Konwersja wykonana przez firmę Netpress Digital Sp. z o. o.

Spis treści

I

II

III

IV

V

VII

VIII

NA OBŁOCZNYM BRZEGU

Grin Aleksander S.

I

Kiedy August Mistrey i jego żona Tawi postanowili ostatecznie porzucić czarowną nadzieję, nie mieli innego wyboru, tylko zamieszkać na krótko u swego dalekiego kuzyna Johnsona. Przed rokiem, gdy interesy jego zaczęły iść świetnie, Johnson w ferworze powodzenia nabajał im mnóstwo rzeczy równie fałszywych, co przesadnych; toteż jego ówczesne zaproszenie, by, kiedy tylko zechcą, przyjeżdżali do świeżo nabytej przezeń posiadłości, Mistreyowie dotychczas uważali za szczery odruch serca i z dobrą wiarą wyruszyli do niego, pożegnawszy westchnieniem cudowny zakątek, którym nie byliby w stanie zarządzać, nawet gdyby zapłacili za niego po raz wtóry.

Było to osiem dni temu. Mistrey zbladł i przymknął oczy, a Tawi uczepiwszy się małymi rączkami kraty, stanęła na palcach, żeby choć raz jeszcze rzucić okiem na kwitnący rozsłoneczniony zakręt ogrodowej alei. Właścicielka, zalotna młoda kobieta o pogodnej twarzy, odprowadzając ich, musnęła lekko dłonią gałąź lauru i ten pieszczotliwy gest, pełen poczucia własności, odbił się w duszy Tawi niezawistnym smutkiem. Ich oboje ograbiono tak sprytnie, że próżno byłoby szukać oszusta, próżno jątrzyć ból tropieniem śladów.

Poza tym zarówno Tawi, jak jej mąż, odczuwali najgłębszy wstręt do wszelakiej brudnej walki.

— Dlaczego państwo zaufali temu człowiekowi? — zapytała właścicielka. — Dlaczego wcześniej nie przyjechaliście do nas sami?

— On powiedział... — zaczęła krztusząc się Tawi i popatrzyła na męża. — Co? Czy nie tak było?

— No, mów — zgodził się Mistrey.

Tawi kiwając wskazującym palcem zaczęła nieśmiało i z powagą:

— Zamieściliśmy ogłoszenie... wie pani? W tej gazecie z papugą. Spieniężyliśmy to i owo, właściwie wyprzedaliśmy się ze wszystkiego, no, ale nasze marzenie, by zamieszkać w malowniczym słonecznym ustroniu, powinno się było przecież spełnić, prawda? No i przyszedł ten O'Heyl...

— Mówiliśmy już o tym — łagodnie przerwał Mistrey. — O! Co za przykra sprawa! No więc w dwóch słowach: oszukano nas i niczyja to wina, tylko nasza. Oddaliśmy prawie wszystkie pieniądze, ponieważ zapewniono nas, że na tę posiadłość jest już wielu amatorów i że trzeba się spieszyć.

— Ależ państwo nawet nie zobaczyliście, co kupujecie!

— Niestety! — rzekł Mistrey. — Według relacji tego oszusta cudownym zrządzeniem znajdowało się tu wszystko, co idealnie dogadzało naszym upodobaniom. Trzeba przyznać, że pod tym względem istotnie nas nie oszukał.

— On, wie pani, robił wrażenie — powiedziała Tawi czerwieniąc się — całkiem przyzwoitego człowieka. I tacy byliśmy zadowoleni.

— To prawda — potwierdził Mistrey i skinął na żonę zmęczonym gestem. — Tawi, czas jechać.

— Niech państwo natychmiast zwrócą się do sądu — powiedziała właścicielka. — Może jeszcze nie jest za późno, by znaleźć przestępcę.

Mówiąc to zrywała jedną po drugiej ciężkie pąsowe róże, aż zebrał się w jej energicznej smagłej ręce bukiet o kapryśnym kształcie. Następnie podała kwiaty zdenerwowanej młodej kobiecie.

