Andrzej Niemojewski

GIORDANO BRUNO

Konwersja: Nexto Digital Services

GIORDANO BRUNO

odczyt wygłoszony d. 17 listopada 1907 r. w "Uniwersytecie dla wszystkich" w wielkiej sali Filharmonij Warszawskiej

Niemojewski Andrzej

"Znasz li ten kraj, gdzie cytryna dojrzewa, pomarańcz blask majowe złoci drzewa, gdzie wieńcem bluszcz ruiny dawne stroi, gdzie buja laur i cyprys cicho stoi?" Temi słowy poeta wspomina zatokę neapolitańskiską, najpiękniejszy zakątek świata. Za tą zatoką między wiecznie niespokojnym Wezuwjuszem a górą Cikala ( Czikala ), w miasteczku Nola urodził się 1548 r. Filip Bruno, któremu potem, gdy wstąpił do zakonu Dominikanów, nadano imię Giordano ( Dżiordano ), od rzeki palestyńskiej Jordan, a od miasta rodzinnego zwano go Nolończykiem.

Ojciec jego miał na imię Giovannii ( Dżiowanni ); mówiono krótko: Gioan ( Dżioan ), na której to podstawie Kuhlenbeck, niemiecki tłómacz jego dzieł, robi go Niemcem, jak usiłowano Niemcem uczynić Kopernika. Matka jego miała na imię Fraulissa, z domu zwała się Savolina. I znowu "Fraulissa" ma być "Fräulein". Podobizny Filipa Giordana Bruna nie przekazały nam dzieje; malowano wtedy tylko królów, książąt, bogatych mecenasów sztuki. Wszelako posiadamy słowny portret jego postaci. Był niski, szczupły, blady, włos miał czarny zarost nieco jaśniejszy, posiadał ruchy żywe — wszystko to. łącząc jeszcze z temperamentem, ujawnionym w jego pismach, znamionuje Włocha, w dodatku Włocha południowego.

Ojciec Giordana był żołnierzem, prawdopodobnie oficerem. Posiadać musiał pewne ukształcenie, gdyż bywał u niego poeta Tansillo, a Giordano zachował wspomnienie toczonych tam rozmów. A więc rodzinny dom Giordana przypomina poniekąd rodzinny dom polskiego poety Juljusza Słowackiego, którego inteligentni rodzice przyjmowali u siebie ludzi światłych a dziecię poetyckie zachowało również na całe życie wspomnienie pięknych rozmów, jakie tam toczono.

Widnokrąg rodzinnej okolicy Giordana zamykały dwie góry, Wezuwjusz i Cicala. Dalej wzrok jego nie sięgał. To był jego raj. W raju tym słyszał światłe rozmowy i prześliczne sonety Tansilla. Za Wezuwjuszem i Cicalą kończył się dla niego świat.

Wszelako już jako ośmiolatek powędrować musiał do Neapolu, aby pobierać nauki u mnicha zakonu Augustynów Teofila da Vassano. Wyjrzał tedy za Wezuwjusza, górę płomienną, wiecznie niespokojną jak jego własna dusza, przekonał się, że po za tą górą istnieje cały, wielki, niezanny mu świat. Kto wie, czy doświadczenie dziecka nie wpłynęło potem na rozum męża, gdy, zapoznawszy się z dziełem Kopernika o budowie świata słonecznego, myślą za ten świat słoneczny wybiegł i odnalazł niezliczone słoneczne światy, czyli wszechświat.

Mając lat piętnaście, wstępuje do zakonu Dominikanów. Inni się modlą, on ciągle się uczy. Bogata musiała być książnica tego zakonu, skoro młodzieniec po upływie kilku lat rusza w świat z zasobem ogromnej wiedzy.

W roku 24 swego życia przyjmuje święcenia i odprawia pierwszą mszę. Źle jednak dzieje się w jego celi klasztornej. Pousuwał święte obrazy, zostawił tylko krucyfiks. Jakiemuś współzakonnikowi powiada: czemu tyle czasu tracisz na modlitwę? bierz raczej książkę, kształć się.... Z ust jego zakonnicy słyszą co chwila jakieś "heretyckie" mowy. Więc najprzód spotykają młodzieńca wymówki, potem napomnienia, wreszcie pogróżki. Aż w końcu położenie staje się tak groźnem, że młodzieniec opuszcza klasztor i udaje się do Rzymu, aby zaapelować do naczelnej władzy klasztornej.

* BACK_DONE DONE DONE_OK DONE_OK_DEMO DONE_OK_DEMO_FIX fonty Klasyka literatury MobiDeDRM.py mobiperl pobierz_prc remove_DRM test *

Koniec wersji demonstracyjnej.