzecią część drogi ujechali, gdy deszcz zimny padać zaczął; Edward chciał jechać prędzej, lecz podwakroć koń mato nie padł; bo droga spadzista — trzeba więc jechać stępo;

 — "Pieszo możebyśmy prędzej zaszli!" rzekł zniecierpliwiony Edward.

 — "Czyż jeszcze w czas nie przybędziem..." odpowiedział Alfred; "do zamku wracać nam nie pilno.:. A nam całej nocy na pożegnanie się z Izorą nie trzeba.

 — "Niewiem sam co mi jest;... lecz zdaje mi się że zapóźno do niej przybędę..; dziwne mnie jakieś opanowały myśli... Alfredzie! czy wierzysz w przeczucia?

 — "No! coż to za dzieciństwa! kiedy kto jest smutny, oszukany, zdradzony w swoich uczuciach, z każdą chwilą lęka się nowego nieszczęścia, nazywają to przeczuciem, gdy tym czasem jest to tylko, skutkiem usposobienia umysłu. Ludzie szczęśliwi, którym się wszystko udaje, nigdy przeczuć nie miewają; jednakże i im zdarzają się przykrości, ale ich nigdy nie przewidują, bo im się wszystko czarno nie widzi... Przeklęty koń! gwałtem chce uklęknąć. Franciszek mówił mi że w Klermą, gdzie był niedawno, było dwa wcale dobre konie do przedania, jeśli chcesz tak podróż odbywać, kupię.

Edward nie odpowiada; zatonął w myślach, i odzywa wreście po cichu: "Jaka smutna i ponura noc dzisiejsza!. jaka od wczorajszej różnica!..

 — "Tak! " rzekł Alfred "zaczynam się przekonywać, że zima w Auwernii, wcale być musi nie przyjemna...

 — "Ach! gdyby ona mnie kochała... jak mi przyrzekali, gdybym z nią mógł żyć, te góry śniegiem okryte, te lody, te dzikie widoki, uśmiechały by się w oczach moich!

 — No! Edwardzie! wróć proszę do rozumu.... czas cię pocieszy... Wszak i ja także bardzo kochałem Izorę; o! tak!., szalałem za nią!., a jednak zwyciężyłem to przywiązanie!

Edward nic nie odpowiada, wzdycha tylko i myśli sobie: "Ach! on jej lak, jak ja niekochał!"

Przybyli wreście nadrogo prowadząca w dolinę; w zwykłem miejscu zsiadają z koni, idą do domku. Alfred bierze Edwarda za rękę, a w miarę, jak się zbliżają do mieszkania Izory, pomieszanie kochanka się powiększa.

 — "Jest u siebie!" zawołał Edward spostrzegłszy światło w oknie pierwszego piątra domku.

 — "Ach! mój kochany, zatrzymajmy się na chwilę;... serce moje bije tak silnie... Jest w swoim pokoiku !.. lękałem się więcej jej nie zobaczyć... rospaczałem, że zapoźno przybędę. Ach! prawdę mówiłeś Alfredzie, doświadczając jakiego smutku, powiększamy go jeszcze sita wyobraźni!.. Ale okno zamknięte... niezobaczę jej., tak jak wczoraj... widzieć ja!. nie widziany!..

 — Kiedy chcesz z nią raz ostatni pomówić, musisz się z nią widzieć... Czy wolisz zastukać?.. czy zawołać:?

 — "Niewiem,... czekaj... gdyby tez kto był u niej... Czy widzisz światło w Domu Białym?

 — "Nie..

 — "Jakże się przekonać, czy jest sama?.. A gdyby twój ojciec był u niej?..

 — "Poczekajmy, może okno otworzy może wyjdzie do Domu Białego."

Dwaj młodzi czekają chwil parę. Edward niespuszcza oka, z okna w którym widzi światło.

 — "To dziwnie, rzekł nakoniec, niewidać żadnego cieniu za firankami;... światło się nie rusza... żaden szelest jej przytomności nam nie okazuje... Jednakże, w tak samotnej dolinie, najlżejszy odgłos łatwo posłyszeć można... Alfredzie, ta cisza głęboka, ma w sobie cóś okropnego.

 — Znowu jakieś myśli ponure!. prawdziwie, niemożna z tobą dać rady!... Cóżby się jej stać miało?... Czyż tu są rozbójnicy, lub złodzieje w tych stronach?...

 — Chodź, zbliżmy się pod sam dom, może co usłyszym."

Alfred idzie za Edwardem; stają u bramy, lecz najgłębsze milczenie panuje w mieszkaniu Izory.

W tera Edward, uderzony nagleni przypomnieniem woła: "Wielki Boże!.. my tu. pod samą bramą. a Śmiały nie szczeka;... on co zdaleka przeczuwa przybycie ludzi...

 — W istocie, rzekł Alfred, to rzecz dziwna!

 — Niewytrzymam... stukajmy!.. "

Edward lekko z początku puka do drzwi, potem mocniej; ale ani słychać, żeby im kto miał otwierać.

 — " Izoro!.. Izoro!.. to ja" wołał Edward stojąc pod oknem, "przyszedłem cię pożegnać... nim się z tych stron oddalę... Czy się już ze mną niechcesz zobaczyć?.."

Nikt nie odpowiada. Pomieszanie. niespokojność Edwarda doszły do najwyższego stopnia, czyż poprzysięgła, że do mnie słowa nie przemówi, że mnie słuchać nie będzie ?" zawołał, i w gniewie silnie w bramę uderzył. Wówczas jęk głuchy, żałośliwy głos jakiś: pochodzący z za domu, odpowiada na odgłos Edwarda.

 — "Czy słyszałeś?.." rzekł Alfred.

 — "Tak... zdawało mi się...

 — "Ts! słuchaj jeszcze,.. ten dźwięk grobowy odezwał się w głębi mojego serca.. Jakieś nieszczęście przytrafiło się Izorze... Musimy wejść do domku."

Alfred, dzielący już bojaźń Edwarda, pomaga mu do wysadzenia bramy; rygiel tylko ją trzymał, pęka wreście, i dwaj przyjaciele wchodzą do dolnego mieszkania, w którym największa ciemność panuje.

 — Chodźmy... co prędzej do jej pokoju, rzekł Edward szukając po ciemku schodów, znajduje, bieży, zbliża się do drzwi pokoju, w którego oknie widział światło nie zamknięte. Edward, a za nim Alfred wchodzą do pokoju dziewczyny; lecz wszędzie pusto, i znać jakiś dziwny nieporządek. Szuflady od komody powysuwane, kilka sukien kobiecych leży na podłodze, zdaje się jakby tylko trochę rzeczy zabrano na prędce, a kilka pozostałych sztuk pieniędzy, oznacza, że i one zabrano.

 — "Jej tu już niema! " zawołał Edward spoglądając z przestrachem w około. Lecz coż znaczy ten nieporządek panujący w tych miejscach?... czy nie została porwana?... czy ją kto gwałtem z tego uprowadził mieszkania?..

 — Chodź, rzekł Alfred biorąc lampę, obejrzemy dom, może jaki ślad odkryjem.., Dowiedźmy się osobliwie zkąd pochodził głos, któryśmy słyszeli,

Zchodzą, przeglądają wszystkie pokoje, wołają Izory, lecz nikt nieodpowiada; w tem kiedy mijają dziedziniec dzielący dom od ogrodu, głos jękliwy znowu słyszeć się daje. Wchodzą dalej w dziedziniec, i ślady krwi uderzają ich. Ściska się serce Edwarda;... zadrżał, widząc u wejścia do ogródka Śmiałego, przebitego kilką razami, pływającego we krwi, lecz usiłującego przywlec się do przyjaciół swej pani.

 — "To Śmiały!... zabiły!.." odezwał się Edward — Ach! przyjacielu! — coś okropnego przytrafić się musiało!.. zbójcy!.. zbrodniarze wpadli do tego domu!.. Lecz coż się stało z Izorą... zabili jej obrońcę!.. a ja tu niebyłem!... biedny Śmiały., zdaje się pytać mnie o swoją panią!.. Przez ogródek powlec ją musieli! — Ach! chodź.. szukajmy jeszcze!..

 — "Ale Śmiały nie zdechł jeszcze" rzekł Alfred, może jego rany, które zdają się być szpadą zadane, nie są śmiertelne... Porzucim że bez pomocy tego, który jedynie bronił swej pani?. Biedne psisko!.. jak on na nas patrzył... Czekaj, obmyję jego rany;... może moja chustka i twoja wystarczą, do zatamowania krwi...

Mimo niespokojności, z jaką chciał biedz szukać Izory, Edward pomaga swemu przyjacielowi opatrzeć wiernego obrońcę dziewczyny. Śmiałego zanieśli powoli na łóżko jego pani, i obwinęli w bieliznę. Potem idą do ogrodu; znajdują otwarte drzwiczki wychodzące na pole. Ślady krwi okazują, że pies szedł aż tam za swoją panią, i że tędy ją uprowadzono.

Edward chce biedz w pole, za tymi którzy uprowadzili Izorę; pochlebia sobie, ze ich jeszcze doścignie i prosi o broń Alfreda.

 — "Coż teraz zrobisz?" rzekł Alfred, niewiesz w którą poszli stronę!.. po tak ciemnej nocy, dokądże się udasz?. czy nie lepiej poczekać do świtu?

 — Czekać!., a ona może mię teraz na pomoc woła!... Wszystko oznaczać się zdaje że ta zbrodnia niedawno się popełniła;... Alfredzie!.. błagam cię.. daj mi pistolety!,. Czegoż się lękasz?. chcę twemu ojcu tylko powrócić Izorę!.. Gdyby on tu byt, byłby ją bronił!.. Chodź!.. Chodź!. przebiczmy te góry;... może czas jeszcze ją ratować."

Alfred przystaje na żądania przyjaciela; daje mu pistolet, drugi sam bierze, i stara się biedz za Edwardem, który szybkim krokiem przelatuje dolinę.

Czas pochmurny, ciemno, nic niewidać o kilka kroków. Edward często się zatrzymuje, słucha czy jakie nie dójdą go okrzyki, lub odgłos czyjego kroku. Minęli Dom Biały, idą ku Szadra. Alfred o kilka tylko kroków oddalony jest od

Edwarda, gdy słyszą że któś idzie przed niemi. Natychmiast Edward rzuca się; i nim go Alfred mógł przestrzedz, żeby był uważnym, już ten stanął przed kimś, zatrzymuje go nagle, i wota: "Zkąd?., dokąd?.."

Osoba, którą Edward zatrzymał, cofa się w tył krokiem, i wyjmując rękę zpod płaszcza, pokazuje mu pistolet, odpowiadając mocnym głosem: "Jakim prawem mnie pytasz?"

Na pierwszy dźwięk, tak dobrze jego sercu znanego głosu, Alfred skoczył naprzeciw Edwarda i zawołał: "Co robisz! nieszczęśliwy!. to mój ojciec!."

Baron de Marsej, on to był albowiem, krzyknął z podziwienia poznając swego syna, a Edward osłupiał.

" Tyż to Alfredzie?.. ty!.. nocą... w tych górach,... i z kim!...

 — "O! uspokój się mój ojcze, odpowiedział Alfred, jestto Edward; a chociaż cię tak nagle zatrzymał, bądź pewien, żeśmy się jeszcze na rozbójników nie wykierowali!.. Owszem!.. bieżym w ślad za tymi, którzy jedną dziewczynę porwali, a spostrzegłszy cię Edward, wziął za jednego z tych, których gonim..

 — "Ty!.. w tych stronach!.. ty!.. tutaj!" rzeki znowu Baron, nic mogąc przyjść do siebie z podziwienia, a.. ta dziewczyna?..

 — "To Izora! zawołał Edward.

 — "Izora!, znasz Izorę!.. " zawołał Baron, którego niespokojność i podziwienie co chwila wzrastają: "Jakto!, więc to o tobie Edwardzie, tyle mi mówiła?..

 — "Tak panie, ja to ją kochałem.: ubóstwiam dotąd, chciałem jej poświęcić imie, rękę moją, wszystko co mam, i nierozdzielić się z nią więcej... niewiedziałem że kto inny ma nad nią prawa... i że ten któś był ojcem Alfreda!, lecz teraz panie Baronie, myślmy tylko o tem, jak ją odzyskać... przybydź jej na moc;... mieszkanie jej puste;... Śmiały przebity; wszystko okazuje, że ją porwano.

 — "Wielki Boże!.. biedne dziecię!.. Ale może ona jest w Domu Białym... ach! gdyby też ona mogła się lam była ukryć..: Chodźcie, chodźcie!... zostaje nam jeszcze ta ostatnia nadzieja, bodajby nam i jej niewydarto!"

Baron idzie szybkim krokiem, dwaj, młodzi za nim, wszyscy trzej milczą, jedna myśl, jedno tylko żądanie wszystkich zajmuje. Wkrótce przybywają do Białego Domu. Baron otwiera drzwi i wchodzi naprzód — W momencie ukrzesił ognia, i wszyscy trzej przebiegają ogród i dom cały: ale Izory niema.

"Ale jakżeby tu mogła wejść bez pana?" zapytał Edward, patrząc ciekawie na Barona.

 — "Miała klucz od ogrodu tego domu, odpowiedział pan dc Marsej, lecz chodźmy jeszcze do jej mieszkania, zobaczym, czy nie odkryjem jakiego śladu, któryby nam pomógł do odkrycia sprawcy tego występku."

Wracają do domku: przepatrują oglądaja wszystko; lecz prócz pokoju Izory, wszędzie dawny panuje porządek.

"Uniosła z sobą część swoich rzeczy" rzekł Baron, zdający się wpół zabity zniknieniem Izory.

 — "Miałaźby ujść z własnej chęci?" zawołał Edward.

 — "Z własnej woli! zawołał Alfred, a ten pies zabity, czyż nie dowodzi przeciwnie, że tu któś wszedł i porwał Izorę?.. Musiano wejść ogrodem...

 — "Czy miała ona pieniądze?..

 — "Mogła mieć z pięćdziesiąt luidorów" rzekł Baron.

 — "Niema tych pieniędzy, zawołał Edward, więc to złodziej wkradł się tutaj... Ale złodziej czyżby ją porwał z sobą?."

Wychodzili z domku, gdy Alfred przechodząc koło muru spostrzega cóś błyszczącego, zbliża się ze światłem, i widzi u nóg swoich szpadę skrwawioną jeszcze; wszystko oznaczać się zdaje, że nią przebito Śmiałego.

Natychmiast oglądają tę broń troskliwie; zdaje się być bardzo stara, rękojeść pęknięta w kilku miejscach, niepodobna wyczytać liter, które na żelezcu wyrznięte były, a stal zdaje się być doskonała.

"Taka broń do złodzieja należeć nie może" rzekł Baron. Dwaj przyjaciele są także jego zdania, i oddają się tysiącznym dornysłom. W tem Alfred wuia:

 — "Czekajcie!., przychodzi mi na myśl, że ten łajdak;.. ten włóczęga, który się tu zawsze błąkał po górach... musiał do tej sprawki należeć!

 — "O kim to mówisz!" rzeki Baron.

 — "O jednym obdertusie, którego postępowanie, mowa, i sposób wyrażania się, zdawały się oznaczać człowieka, który żył kiedyś na świecie;... kroku zrobić nie mogliśmy, żebyśmy go niespotkali;... znał i ciebie, mój ojcze, przynajmniej tak nam mówił; a nazwisko twoje, przednim wymówione, poruszyło go nadzwyczajnie;... jednakże dawałem mu pieniędzy, i wziąść niechciał;... lecz niewiem z jakiego powodu źle myslał o Izorze! Nędznik!. gdybym był poszedł za jego rada, oddawnaby mi wykradł tę dziewczynę !.. Nazywał taki postępek prostym figielkiem;... i powtarzał mi ciągle, że kobieta żyjąca lak sama jedna, więcej nic warta.

 — "Łotr! zawołał Baron... Ach!. on nieznał mojej Izory!.. Kochany Alfredzie!.. jakżebyś żałował, gdybyś się dał uwieść chwilowemu popędowi namiętności!.. Niewiesz jeszcze co to za jedna, ta raiła i zajmująca dziewczyna;... niewiesz jakie mnie z nią łączą zwiąski.. Niechciałem ci odkryć tej tajemnicy!.. chciałem ją ukryć na wieki!.. Lecz, kiedy wypadek odkrył ci twego ojca w tej stronie, dowiesz się wszystkiego, dowiesz się tej tajemnicy, która mi życic zatruła;... pożałujesz ojca, ale go me naganisz. A ty, Edwardzie, który myślisz może, żem twoim współ-zalotnikiem; dowiesz się jak przywiązanie moje do Izory, jest czyste i bezstronne;.... przekonasz się, że nie w tym celu oddalałem ją od świata, jakiegoś się mógł może domyślać.

 — "Jakto panie?.. byćżeby mogło?.." zawołał Edward, którego zazdrość znikła, jak tylko te słowa usłyszał "Więc pan nie jesteś kochankiem Izory... ona mnie nie zwodziła, kiedy powtarzała, że mnie kochać będzie zawsze; ze o mnie nigdy myśleć nic przesianie!.. Łzy jej niezmyślone były... O! mój Boże!, mógłżem powiększać jej cierpienia, mojemi podejrzeniami i zazdrością!...

 — "Nie czas tu teraz próżne żale rozwodzić, rzekł Alfred, trzeba ją wprzódy wynaleść. Jeśli ten, na którego mam podejrzenie, jest sprawcą, może się jeszcze w okolicy znajduje.. Ale... ten człowiek... tak zuchwały, mógł zaprowadzić Izorę do zamku;.... do wieży... może nawet do lochów!.. Nietrzeba zaniedbywać niczego. Biegnę do zamku;... obejdę całą część niezamieszkałą do najmniejszego kątka....

 — "Idź kochany Alfredzie; ja i pan Baron przebieżym przez ten czas okolice..; Ja! nieodpoczne na chwilę, póki nieznajdę Izory!..

 — "Jutro o świcie, rzekł Baron, zejdziemy się do Domu Białego;... lam to, mój synu, opowiem ci przyczynę mego tajemniczego postępowania..;. Edward dowie się także o moich nieszczęściach... Kocha Izorę, ona go kocha;.. niech się dowie o tem, co się tycze jej urodzenia; potem rozważy, czy zechce się z nią ożenić.

 — "Ach! zawsze!.. gdyby Bóg wie nieco! zawsze!"

Alfred niedozwala Edwardowi wspominać znowu o swojej miłości: daje mu do zrozumienia, że teraz pilniej jest szukać i odkryć tych, którzy Izorę uprowadzili.

Edward siada na koń, Alfred podobnież, Baron idzie po swego do Białego Domu, i każdy z nich winną jedzie drogę, obiecując zejść się nazajutrz o świcie.

Alfred pędzi konia, choćby miał kark skręcić w górach; i powraca do zamku o trzeciej zrana. Brama nie była zamknięta, jak go murgrabia uprzedził, a zamek Rosz-nuar, stał dla każdego otworem; Alfred potrzebuje świecy, i chce żeby mu murgrabia otworzył lochy i puste w wieży mieszkania. Bije więc silnie do drzwi pana Kiunet, ktory śpi jak zabity; a mało troszcząc się o przerwanie spoczynku mieszkańców, krzyczy i stuka, aż nakoniec kilka okien otwiera się, oprócz okna murgrabiego.

Robino pokazuje się w oknie z głową uwiniętą w chustkę, margrabia w bawełnianej sztafmycy, Eudoksija futrem okryta, Korneli ja w korunkowym kaftaniku, Johasia w czapeczce; i kuchciki wyścibili głowy ze strychu.

 — "Cóż tam? cóż to znowu?" pyta Robino.

 — "Zkąd ten hałas? " woła Kornelija.

 — "Czy to zaczarowany zamek? rzekła Eudoksija.

 — "Tu, to i zasnąć nic można" dodaje ziewając kucharka.

 — "Mój zięciu" rzekł pan margrabia: rozkazuję ci pójść i zbić kijmi tych, co mi spać nic dają.

 — "Bardzo mi przykro, żem pana obudził " odpowiedział Alfred: "mam jednak nadzieje, że za to kijmi nic dostanę.

 — "Jakto?.. to Alfred tak hałasuje?..

 — "Mój kochany, idź połóż się tobie spokojnie spać z żona, niema tu ani upiora, ani złodzieja. Może być jednak, że się tu któś ukrywa w północnej wieży, i ja chce go zatrzymać.