— Proszę to przyjąć — rzekła ciepłym tonem — chciałabym choć w ten sposób panią pocieszyć.Tawi poweselała na chwilę, wzięła podarunek i oddaliła się w wielkim pomieszaniu. Oboje milczeli. Zanim wsiedli do powozu, Tawi popatrzyła na męża skruszonym, ale stanowczym wzrokiem, odbiegła na bok i ustawiła swój bukiet w bujnej trawie, tak by się nie osunął. Potem, westchnąwszy, pomaszerowała równym krokiem pod rękę z Mistreyem.

— Zwróciłam je ziemi i słońcu. Nie mogłam ich zatrzymać. Dlatego, że są — nie nasze.

II

Mąż i żona nie byli sami. Jechał z nimi do Johnsona niewidomy starzec, Ned Swan. Oślepł on blisko trzydzieści lat temu, lecz dalej po swojemu widział wszystko, o czym mówiono mu wyraźnie i prosto, gdyż na zawsze zachował w sobie oblicze zjawisk. Ci, którzy przez pewien czas opiekowali się nim, rzucili go, jak się rzuca gazetę. Swan przesiedział do wieczora w zatrutym ciszą pokoju, potem wyszedł na schody i zapukał do pierwszych drzwi z brzegu, Tawi zaś żywo się zakrzątnąwszy, rzekła do Mistreya:

— Daj ucho. Nie, nie będę targać. Coś ci powiem: to jest bardzo zacny człowiek, a sam na pewno zginie. Weźmy go do siebie.;

Ned Swan pokwitował swoją przeszłość kilkoma słowami: „Głupstwo, nie mówmy o tym" — i z uśmiecliem odwrócił niewidzącą, skupioną twarz w kąt pokoju. Był zgarbiony, młodzieńczy mimo swego wieku, siwy i pełen życzliwości.

O zmierzchu powóz stanął przed bramą Johnsona. Tuż obok płonąca w świetle zachodu strzała rozpadliny spoczywała na liliowej zielem urwistych zboczy, rozsypujących swe nieprzebyte ostępy z rozrzutnością i rozmachem pieśni. Stąd zaczynały szatańsko piąć się w górę wspaniałe upłazy Góry Organowej, omotane spiralą ścieżek załamujących swój zawrotny lot nad pasmem chmur.

Dawno już rozmowa Mistreya i Tawi była tylko odbiciem tego, co widzieli i co wyrażali z cichym żarem miłości do czystej i pięknej ziemi. ,,Patrz!" — mówiła Tawi; potem oboje kiwali głowami. — „Patrz! — mówił Mistrey — a tam!" — „Tak, tak! — tam! Patrz!" Tak jechali, co trochę wydając okrzyki.

— O, gdybyśmy tu mogli zamieszkać! — powiedział Mistrey. — Jak cicho! Jak przejrzyście!

Od czasu do czasu Ned wypytywał ich o to, co widzą. Wówczas Mistrey starał się wzorem opisu literackiego, zwięźle scharakteryzować krajobraz, a ślepiec, kiwając głową, powlekał obraz rzeczywisty, którego widzieć nie mógł, harmonijnymi odpowiednikami wyobraźni, przy czym linie ich i kolory nie były dalsze od prawdy niż król Lear od króla w ogóle.

Pomagała mu w tym Tawi. Dawała objaśnienia zagmatwane, na przykład: „Strumień, jak by tu panu powiedzieć, macha spoza gałęzi chusteczką". Lecz z wyraźnych wahań jej głosu, które jak gdyby łagodnie popychały go naprzód,  Swan wyławiał więcej dla swej tajemnej wizji niż ze szczegółowej relacji Mistreya.

A później, gdy słońce skryło się za zakrętem drogi, powóz pomknął w dół i mniej więcej po dziesięciu minutach stanął przed oświetlonymi oknami domu Johnsona.

Koniec wersji demonstracyjnej.

III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej