Lucjan Tomasz Rycharski

ODPOWIEDŹ DZIENNIKOWI POZNAŃSKIEMU

Konwersja: Nexto Digital Services

ODPOWIEDŹ DZIENNIKOWI POZNAŃSKIEMU Z POWODU ARTYKUŁU O "HISTORII LITERATURY POLSKIEJ"

Rycharski Lucjan Tomasz

Krytyka jest siłą o dwóch kierunkach. Jeden nazwałbym dodatnim, drugi ujemnym — pierwszy albowiem uznaje i podziwia czyli twierdzi piękność, drugi przeczy ją, czyli brak jej wytyka, i wskazuje, czemu to, co szpetne, nie domaga i w chorowitości swojej, choć stara się o piękność, właśnie jest niedopięciem jej, a tem samem niedorównoważeniem chęci i skutku, nieztożsamieniem pomysłu i urzeczywistnienia. Niedołężną, na wieki pozostać musi każda krytyka wyłącznie tylko ujemna, zapatrzona ciągle w brak piękności, tak jak ślepy człowiek w brak światła, bo wytyka tylko próżnie niezapełnione życiem, a od życia twarz odchyla, jakby jej właściwym celem było: budować gmach powtórny z wszystkich rozsypanych ułomności, wad, błędów i brzydot po świecie.

Coś pięknego ujrzeć, ocenić i uznać, jest jedną z najwyższych ducha rozkoszy, lecz takowej zabraniają sobie zwykle złośliwi krytycy — zajadłe, pogańskie serce wre im w piersiach, miłością Chrześcian nie napoili się dotąd, kochają się wściekle w ujemnym siły swojej kierunku. Ten wyłączny kierunek nie za część, za środek, ale za całość, za cel uważają — gnani tej pomyłki wiatrem, gdy wysuną się z portu, gdy rozpuszczą żagle, płyną wprawdzie, ale po wielkiej nicości.

Kiedy Antoni Oleszczyński, sławny nasz rytownik, doznawszy obelg i bolesnych pocisków ze strony krajowych krytyków, już chciał rzucić rylec o ziemię, opuścić ręce i chyba wzgardę cisnąć im w oczy, wtenczas na pociechę własną, a dobro sztuki, otrzymał list od Adama Mickiewicza, w którym pisze mu poeta: "W Ewangelji już powiedziano, trudno prorokiem być we własnym kraju. Ja także tam odebrałem pierwsze ciosy i pośmiewisko. Krytyka przybiera postać istoty pożerającej. Zdaje się, że ona dybie szczególnie, żeby niczego nie zostawić bez obruszenia, a jej tryumfem jest panowanie nad ruinami. Szkoda tylko, że ona często zapomina, iż łatwiej jest coś wynicować, opuścić, lub oszkalować, aniżeli wykonać."

Koniec wersji demonstracyjnej.