 — "Któś ukrywa się u mnie!..

 — "Nie pierwszy to już raz, ten któś u ciebie nocuje...

 — "Ach! mój Boże, ukrywają się ludzie w moim zamku, a ja o tem niewiem...

 — "Otoż to i mój panie, pięknie nas pilnują" przerwała Kornelija: "jutro wszystkich za drzwi fora z mego domu...

Jednakże, dowiedziawszy się, że nic niema nowego, pozamykano okna powoli. Kucharka data Alfredowi światła, a on bez murgrabiego idzie nareszcie do lochów. Panna Szwal odważnie chce ma towarzyszyć, ale on podziękowawszy, wchodzi do niezamieszkałej części zamku. Alfred znajduje drzwi od wieży nie zamknięte jeszcze; przechodzi wszystkie piętra i pokoje; schodzi nareszcie do piwnic, które szlachetniej lochami nazwano, ale i tu niema nikogo, i żaden ślad nic okazuje bytności włóczęgi. Alfred ze dwie godziny tak chodził, i już świtać zaczęło, kiedy poszedł do swego pokoju wybrać się na drogę. Rozkazuje Franciszkowi kazać zanieść swoję i Edwarda rzeczy do Domu Białego, a sam już ma się z zamku oddalić, gdy widzi pana Robino wchodzącego, który wstał naumyślnie bardzo rano, aby się z nim przed wyjazdem zobaczyć.

 — "Więc jedziesz?" rzekł on do Alfreda.

 — "Tak! nic mie już zatrzymać niepotrafi.

 — A pan Edward?

 — Czeka na mnie w Domie Białym.

 — W Domie Białym?..

 — Tak! teraz wierny czyją jest własnoscią.

 — Ba! a dziewczyna?..

 — Uprowadzono ją i właśnie szukamy...

 — Uprowadzona!.. Ia czarownica!..

 — Bądź zdrów... powiem ci więcej jak się zobaczymy...

 — Ale, któż to sobie pozwalał chodzić nocą do mego zamku?..

 — Człowiek z Klermą-Ferran.

 — Ach! mój Boże!.. a tyś mi nie mówił... każe zrzucić wieżę północną.

 — Nie! każ tylko, dobrze wszystkie drzwi i furtki pozabijać, a osobliwie tę, która jest w ogrodzie za posągiem Marsa, to nikt już więcej nie wejdzie tu bez twego pozwolenia, jeżeli twój murgrabia nie będzie bramy zostawiał otworem."

To mówiąc Alfred ścisnął rękę pana Robino; i rzuca go odurzonego jeszcze, tem co słyszał, a sam wychodzi z zamku, i idzie do Domu Białego w nadziei, że ojciec jego i Edward byli szczęśliwsi w swoich poszukiwaniach.

Alfred znajduje tylko barona. Edward nie powrócił jeszcze, jest nadzieja, że musiał odkryć ślady tych, którzy uprowadzili Izorę.

 — "Biedne dziewczę!" rzekł Baron; jeśli ją znaleść nie będziemy mogli, wiecznie mi to nieszczęście leżeć będzie na sumieniu, a jednakże sam osądzisz Alfredzie, czy źle zrobiłem! Czy miłość i zazdrość niesprawiedliwym mie zrobiły...

 — "Mój ojcze" rzekł Alfred: "jeśli opowiedzenie lej tajemnicy ma ci co kosztować; jeśli się masz wstydzić przed synem... ja niechcę nic wiedzieć... niechcę lej tajemnicy.

 — "Mój kochany, wstydziłbym się może przed światem, chociaż sam ani troche winnym nie byłem... ale syn żałować mię tylko będzie. Dowiesz się wszystkiego."

Po dwóch godzinach oczekiwania, Edward przebywa, ale sam jeden, rospaczajacy, i nic nie wie o Izorze,

 — "Nim nowe zaczniemy poszukiwania., rzekł baron: "posłuchajcie mnie, moi przyjaciele, dowiedźcie się przyczyn mego postępowania i tajemnicy moich związków z Izora."

Koniec wersji demonstracyjnej.

ROZDZIAŁ III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAW V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej