Maria Konopnicka

PANNA FLORENTYNA

Konwersja: Nexto Digital Services

PANNA FLORENTYNA

Maria Konopnicka

Padam do nóżek pani...

- O, panna Florentyna!

- Ciii... proszę pani, ciii!... Bo to właśnie stróż z naszej kamienicy tam stoi...

- Więc cóż!...

- Co tam, proszę pani, ma kto wiedzieć, że ja panna!

- A cóż to szkodzi?

- Ee... Zawsze jakoś! Co tam ludziom po tym!

- No, ale stróż i tak najlepiej wie z meldunku.

- A nie, nie wie! Właśnie, że nie wie!

Zniżyła trochę głos:

- Ja się tu za wdowę podałam.

- W imię Ojca i Syna! A to po co?

- Zawsze jakoś, proszę pani, porządniej! Panna, to tam sobie taka hołota różnie tłumaczy, tak i tak, a wdowa, no, to wdowa! Dużo porządniej, dużo! Mam sobie czepeczek świeżutki, bielutki; wyprasuję, wyrurkuję, od rana włożę i jest. Co tam ma kto wiedzieć!

Patrzyłam na nią zdumiona.

Stała przede mną prosta, chuda, trochę sztywna, w czarnej, wełnianej, bardzo czystej, wytartej i gęsto wycerowanej sukni, w czarnej okrywce, którą widocznie sama sobie uszyła, w wyrudziałym kapeluszu i w nicianych rękawiczkach. Jej energiczna, śniada, srodze wymizerowana twarz świeciła gorączkowym spojrzeniem ciemnych, głęboko zapadłych, podkrążonych oczu i czerwonością warg drobnych, spieczonych. Gładko zaczesane na wklęsłych skroniach włosy czyniły ją znacznie starszą niż była, a podłużna rysa na niskim, szerokim czole całej fizjonomii nadawała jakiś bolesny i dumny wyraz.Widząc, że ją obserwuję, uśmiechnęła się, żeby rysę ową rozpędzić, ale daremnie.

- Czy może, proszę pani, jest robota jaka? Mam teraz właśnie trochę wolnego czasu...

- Owszem, będzie. Na jaki tydzień będzie.

- Ach, jak to dobrze! Tylko - zamyśliła się i nagle urwała - tylko że ja bym to może wolała do domu wziąć... Zawsze porządniej w domu szyć, niż na dnie chodzić... Jak w domu szyję, no, to dla siebie mogę szyć. Co ma kto wiedzieć? Do meldunku podałam: wdowa po urzędniku. Przecie i ojciec nieboszczyk urzędnikiem w magistracie był... Tylko znów w domu zimno wielkie, nie pali się jak raz dnia, wilgoć straszna... 

Spuściła głowę, niepewna, jak się zdecydować. Gruba rysa na czole pogłębiła się jeszcze. 

- Ja myślę, że lepiej do nas. Jakoś panna Florentyna mizernie wygląda. Każę zrobić dobry rosół, posilny... 

- Ja to wiem, wiem! - rzekła trzęsąc głową. - Tylko... tak bym właśnie teraz jakoś chciała... Dopiero co się tu sprowadziłam z Lipowej... 

- Jak to z Lipowej? Wszak panna Florentyna mieszkała, zdaje się, na Złotej? 

- O, to już dawno, proszę pani, dawno! To jeszcze w tamtym kwartale! A jakże, na Złotej. Tam było ciepło!... W pralni palili cały dzień, aż przez ścianę buchało. Bardzo tam dobrze było... Wszędzie blisko. Cóż, kiedy nie mogłam! 

Nagle podniosła głowę. 

- To już tak zrobię. Powiem w domu, że lekcje na mieście mam, i przyjdę. Dobrze, proszę pani? Zawsze porządniej niż szycie... 

- Dobrze, jeśli pannie Florentynie na tym zależy... 

- Bardzo, bardzo mi zależy, proszę pani! Co ma kto wiedzieć!... 

- No, to może panna Florentyna zaraz ze mną pójdzie? Obejrzymy, jaka to tam robota. Obiad też niedługo podadzą... 

Zamigotała parę razy pociemniałymi powiekami i westchnęła z cicha. 

- Dobrze, proszę pani. Pójdę... Dziękuję!... 

Podniosła głowę, zwróciła ją przez ramię za siebie i zmrużywszy oczy rzekła dość głośno do stojącego przed bramą stróża: 

- Walenty! Proszę powiedzieć w domu, jakby list przyszedł albo co, że jestem proszona na obiad do Frascati i że dopiero wieczorem wrócę! 

Stróż obojętnie słuchał tego wyjaśnienia stojąc w bramie w rozpiętym kożuchu i paląc papierosa. Nie spojrzał nawet w tę stronę.Panna Florentyna za to patrzała na niego ciągle zmrużonymi oczyma i nie odwracała wysoko podniesionej głowy. Po twarzy jej, która nagle jakby skamieniała w maskę nieugiętej dumy, latały płomienie tryumfu i nozdrza jej prostego nosa rozdęły się szeroko, drobne usta drżały nieco, zwłaszcza górna warga, wzgardliwym rysem ściągnięta i odchylona nad białymi, bardzo równymi zębami.

- Walenty słyszy? - dodała głośniej, doczekać się nie mogąc odpowiedzi stróża.

- Toć słyszę! - odrzekł leniwie. - A kto by się ta pytał! - I rzucając niedopałek, szeroko przed siebie plunął. Te wielkie miny nie imponowały mu jakoś.

- No! - rzuciła przez ramię panna Florentyna ucinając tym sposobem wątpliwości stróża, po czym majestatycznie odwróciwszy ciągle jeszcze wysoko podniesioną głowę szła obok mnie czas jakiś sztywna, wyprostowana, milcząca. Na zakręcie ulicy dopiero westchnęła i spuściła oczy.

- To, proszę pani, dla panienek robota?

Pytanie to tak proste, wypowiedziane było z widocznym niepokojem. Nie była sztuki swej pewną. Właściwie mówiąc szyć nie umiała prawie.

- Tak, dla dzieci. Bieliznę trzeba przejrzeć, posprzątać... Panna Florentyna wie, jak to tam...

- O, to - podchwyciła z zapałem - to już ja porządnie zrobię. W nocy przysiędze, a zrobię!

- Nic pilnego. I tak jakoś panna Florentyna nieosobliwie wygląda... Jakże tam ze zdrowiem?

- Nie tak źle, proszę pani, nie tak źle. Teraz się jakoś trzymam...

Wyprostowała się jak struna i zacięła usta. Energiczne rysy jej wynędzniałej twarzy miały w sobie wyraz niemal męskiej siły.

- A matka?

- Ach, to pani, proszę pani, jeszcze nie wie o niczym?

Postać jej nagle schyliła się, zmalała, twarz zgasła, głos załamał się i drżeć zaczął.

- Nie wiem...

- Prawda, żem to ja już dawno nie szyła u pani!

Umarła matka...

- Umarła? O... biedna! biedna!...

Panna Florentyna wyprostowała się znowu. Oczy jej błysnęły.

- O, proszę pani! Toć to szczęście od Boga, że umarła!

- Może... może i tak! Może jej i lepiej... 

- Ale i mnie, proszę pani, i mnie! - zawołała załamując ręce z dziwnie namiętnym gestem. 

- I jej lepiej i mnie lepiej!

Usta jej zbladły, twarz pociemniała aż do zarostu szerokiego czoła. Szła chwilę tak ze splecionymi kurczowo palcami i ze wzrokiem w ziemię wbitym, a jęk głuchy podnosił od czasu do czasu jej zapadłe piersi. 

Czułam ogromną przykrość z tego obrotu rzeczy. Po co było mi wspominać o matce? 

- Moja panno Florentyno - rzekłam serdecznie, ale mi do słowa przyjść nie dała. 

- Wszystko powiem, proszę pani! Przed panią jak na świętej spowiedzi, nie mam co się kryć! Wszystko, proszę pani, powiem! 

Zatrzymała się zwrócona ku mnie i podniosła oczy. Gorzały posępnie ciemnym ogniem niezgłębionej troski. Jak trzymała załamane ręce, tak je podniosła i do piersi przycisnęła gwałtownie. Około ust drgały jej muskuły jakimś bolesnym wysiłkiem. Niewymowny wyraz udręczenia przebijał w całej postaci. Dotknęłam jej splecionych palców. 

- No, proszę, panno Florentyno, proszę się uspokoić! Nie mówmy na ulicy o tych smutnych rzeczach! Chodźmy!... 

Poruszyła się posłusznie z miejsca, ręce jej wzdłuż sukni opadły i szła tak przez chwilę w milczeniu. 

Koniec wersji demonstracyjnej.