Maria Konopnicka

UTWORY cz I

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

A CHOĆBYM CIĘ, FUJARECZKO...

A CI, CO GINĄ...

A CZEGÓŻ RŻYSZ PO ROSIE

A CZY TEŻ UROK JAKI...

A FALA PŁACZE...

A KIEDY BŁYŚNIE NOWY WSCHÓD...

A KIEDY MI PRZYJDZIE...

A KIEDY WYJDZIESZ...

A KTO CIEBIE...

A LEĆ, O WIOSNO, A LEĆ, A ŚPIESZ...

A CHOĆBYŚCIE...

A CO WAM ŚPIEWAĆ...

A CZY PO TOBIE WICHRY NIE CHODZĄ...

A DAJCIEŻ MI...

A JAK ŚPIEWAĆ, TO JUŻ SPIEWAĆ...

A KIEDY IDZIESZ...

A KIEDY SERCU...

A KIEDYŻ MY DOCZEKAMY...

A KTO CIEBIE, TY WIERZBINO, WYCHOWAŁ?

A PO DŁUGIM MILCZENIU...

A ŻEBY, WIETRZE

ACH! OSZUKAŁAŚ TY MNIE, NOCNA CISZO...

ADWOKACJA

ANGELUS

ANIOŁ MILCZENIA

BAGNASCO

BARCAJUOLO

BLASKOM TWYM MOJE OTWIERAM OKIENKO...

BOTTICELLI

BRACIOM PIEŚNIARZOM

A ŻEBYŚ TY...

ACH, ZŁUDĄ JEST...

ALBO MI PTASZKOWIE

ANI WY NIE TATRY...

AVE, PATRIA!

BEZ DACHU

BOGURODZICA

BRACIOM PIEŚNIARZOM

BRACIOM PIEŚNIARZOM III

BUDUJMY MIŁEJ OJCZYŹNIE DOM...

CERTOSA SAN MARTINO

CHODZIŁY TU NIEMCE...

CHŁOPSKIE SERCE

CICHY WIECZÓR

CISZA WIELKA I SZEROKA...

CO DZIECI WIDZIAŁY W DRODZE

CO MÓWI ZEGAR

CO MI PO TEM...

CO SIĘ STAŁO

BĄDŹ SILNYM

CHIAIA

CHOINKA W LESIE

CICHE BYŁO SERCE MOJE...

CIEMNOŚĆ ŻAŁOBNY WIANEK WIJE...

CISZA...

CO KURTA ROBIŁ W PODWÓRKU? 

CO MI NADA...

CO POCZNIE?

CO STAŚ PISZE

CO STAŚ WIDZIAŁ W POLU

COGOLETTO

CORREGGIO

CYTARA TYMONA

CZEKAJ NA KWIAT...

CZEMU TA PRZEPAŚĆ...

CZY TO JUŻ GWIAZDA ZARANNA DNIEJE...

CZY WARTO?

CZYM JESTEŚ

CONTRA SPEM SPERO

CREDO

CZAS CI JUŻ WSTAĆ...

CZEGO TY BLEDNIESZ...

CZEKAJCIE NA MNIE...

CZY MARZĄ?

CZY W LISTKU BYŁY UROKI I DZIWY...

CZY ZGINIE?

CZYTANIE

DAM CI TĘ GWIAZDĘ, CO W OCZY NAM ŚWIECI...

DEMOS CEZAROWI 

DO KOBIETY

DO WIERZBY W PRATO

DO ZWARTYCH BRAM UDERZCIE SZTURMEM, DUCHY...

DOPÓKI ZIEMIA...

DRZWI DO CICHEJ TWEJ KOMNATY...

DUCH MÓJ, PTAK BOŻY...

DEMON DO POETY

DERKACZ

DO GRANICY

DO MŁODEJ BRACI

DO ZIEMI

DOBRANOC

DOŻYNKI

DROGA

DRŻY, WOLA CZYNU, PŁONĄCA...

DUM SPIRO - SPERO

DUNAJEC

DWA GROBOWCE

DZIADEK PRZYJDZIE

DZIECI NA WSI I W MIEŚCIE

DZWONNIK Z FAENZY

DŹWIĘK JEDYNY

ELEKTRA

FALA, W PYŁY ROZBITA

FAUN PIJANY

FAUN ŚPIĄCY

DUSZA JEJ KWITŁA...

DZISIAJ NIE POMNĘ JUŻ O COŚMY GRALI...

DZWONY

ECHA MAJOWE

ERGO ERRAVI

FATUM DO LYKOFRONA

FAUN TAŃCZY

FIOŁEK

FRAGMENT

FRANEK

GDY PŁACZĄC...

GDYBY NAM...

GDZIE JEST MÓJ DOM?

GIOTTO

GNIEW BARANKOWY...

GRA W LISA

GRAJEK

FIUMICINO

FRAGMENT

GABRIELI

GDY RUNĄ...

GDYBYM ZE ZŁOTA POWSTAŁ...

GDZIE JEST TEN GROM...

GLI UCCELLI

GRA W „ZIELONE”

GRAJEK

I

II

III

IV

V

GRAN SCOGLIO

GĄSKI

HEJ, MRUGA NA MNIE, MRUGA...

HELIOS

I GROBY UMRZEĆ MOGĄ

IDYLLA

IDZIE LIRNIK...

IN EXITU ISRAEL

IDZIE LIRNIK...

IN EXITU ISRAEL

INWOKACJA

HEJ ŚPIEWAKU!

HEJNAŁ

HYMN NOWEJ POLSKI

I MÓWIĘ: ODEJDŹ! - I WRACAM SIĘ CICHA...

IDZIE CICHY WIATR PRZEZ POLE...

ILE DNIA…

INCANTO

INWOKACJA

JA SAM NIE WIEM, JAK TO BYŁO...

JA SIĘ NIE SKARŻĘ, BOŻE!...

JACQUEMARD I JEGO ŻONA

JAK MAŃCIA CZYTA KSIĄŻECZKĘ

JAK SIĘ DZIECI W BRONOWIE Z ROZALIĄ BAWIŁY

JAK SZŁA WISŁA DO MORZA

JAKŻE CIĘ MAM BRAĆ, DZIEWCZYNO…

JASIO ŚPIOSZEK

JASKÓŁKA

JAŚKÓW SEN

JÓZIK SROKACZ

JABŁONKA 

JAK CIEMNO!...

JAK MI SMUTNO!

JAK SUZIN ZGINĄŁ

JAKO TEN JELEŃ...

JASKÓŁECZKA

JAŚ NIE DOCZEKAŁ

JAĆ NIE BYŁEM NIGDY ZA TEM…

JEJ OBRAZ

JESIENIĄ

JESIENIĄ I

JEST WIELKIE ŁONO

JESZCZE DOTĄD NIE PRZEBRZMIAŁA...

JEŚLI NASZA DOBRA DOLA...

JEŻELI NIE MASZ SZCZYTÓW...

KALOKAGATOS

KOMEDIA PRZY MYCIU

KOSIARZE

KRAKÓW

JESIENIĄ II

JEST W PIERSI MOJEJ

JESTŻE PEWNYM?

JESZCZE JEDEN NUMER

JEŚLIM JA W SOBIE ŻYCIEM

JUŻ WRÓCIŁY...

KOCHAM CIĘ, GWIAZDO, W LAZURY RZUCONA...

KONIEC WIEKU

KOŁYSZ MI SIĘ, KOŁYSZ...

KRÓL MISTRAL

UTWORY

Część I

Maria Konopnicka

A CHOĆBYM CIĘ, FUJARECZKO...

A choćbym cię, fujareczko,

Cisnął w głębinę,

Lecieć będą twoje pieśnie

Przez wody sine...

Lecieć będą twoje pieśni,

Tęskliwe głosy,

Będzie serce tajać z żalu,

A oczy z rosy.

A choćbym cię, fujareczko,

Zagubił w boru,

Słyszeć będę twoje granie

W echach wieczoru...

Słyszeć będę twoje granie

W ponocnym szumie,

Będę chodził urzeczony

W smętnej zadumie.

A choćbym cię, fujareczko,

Rzucił w rozdroża,

Rozelkają się twym graniem

Te laid, zboża...

Rozełkają się twym graniem

Te bujne kłosy,

Będą brzozy plakiwały.

Puściwszy włosy.

Zastąpiłyż mi twe pieśnie

Sierocą drogę.

Że ni jawą ich, ni we śnie

Minąć nie mogę...

Zastąpiłyż mi o wiośnie,

Rankiem u strugi,

Chodzą za mną, taj śpiewają,

Jak dzionek długi.

Chodzą za mną lasem, borem.

Chodzą rozłogiem.

Przestępują moje wrota

Lipowym progiem...

Przestępują moje wrota

Wieczorną ciszą,

Obsiadają niskie lawy,

Do snu kołyszą.

Wschodzi miesiąc, taj zachodzi

Na modrym niebie,

Jedna piosnka mnie obudzi,

Druga kolebie.

Jedna leci, jak skowronek,

Nad zagon miły,

Druga płacze, jak zazula,

Gdzieś u mogiły!

A CI, CO GINĄ...

A ci, co giną w boju, niechaj się nie smucą,

Że do nędzy swych ognisk i smutków nie wrócą:

Bo kiedy na boisku śmierć kosić ich będzie,

Życie wejdzie w ich domy i w progu usiędzie.

A ci, co idą z boju, niechaj się nie cieszą,

Bo do nędzy żywota i smutku się śpieszą;

Śmierć na boisku swoje stępiła narzędzie

I wejdzie w dom zwycięzcy, i ostrzyć je będzie.

A CZEGÓŻ RŻYSZ PO ROSIE

A czegóż rżysz po rosie,

Koniku ty mój siwy?

Nie będę ja ci w jedwab

Zaplatał długiej grzywy!

Hej, długiej grzywy!

Nie będę ja cię wodził

Na uździe z karmazynu;

W parciankach będziesz chodził,

U pługa, chłopski synu!

Hej, chłopski synu!

Nie będziesz ty się pysznił,

Pod siodłem, pod czerwonem:

Łeb jeno zwiesisz smutnie

Nad czarnym tym wygonem...

Hej, nad wygonem!

Zębatą ciągnąc bronę,

Spotniejesz białą rosą,

Ani cię wiatry one

W kraj świata nie poniosą...

Hej, nie poniosą!

Ani ja nie dam ciebie

W złociste kuć podkowy,

Cobyś tak stąpał z góry.

Jakoby nasz karbowy...

Hej. jak karbowy!

Nie będą drobną sieczką

Karmiły ciebie panny;

Nie padniesz w krwawym polu,

Świszczącą kulką ranny...

Hej, kulką ranny!

Na piasku, na ugorze,

Gospodarz cię ostawi,

A rosa czy wyżre,

A słońce kości strawi...

Hej, kości strawi!

Nie będą tobie grały

Muzyki ni trębacze,

Wiatr jeno cię pogrzebie,

A deszczyk cię zapłacze...

Hej, deszcz zapłacze!

A CZY TEŻ UROK JAKI...

A czy też urok jaki,

Czy mi tak na śnie stanie,

Że mnie ktoś nocką woła:

- "A wstawajże, hulanie!">

Miesięcznaż bo noc!...

Ja konia duchem z łąki...

Stronami ognie świecą...

A za mną czarne wronki

Od boru, kracząc, lecą...

Miesięcznaż bo noc!...

Trąbkę gdzieś słychać w dali...

Psy we wsi czegoś wyją...

A we mnie serce wali

I wdziewam ferezyją...

Miesięcznaż bo noc!...

A tu ci już gromada

I tatuś przede progiem...

Ja czapkę ciskam w górę:

- Ostańcież z panem Bogiem!...

Miesięcznaż bo noc!...

W lot furczą chorągiewki,

Pode mną konik skacze...

U krzyża na rozstaju

Zosienka czegoś płacze...

Miesięcznaż bo noc!...

Oj. plącze, lamentuje

Cości przez dwie niedziele...

A w trzecią idzie prosić

Sąsiady na wesele!

Miesięcznaż bo noc!...

Spod lasu tuman wstaje...

Rży siwy, coś się lęka...

A cóż ja temu winien,

Że mi się śni wojenka?...

Miesięcznaż bo noc!...

A FALA PŁACZE...

Zeszły już z toni oczy me,

Rybitwy dwie tułacze,

Co o wód modrość biły się

W nieukojonych lotów śnie,

A fala płacze...

I już ściągnęłam myśli me,

Więcierze te rybacze,

Co idą ślepo gdzieś po dnie

I ostrym żwirem ranią się,

A fala płacze...

I płynę cicha, i tam, gdzie

Nawietrzny orlik kracze,

Szukam mej drogi, wracać chcę,

Choć nigdzie nikt nie czeka mnie,

A fala płacze...

Ani się śpieszą id, ani drżę,

Że cudzy brzeg obaczę,

I w szarej, cichej płynę mgle,

Przez szare, ciche wody te.

A fala płacze... płacze...

A KIEDY BŁYŚNIE NOWY WSCHÓD...

A kiedy błyśnie nowy wschód

Zorzami wieczystemi,

Zarodzić pójdę nowy ród

Z tej czarnej, czarnej ziemi.

I duch mój będzie chodził tu,

Szlakami pól ornemi,

I będzie szukał sobie tchu

W tchnieniu tej czarnej ziemi.

I tu wybierze sobie głos,

Gdy wrzawę noc oniemi,

I łzy do oczu weźmie z roś

Tej czarnej, czarnej ziemi.

A serce weźmie z polnych brył,

Gdzie ruń się nowa plemi,

I będzie bolał, będzie żył

Życiem tej czarnej ziemi.

A KIEDY MI PRZYJDZIE...

A kiedy mi przyjdzie zagrać

W polu dziewczynie,

- Da dana!

W polu dziewczynie,

Wykręcę ja fujareczkę

W tej wodnej trzcinie,

- Da dana!

W tej wodnej trzcinie.

Bo ta trzcina się ugina

Za wiatru wianiem;

Nie inaksza i dziewczyna

Z swoim kochaniem...

Wprawiłaby jasne słonko

W szybkę u chaty,

Wyglądałaby, czy jedzie

Do niej bogaty!

A kiedy mi przyjdzie zagrać

Na cudzym progu,

- Da dana!

Na cudzym progu,

Wykręcę ja fujareczkę

W tym ostrym głogu,

- Da dana!

W tym ostrym głogu!

Będziesz śpiewać mi przy sercu

Gorzkimi łzami,

Aż poleci głos żałosny

Tymi łanami...

Chodzi krzywda popod lasem,

Po jarach chodzi,

Nikt nie zgadnie, co za czasem

Złe ziarno zrodzi...

A kiedy mi przyjdzie zagrać

W tym pańskim dworze,

- Da dana!

W tym pańskim dworze,

Wykręcę ja fujareczkę

W najgęstszym borze,

- Da dana!

W najgęstszym borze!

Pamiętają stare drzewa

Tę czarną dolę,

Co tu przeszła przez te chaty

I przez to pole...

Rozśpiewająż się piosenki

W jęki i płacze,

Aż ściemnieją złote miody,

Białe kołacze...

A kiedy mi przyjdzie zagrać

Tej nocce śpiącej,

- Da dana!

Tej nocce śpiącej,

Wykręcę ja fujareczkę

Z wierzby płaczącej,

- Da dana!

Z wierzby płaczącej...

Oj, polecąż z niej piosenki

Jako ptaszkowie,

Oj, rozniosą ciche szumy

W one j dąbrowie...

Ni ja roli, ni ja chaty,

Nędzny koniucha,

Nocka tylko patrzy na mnie -

I pieśni słucha...

A KIEDY WYJDZIESZ...

...A kiedy wyjdziesz w zachodnie słońce,

W mdlejące, ciche zorze

I nagle u bark skrzydła szumiące,

Skrzydła poczujesz boże,

Na wielkich mogił stań podniesieniu,

W łunach, w szkarłatach, w złocie,

I śpiewaj - cały w grobów natchnieniu,

W orłowych piór polocie'

Na lirę ściągnij te złotogłowy,

Co w cichym mżeniu gasną,

I uderz pieśnią, i dźwięknij słowy,

Jak mieczem w tarczę jasną.

A wiedz, że w piersi masz archanioła,

Co prochów trzyma straże

I gwiazdy sypie na wieków czoła,

A kwiaty - na cmentarze.

Niech więc pieśń twoja, jak błyskawica,

Grobowy zmierzch przelata

I piorunowe rozświeci lica

Nad kurhanami świata.

Jak dzwon, jak surma niechaj uderza

Na nieśmiertelność czynów -

I niechaj będzie słowem pacierza

Dla ojców i dla synów.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

A kiedy wyjdziesz na ranne słońce,

Na świtające zorze,

I tam poczujesz z barków szumiące

Ogromne skrzydła boże,

Stań na ugorów dolinnych cieniu,

W szerokich pól tęsknocie,

I śpiewaj - cały w jutra natchnieniu,

Cały ku jutru w locie!

Pochwyć na struny blask złotogłowy

Wielkich przebudzeń cudu

I uderz pieśnią w ugór surowy,

I śpiewaj jutrznię ludu!

A wiedz, że w piersi masz archanioła,

Co w zorzach cały stoi,

A niezrodzone do życia woła

U zwartych dnia podwoi!

Niechże pieśń twoja ma żywe moce

Płomienia, co ulata,

I niech rozwiąże wiekowe noce

W potężny rozbrzask świata!

Niech bije w ugór mrokiem nakryty,

Niech bije w duchy śpiące,

Aż przyszłość swoje rozjarzy świty

W płomienne, żywe słońce!

A KTO CIEBIE...

«A kto ciebie, ty wierzbino, wychował?

A kto twoje fujareczki czarował?...»

Wychował ci ranie mój rodzic,

Ciemny las,

Kędy stoję w chłodnej rosie

Aż po pas!

Wykarmiła mnie ta ziemia, ta matka,

Płakiwała ze mną brzoza, sąsiadka...

Czarna rola podawała

Chleb i sól,

Wykołysał wiatr szumiący

Z łąk i pól.

Latał ci on miesięcznymi nockami

Nad sennymi wioski naszej chatami...

W srebrnej strudze maczał skrzydła,

Jako ptak,

I roztulał dzikie głogi,

Polny mak.

Z starych mogił zbierał skargi i żale...

I otrząsał po kalinach korale...

I uderzał grzmiącą piersią

W czarny bór,

Aż się ozwał siwych dębów

Głośny chór!

Tęskność, smutek, łzy sieroce, jak biały

Tuman z łąki, za nim w ślady leciały...

Wiatr gałązki moje gibkie

Całował,

Na fujarki je urzekał,

Czarował!...»

A LEĆ, O WIOSNO, A LEĆ, A ŚPIESZ...

A leć, o wiosno, a leć, a śpiesz,

Dech życia nieś!

Mdlejące w zmierzchów otchłani ciesz,

Moc nową w piersiach wskrześ!

Wybłyśnij w zorze z ponocnych ciem

W nadziei kwiat...

I rozżyw majem zbudzonych ziem

Uwiędły w szronach świat!

Tchnij nad polami ożywczy wiew,

Woń młodych róż...

Niech w żyłach świata znów zawrze krew,

Co krzepnie, stygnie już...

A leć, o wiosno, a leć, a śpiesz,

Jutrzenką wiej,

Na senne czoła tych ludzkich rzesz,

Na mroki ziemi tej!

A śpiesz, o wiosno, a porwij w ruch

Bezwładny czas...

Bo zwinął skrzydła globowy duch,

Co w słońce nosił nas.

W skowrończych piór świat zawieję chwyć

W serafów żar...

Za milion śpiewać, za milion żyć

Daj moc i dar!...

A CHOĆBYŚCIE...

A choćbyście wrośli w ziemi

Siłami wszystkimi,

Choćby wszystkich dżdżów obłoki

Poszły wam na soki,

- Nie wzniesiecie w górę czoła

Gdy wiosna zawoła,

Nie wydacie duchem kwiatu,

Ni sobie, ni światu -

Bez miłości, bez zapału,

Bez czci ideału!

A choćbyście przeszli morza

Błękitne przestworza,

Choćby góry całe] ziemi

Z skarbami wszystkiemi,

- Powrócicie iak żebracy.

Z waszych dróg i pracy,

Załamiecie próżne ręce

W straszne głodu męce -

Bez miłości, bez zapału,

Bez czci ideału!

I choćbyście wyszli w pole

Z piorunem na czole,

Choćby z stali były męźe

A z gromów oręże,

- Pójdą w jeństwo wasze roty

Po pod cudze płoty,

Wasze boje będą klęską,

Wasza śmierć niemęską -

Bez miłości, bez zapału,

Bez czci ideału!

I choćby wam trąby grały

Nowych dni hejnały,

Choćby cały świat z mogiły

Wstawał pełen siły,

Wy się z trupich waszych pleśni

Nie dźwigniecie w pieśni,

I w zmartwychwstań wielkiej dobie

Zostaniecie w grobie -

Bez miłości, bez zapału,

Bez miłości, bez zapału,

Bez czci ideału!

A CO WAM ŚPIEWAĆ...

A co wam śpiewać, laleczki?

Bo umiem różne piosneczki:

Takie piosneczki i pieśni,

O jakich lalkom się nie śni!

Umiem piosenki znad łąki,

Tak jak je nucą skowronki,

Kiedy piórkami szaremi

Pod niebo lecą od ziemi,

Nad ziemią lecą i dzwonią

Nad polem naszym, nad błonią.

Umiem piosenkę jaskółki,

Gdy lata koło rzeczułki

I wdzięcznym głoskiem coś nuci.

Czy się weseli, czy smuci,

Albo na gniazdko gdy leci

I śpiewa do snu dla dzieci.

Umiem piosenkę żniwiarzy,

Gdy pot im ścieka po twarzy,

A oni. brzęcząc w swe kosy,

Tną żyto srebrne od rosy

I głos roznoszą daleki,

Aż echo wtórzy od rzeki.

A chcecie piosnek wieczoru.

Gdy idą owce z ugoru

I krówka z rżyska łaciata...

Gdy trzaska stary Jan z bata.

A ponad wszystkim fujarka

Dźwięczy małego owczarka?

O, u nas piosnek bez liku!

Tyle, co kropel w strumyku.

Tyle, co liści na drzewie,

A skąd się biorą, nikt nie wie.

Tak już w powietrzu ot, płyną

Nad naszą wioską jedyną.

Więc co wam śpiewać, laleczki?

Bo umiem różne piosneczki -

Takie piosneczki i pieśni,

O jakich lalkom się nie śni!

A CZY PO TOBIE WICHRY NIE CHODZĄ...

- A czy po tobie wichry nie chodzą,

Ścieżyno,

Nie biją burze, deszczów potoki

Nie płyną?

Czy słonko swoich jasnych promieni

Nie ściele,

Że się po tobie tak bujnie rzuca

Złe ziele?...

- Oj, chodzą po mnie wichry szumiące

Skrzydłami...

Oj, biją burze i deszcze płyną

Strugami...

I słonko rzuca pęki promieni

Z daleka,

Tylko brak śladu stopy dobrego

Człowieka!

- A czy ty wiedziesz między odmieńee

A wrogi,

Żeś tak, ścieżyno, w tamie porosła

I w głogi?...

A czy ty wiedziesz do cudzej, obcej

Gdzieś ziemi,

Żeś tak porosła cierniem i chwasty

Dzikiem!?...

- Ani ja wiodę w obcą i cudzą

Krainę,

Ni między wrogi, za szumne morze,

Za sine,

Ani ja wiodę między odmieńce

Do boru,

Jeno do onej zapadłej chaty

Ze dworu!

A DAJCIEŻ MI...

A dajcież mi moją wolę,

A puśćcież mnie w szczere pole,

W szczere pole, w łąkę świeżą,

Gdzie pokosy w rosach leżą...

A puśćcież mnie pod próg chaty,

Gdzie to wiosną kwitną kwiaty,

Gdzie to miesiąc w cichym sadzie

Na jabłoniach czoło kładzie...

Przemamiały lata moje!

W cudzych stronach tęskny stoję,

W cudzych stronach więdnę oto

Za tą wioską, za tą złotą! -

Śpię - i nie śpię - we śnie słyszę,

Jak tam żyto się kołysze...

Jak przez pole brzęczą kosy

O pszeniczne, ciężkie kłosy...

Śpię i nie śpię - we śnie czuję,

Jak tam dzięcioł w lesie kuje,

Jak wierzbina się rozpęka,

Jak po rosie drży piosenka...

Hej, wy zdroje, jasne zdroje,

Ponieścież wy słowa moje!...

Ponieścież je do rodziny,

Gdzie ten obłok płynie siny!...

A JAK ŚPIEWAĆ, TO JUŻ SPIEWAĆ...

A jak śpiewać, to już śpiewać

Jak ptaszkowie leśni,

Ani wiedząc, ani dbając,

Czy kto słucha pieśni.

Nigdy ona nie stracona...

Pochwycą ją drzewa,

W wiosny szumie, jako umie,

Bór ci ją odśpiewa.

A gdy śpiewać, to już śpiewać

Od serca, od ucha!

Piosnka wraca, krew gorąca

Żywym zdrojem bucha.

Pieśń - nie woda, mocy doda,

Jak Piastowe miody...

Tyle życia, co serc bicia,

Co w pieśni pogody!

A gdy śpiewać, to już śpiewać

Jako duszy wola,

Na te łany, na ugory,

Na te puste pola...

Toć jak chleba im potrzeba

Plennej pieśni siewu...

I o wiośnie nic nie wzrośnie

Bez pługa i śpiewu!

A jak śpiewać, to już śpiewać

Po tej rannej rosie...

- Leć świtaniem, z zorzy graniem.

Pieśni żywy głosie!

Z białą rosą echa niosą

Szeroko, daleko...

Niech cię słyszą ranną ciszą

Za górą, za rzeką!

A gdy śpiewać, to już śpiewać,

Choć się rozstąp ziemio!

Chociaż burze pieśń zagłuszą,

Choć gromy oniemią,

Przejdzie burza za podgórza,

Ugasną pioruny;

Ścichnie klęska, a pieśń męska

Znów uderzy w struny.

A jak śpiewać, to już śpiewać

Pod wielkim błękitem

Kupą, chórem, z wichrów wtórem

I z czołem odkrytem...

Na ogromnym, żniwnym łanie

W żywe wniebogłosy,

Kiedy żeńce chwycą w ręce

I sierpy, i kosy.

A jak śpiewać, to już śpiewać

Od nieba do ziemi.

W prostej wierze, bratnie, szczerze,

A między swojemi!

Dań czy nie dań poklask pieśni,

A co mi to płaci?

Nie ja stroję gęśle moje,

Ale miłość braci!

A KIEDY IDZIESZ...

... A kiedy idziesz z ziemi dróg,

W najczystsze idź lazury,

A niech cię żadnej chmury

Nie zatrzymawa próg.

A kiedy lecisz z ziemi gniazd,

Bierz w samo słońce loty,

A niech cię piasek złoty

Nie zatrzymawa - gwiazd.

Niechaj gościńca twego szlak

W cel co najwyższy bieży...

Tak lotem w słońce mierzy,

Na wyraj lecąc, ptak.

W dal co najdalszą wytęż wzrok,

Wzgardź mety zbyt bliskiemi,

A zostaw słabym ziemi

Lękliwy w przyszłość krok.

I nie miej o to żadnych trwóg,

Czy drogowskazy stoją,

Gdzie puścisz wolę twoją:

Wie ptak, gdzie lecieć w jug.

A duch jest, jako wody rzek,

Pątnikiem oraz - drogą,

Nie trzeba mu nikogo,

Sam znajdzie sobie ciek!

A KIEDY SERCU...

A kiedy sercu słońca nie staje,

Co kwiaty życia barwi ogniście,

Darmo się kwiecą łąki i gaje,

Ono przez marzeń przesmętnych kraje

Idzie, rwąc liście.

I gdy się innym róża rumieni,

I lilia śnieżna dzwoni srebrzyście,

Ono odchodzi w krainę cieni

Z skargą tak cichą, jak gdy w jesieni

Skarżą się liście.

A KIEDYŻ MY DOCZEKAMY...

A kiedyż my doczekamy

Tej wiosenki, tego lata,

Że pod strzecha pod zmurszałą

Wybieleje nasza chata?

A kiedyż my doczekamy

Tego ranka, tego dzionka,

Że przez szybko, przez okienko,

Zajrzy w izbę więcej słonka? . . .

A kiedyż my doczekamy

Takiej zorzy, takiej doli,

Że nam wzejdą złote kłosy,

Na tej naszej czarnej roli? . . .

- Lata wichur po pustkowiu,

Ze śnieżycą wicher lata,

Na miesięcznym mroźnym nowiu

Wybieleje nasza chata.

- Chodzi niebem dzionek biały,

Białe słonko niebem chodzi,

Łzami rola zasiewana

Złote kłosy wiosną zrodzi...

A KTO CIEBIE, TY WIERZBINO, WYCHOWAŁ?

- A kto ciebie, ty wierzbino, wychował?

A kto twoje fujareczki czarował?...

- Wychował ci mnie mój rodzic,

Ciemny las,

Kędy stoję w chłodnej rosie

Aż po pas!

Wykarmila mnie ta ziemia, ta matka,

Płakiwała ze mną brzoza, sąsiadka...

Czarna rola podawała

Chleb i sól,

Wykołysal wiatr szumiący

Z łąk i pól.

Latał ci on miesięcznymi nockami

Nad sennymi wioski naszej chatami...

W srebrnej strudze maczał skrzydła,

Jako ptak,

I roztulał dzikie głogi,

Polny mak.

Z starych mogił zbierał skargi i żale...

I otrząsał po kalinach korale...

I uderzał grzmiącą piersią

W czarny bór,

Aż się ozwał siwych dębów

Głośny chór!

Tęskność, smutek, łzy sieroce, jak biały

Tuman z łąki, za nim w ślady leciały...

Wiatr gałązki moje gibkie

Całował,

Na fujarki je urzekał,

Czarował!...

A PO DŁUGIM MILCZENIU...

... V. Stella matutina...

R. Ora pro nobis!

Lit. Loret.

A po długim milczeniu podniósłszy twarz, ciemną

Od niewymownych smutków, co głosu nie miały,

Rzekł: - "Chcesz słyszeć, jak pola modlą się tu ze mną?"

I zaraz wielkie echa w katedrze zadrżały,

Od mozaiki u stóp mych aż po strop niebieski,

Po ośmiolistny absyd, Florencji kwiat biały.

I pod kopułę wbiegły, tam gdzie Brunelleschi

Uczynił widną siność tej miesięcznej nocy,

I ucichły, tuląc się między stare freski.

A on, wzbity uczuciem nadprzestrzennej mocy

Pod dalekie gdzieś niebo, za rzeki, za morza,

Zaczął głosem odmawiać swój pacierz sierocy.

I nagle przez marmury rzuciła się zorza,

Która się nad ugory o zachodzie ściele,

A nawą przeszły szumy, jakby łanem zboża...

I rozchwiały się szmery stłumione w kościele,

Bardzo dalekie niby, a mocne odgłosy,

Jak kiedy razem ludu modli się gdzieś wiele.

A widząc, iż drżę i mam oczy pełne rosy,

"Nic to! - rzekł - Wioski moją litanię gdzieś słyszą

I wtórzą jej przez pola i przez sianokosy".

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Umilkł, a we mnie dusza oblokła się ciszą.

A ŻEBY, WIETRZE

A żeby, wietrze, nie było ciebie,

Kto by roznosił chmurki po niebie?

Kto by zawodził nad tą mogiłą,

Gdzie ten krzyż czarny z wierzbą pochyłą,

Nad tą mogiłą, nad tą stepową,

Kto by zawodził pieśnią echową?

A żeby, wietrze, ciebie nie stało,

Kto by mi suszył chusteczkę białą,

Chusteczkę białą, ze lnu cienkiego,

Z krwawym znamieniem Jasieńka mego?

Kto by mi przyniósł odgłos daleki,

Zza siódmej góry, zza siódmej rzeki?...

Oj wędrowały ptaki za morze,

Oj biły skrzydłem o jasne zorze...

Oj biły skrzydłem, oj biły pióry,

Oj wędrowały za czarne chmury...

Za czarną chmurą zorza się smuci,

A kto tam poszedł - już się nie wróci!

ACH! OSZUKAŁAŚ TY MNIE, NOCNA CISZO...

Ach! oszukałaś ty mnie, nocna ciszo!

Ach! oszukałaś mnie, ciszo kojąca,

W której się róże uśpione kołyszą,

W blaskach miesiąca!

Wierzyłam tobie, słuchając milczenia

Lasów, co do snu bez szumu się kładły,

I wód, co swymi srebrnymi zwierciadły

Odbiły gwiazdy bez drżenia.

Wierzyłam tobie, patrząc w błękit cichy

I w sennych kwiatów zamknięte kielichy,

I na tę łąkę, od mgieł lekkich jasną...

Wierzyłam tobie - ach, i nadaremnie!

Bo oto burza zerwała się we mnie...

O ciszy nocna! kiedyż duchy zasną?

ADWOKACJA

Nie przeto w uwielbieniu przed tobą się korzę,

Iż taki błękit w tobie i takie szafiry,

Nie przeto, iż tak srebrnie grają twoje liry,

Gdy szerokich zachodów opłyną cię zorze -

Nie, iż się z hukiem wichrów wyrzucasz w przestworze

I burz błyskawicami szyte wdziewasz kiry,

Że tak królewskie gniewy, tak straszne twe wiry,

A jęk przepaści twoich ucichnąć nie może;

Lecz przeto, iż w twą siną dalekość lecąca,

O brzeg żaden, o tamę myśl skrzydeł nie trąca,

Żeś tak przestrzennie wielkie - tak ogromnie boże!

Że z wszystkich dróg w tę jedną puściwszy się drogę,

W nieskończoności jakiejś pogrążyć się mogę:

Przeto cię wielbię, przeto pożądam cię, morze!

ANGELUS

W cichej komnacie pada mrok,

Zachodu mrok perłowy,

Ostatnie blaski sieje dzień,

Na czarnych lasów głowy.

Strzelista jasność oknem mży

Na sprzęty i na ściany,

I na odkrytą mędrca skroń,

Co siedzi zadumany.

I złotem brzeży jedną z kart

Otwartej przed nim księgi!

Wiją się po niej, niby szlak,

Starych miniatur wstęgi.

Ale myśliciel utkwił wzrok

W bezmiernej pustej dali...

Nic widzi nawet, że się dzień

Zachodnią łuną pali.

Ciało i duszę rozbił on

Na cząstki, na atomy.

Przeniknął tajnię ruchów, sił,

I cały świat widomy.

I nic nie znalazł na dnie złud,

Jak warsztat ów pajęczy,

Na którym człek sieć marzeń tka

I barwi w blaski tęczy.

Więc wszystkim wiarom, wszystkim snom

Zaprzeczył głośno, śmiało,

I zerwał z życia przędzę tę,

Pod która serce drżało.

I obojętny patrzy dziś

Po wyludnionem niebie,

W milcząca, chłodną pustkę gdzieś,

Wskroś świata, czy wskroś siebie.

Wtem stary zegar, stary druh,

Zaskrzypi, załopota,

I na "Angelus" bije w spiż,

Jak sygnaturka złota.

I dwoje skrzydeł w strony dwie

Odskoczy z cichym trzaskiem,

I na lazurów ciemnych dnie

Miesięcznym zalśni blaskiem.

I od zachodnich, skrawych zórz

Topnieje w szczere złoto

Tryptyku wnętrze, tak jak je

Malował niegdyś Giotto.

Owiana - niby ranną mgłą -

Panieńskich rąbków strażą,

Służebna Pana klęczy tam,

Z przejasną, cichą twarzą

A srebrny anioł wchodzi w drzwi,

Migając szatą białą...

- Ave Maria! - słychać szept -

Słowo się ciałem stało.

I srebrną lilię wzniósł na znak

Poselstwa gdzieś z niebiosów...

A światłokręgiem łaska lśni

Z przejasnych Panny włosów...

I bije zegar, spiż w nim drga,

Różaność plonie słońca,

I na "Angelus" zorza gra,

Złotemi pyły mżąca...

Tak codzień mędrzec z myśli swych

Budzi się owym gwarem;

Lecz dziw: nie pragnie rozstać się

Ze starym swym zegarem!

I gdy mu ciąży znojny dzień

I pustka w piersi głucha,

Podnosi wzrok i patrzy wen,

I głosów jakichś słucha.

ANIOŁ MILCZENIA

Z lutnią, po której złote struny biega,

Klęczę na rąbku szaty Najwyższego,

I białe czoło obracam w tę stronę,

Kędy wirują globy rozpędzone.

Przejrzystą dłonią wygładzam etery,

Echem miarkuje rozśpiewane sfery,

By nie przerywać ciszy majestatu...

I - pokój... pokój... pokój! szepcę światu.

* * *

Byłem, gdy z myślą Bóg rozmawiał własną;

Bylem, gdy w służbę wziął jutrzenkę jnsna.

Byłem, gdy z mgławic, co mu zdobią szaty,

Strząsał dzień biały i słoneczne światy.

W pierwszem zwierciedle błękitnego morza

Jam się przeglądał, zanim weszła zorza,

I zanim z pąków wytrysnął rój kwiecia,

Ja w rąbku niosłem pokoju stulecia.

* * *

Tam, kędy z okiem opuszczonem stoję

Dogrzmieć nie mogą ziemi niepokoje;

Żywiołów burze ja trzymam w granicy,

Rum jeat skinieniem wszechmocnej prawicy.

Kiedy nad zakres do przyszłości biega

Harde pytania: "poco? i dlaczego?"

Ja w białych palcach wstrzymuję zasłonę,

Którą od dzisiaj jutro oddzielone.

* * *

Między Myak gromu a grzmot stopę stawię,

I roaą polnym kwiatom błogosławię.

Na skrzydłach moich wioskę twą kołyszę,

Smutnych łzy liczę i westchnienia słyszę...

W ciszy twych gajów, w poranki majowe,

Tęsknem dumaniem poświęcam twą głowę

I ducha twego prowadzę po niebie,

Byś "siadł i zamilkł i wzniósł się nad siebie".

* * *

Ja płaszcz królewski rzucam na ramiona

Milczącej nędzy, co w ukryciu kona,

A dłoń wychudłą podnosząc z barłogu,

Samemu tylko spowiada się Bogu.

Ja balsam daję na palące rany,

Ja dźwigam z tobą ból niepodzielany,

Ja tułaczowi pot ocieram z czoła

I z samotnikiem zasiadam u stota.

* * *

Mędrca mądrością jestem i rozwagą,

Myślicielowi daję prawdę nagą;

A jako źródło, bijące od wieka,

Wzmagam, oczyszczam, podnoszę człowieka.

Jam jest wymową grobów i cmentarza,

Urokiem nocy, powagą ołtarza;

Jam jest rapsodem dziejowym ruiny,

Pociskiem wzgardy i rumieńcem winy.

* * *

Kto mnie ukochat, znalazł skarb pogody,

Pokoju ducha i ciszy i zgody:

Zgiełkliwa zgraja pierzcha i ucieka

Od milczącego w zadumie człowieka.

* * *

Ja jestem słońcem, pod którego żarem

Dojrzewa zamysł, i jam jest ciężarem

Którego słabi podźwignąc nie mogą...

Jestem potęgą, której zdeptać nogą

Nie podołają najwięksi mocarze...

Ja jestem siłą, co zniewagę karze...

Jam broń niewinnych i pomsta straszliwa,

Od której zbrodzień tajny dogorywa.

* * *

Nad popiołami zwyciężonych grodów

Otrząsam z skrzydeł nadziejo narodów,

Lecących w próżnię, jak wymietna plewa,

Którą wiatr przed się drażni i rozwiewa...

W bladych klęsk siady postępuję krwawe,

Z nędznym skazańcom jedną dzielę ławę;

Na zgliszczach śpiewam Hiobowe pienia,

I jestem czarną chorągwią zniszczenia.

* * *

Najbliższy Panu i najmilszy Panu,

Ja z perłą padam na dno oceanu,

I z ciszą morską odbywam narady,

Których z przestrachem słucha sternik blady.

* * *

Nad bojowiskiem wyciągam ramiona,

Jestem modlitwą tego, który kona

I jestem krzykiem matki, gdy przybieży

Odszukać syna wśród trupów żołnierzy,

I krew jej ścinam, i wstrzymuję tętna,

I na niej żywej - trupa kładę piętna.

A przy kurhanie, co zamknął dzień czynu

Ja staję w miejsce pomników, wawrzynu,

I tam, gdzie zimny dzicjopis nie słucha,

Stepom skon mężnych podaję do ucha.

* * *

Pod krzyżem Zbawcy, gdy wiara i miłosć

Rzuciły w żalu Golgoty pochyłość,

Kiedy odchodził setnik do bram miasta,

Gdy włos stargany wiązała niewiasta,

Gdy noc zgłuszyła żołnierstwa okrzyki,

A echa piły rozgwar ciżby dziki;

Jam został jeden i słyszałem z drżeniem

Jęk Boga... Ziemio! módlmy się milczeniem!

BAGNASCO

Szeroka, modra cisza. Jak wzrok objąć zdoła,

Lazur w świetle stopiony zalewa świat cały.

Błękitem dyszysz, błękit opływa dokoła

Myśl, czucie i tyrreńskic w mgłach zgubione skały.

Na stromym cyplu mury biednego kościoła,

Szare, spękane; przy nich wirydarzyk mały,

W którym głośniej n.iz morze brzęczy złota pszczoła...

...Błękitem dyszysz, błękit opływa świat cały.

A na kamiennej lawie, u kamiennej ściany

Stary ksiądz siedzi, w lichą sutannę odziany,

Twarz ma wyschłą, sczerniałą, włos długi i biały.

Ul plecie. I wśród kwiecia swojego ogrodu

Uśmiech ma w ustach jako złotą kroplę miodu...

...Błękitem dyszysz, błękit opływa świat cały.

BARCAJUOLO

Kolczyk w uchu, tęga mina,

Łódka «Maria» lub «Cecchina»,

Jaskółeczka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

Jak ją dawno ma, to ptaszę?

A, ot, tam bambino nasze,

Z śniadym ciałkiem, z złotym okiem,

Będzie od niej młodsze rokiem.

Rok bo cały musiał zbierać,

Tak i owak głód przymierać,

Żeby gość ten mały przecie

Mógł pojawić się na świecie...

Dał Bóg syna, da na syna!.

Łódka drobna jak łupina,

Jaskółeczka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

Jak się żenił? Ot, z kochania!

Z plusku wiosła, z fali grania,

Z żarów słońca, z szumów morza...

Co i mówić?... Wola Boża!

Dziś ma kogo straszyć w burzę,

Ma z kim siąść na starym murze,

Chybać w łodzi wśród pian śniegu,

Coś własnego ma na brzegu.

Czy wybierał? Ot, dziewczyna

Każda Maria lub Cecchina,

Jak ta łódka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

Czarnych oczu dość na molo;
Chusty piorą, ryby solą,

Każda słońcem podsmalona...

Co wybierać?... Aby żona!

Czy zarabia? — Jak Bóg zdarzy!

Żona to tam gospodarzy,

Skąpa... grosza nie uroni...

Lecz jest dość na maccaroni.

W poklasztornym izba gmachu,

Winogrady zamiast dachu,

Zamiast okna — jasność słońca,

A próg — biały od miesiąca.

Jedna, druga szklanka wina,

Łódka drobna jak łupina,

Jaskółeczka tyła, tycia,

Aby sposób mieć do życia!

Gdzie już pływał?... San Gennaro!.

W jedną stroną do Vivaro,

W drugą stroną do Vervece,

Het, precz, jak ten lazur ciecze...

Morze zna jak duszę własną!

Ale że mu trochę ciasno,

Bo gdzie tylko wzrok zamierzy,

Tam o niebo się uderzy.

Dookoła przestrzeń sina,

Łódka «Maria» lub «Cecchina»,

Jaskółeczka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

Co też widział? Długo by to

Czerpać morze w srebrne sito...

Długo byłoby powiadać...

Gdzie? Już trudno i poskładać!

A wszak z ojcem stali wartą

U Gran Scoglio i u Quarto

W nawałnicę tę wiośnianą,

Gdy odpływał l'Capitano

Dzieckiem był, lecz dobrze pomni!

Ludzie byli to ogromni,

Widni oczom przez lat tyle

W piorunowym złotym pyle.

A tę rękę jak pamiętał

Ku Sycylii wyciągnięta,

Pod tą zmokłą burką starą

Tak świeciła, jakby faro.

Więc puścili ludzie wiosła,

Bo łódź sama się z nim niosła,

Sama ziemia wtedy grzmiała,

Morze samo biło w działa!

Taka była już godzina!

Dziś co? Łódka jak łupina,

Jaskółeczka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

Co już widział?... Świecie! Świecie!

Widział nocą srebrne siecie,

Co miesięczną się pogodą

Same ciągną popod wodą...

Widział, jak się tam u Foce

Wichrem w żaglach bies szamocze,

Jak rogami wiry kręci,

Gdy Jan święty morze święci...

Utopione widział głowy,

Jak je zjada żwir surowy,

Jak nad nimi huczy morze...

Tfu! Źle gadać o tej porze!

Brzeg daleko, wiosło — trzcina,

Łódka drobna jak łupina,

Jaskółeczka tyla, tycia...

Aby sposób mieć do życia!

BLASKOM TWYM MOJE OTWIERAM OKIENKO...

Blaskom twym moje otwieram okienko,

Nocy źrenico!

usta mi płoną wezbrane piosenką,

Serce - tęsknicą!

W mgliste przestrzenie wyciągam ramiona,

Cicha i drżąca...

A dusza moja omdlewa i kona

Bez swego słońca!

O życie, czaro upojeni o życie,

Męko pragnienia!

Ileż ty w każdym zużywasz zachwycie

Siły istnienia!

Na fuzle w twoich uniesień pożarze

Duch się wypala...

Ofiarę ognia biorą twe ołtarze,

Jako Baala!

Ty umiesz płomień podawać w kielichu

Białych powoi...

Spragnionym ustom ty szepcesz pocichn,

Że żar napoi...

Ty w ogień umiesz zamieniać powietrze

Błękitne, chłodne...

I luny rzucasz na róże najbledsze,

W noce pogodne.

O życie! twoje kipiące puhary

Śmierć mają na dnie!

Nieszczęsny, komu pragnienie z twej czary

Gasić przypadnie.

A jednak - oto ja wyciągam dłonie

Do ciebie! - oto

Duch się mij trawi pragnieniem, i plonie

Wieczną tęsknotą!

I w łez jasności, jak w srebrnej kaskadzie,

Skąpana stoję...

A noc miesięczna na głowę mi kładzie

Odblaski swoje.

I pić mi daje z perłowej swej czary

Napój marzenia...

I zmienia mgliste, wilgotne opary

W srebrne widzenia.

Jakiś świat cichy, promienny i biały,

Wstaje - zaklęty...

Płomień tężeje w przeźrocze kryształy,

A łzy - w dyamenty.

Obłok tęsknoty, w puch lekki rozbity.

Przewiał nad głową,

Jak pąk róż białych, rzuconych w błękity

Z rosą perłową...

Skrzydła swe szerzej i wyżej rozwinął,

Wzbił się do góry...

I jako orzeł w dal jasną popłynął

Srebrzysto-pióry

Majestät ciszy usta mi zamyka...

Gdzież wyraz, który

Godnym jest, by mu wtórzyła muzyka

Sennej natury?

O nocy błoga I ty chłodzisz swem tchnieniem

Skroń rozpaloną,

Ty kryjesz żary urzed mojem spojrzeniem

Białą zasłoną;

Wszystko, co ziemskie, ał do serca bicia

Uciszasz we mnie -

I unoszącym mnie porywom Życia

Mówisz: "daremnie!"

I tak mnie trzymasz, jakby urzeczoną,

W swej srebrnej mocy,

Aż duszę moją ukoisz wzburzoną,

O cicha nocy!

BOTTICELLI

Z zawitą siadła głową,

Jest matką, nie królową,

To dziecię - syn, nie król...

Za cały ród niewieści

Piastunką jest boleści,

Piastuje własny ból.

Jej ręka opuszczona,

Schyliły się ramiona

Nad łonem jej wszech łon...

Za całą dźwiga ziemię

Poczęcia swego brzemię,

Zrodzenia swego plon.

Anioły, co jej służą,

Nie zowią jej dziś różą,

Ni złotą lilią nieb...

Kłos ona w polu czamem,

Nabrany gorzkim ziarnem

Na gorzki życia chleb.

W blask siny rozgwieżdżona,

Tknąć nie śmie jej korona,

Anielskich kwiecie pól...

Na czole bo jej leży

Ów stygmat pramacierzy,

Ów stary życia ból.

Wraziły się w jej lice

Żywota tajemnice

I jego z śmiercią mir,

I dziwny lęk ją bierze

Na stare to przymierze,

Co w słońca rzuca kir.

Ogrójec gdzieś szeleści

Oliwnych drzew powieści,

Drżą liście pełne roś...

Z głębokich praotchłani

Dolata słuchu Pani

Bolesnej Ewy głos.

... O, męka to nad męki

Roztulać do jutrzenki

K-wiat śmierci w czarny plon!

O, męka nad męczarnie

Mogile kwiecić damie

Posiewem własnych łon!...

O, męka to nad męki

Rozmnażać świata jęki

O jeden jeszcze jęk,

O jeden ten jedyny,

Co szarpie duch matczyny

Najsroższą z wszystkich męk!

... O, kara to nad kary

Głód życia sycić stary,

Oddając mu swą krew...

Na śmierci stos olbrzymi,

Co wiecznym żarem dymi,

Dorzucać jeszcze drew!

... O, przyjdą te godziny,

Gdy wstanie ból matczyny,

Naprzeciw życia win,

Jak ziemia zrodzeń syta,

I sądnym głosem spyta:

- Gdzie owoc mój? Gdzie syn?...

... O, przyjdzie ta godzina,

Co w zmierzchach bić zaczyna,

W stuleci rdzawy spiż,

Gdy zamkną się te łona,

Jak ziemia wytrzebiona,

Co rodzą dziś swój krzyż!

BRACIOM PIEŚNIARZOM

Nie nam, pieśniarze, stać w tęczy kolorach,

Barwić się w róże i w pióreczka pawie;

Bo my są sosny, czerniące się w borach,

Bo my są krzyże w przydrożnej kurzawie,

Bo my są wierzby o płaczących korach,

Bo sny są z jękiem lecące żurawie,

Co hejnał krzyczą skróś zmierzchów tej ziemi

Na puste pola, gdy sen je oniemił

Nie nam, pieśniarze, brać pieszczone tony

I dźwięków szukać co słodszych dla ucha__

Nam w spiż serc ludzkich bić, jak biją dzwony,

Nam huczeć jako w boru zawierucha.

Nam szumieć jako padające plony,

Kiedy je zdepce nawalna moc głucha...

Nam śpiewać zgrzytem, strun rwanych i krzykiem

I nie — słowiczym, lecz orlim językiem!

Nie nam, pieśniarze, stroić lutnię wstęgą

I sławić rozkosz niby trubadury...

Bo my zakonu związani przysięgą,

Izajaszowe nosim w biodrach sznury!

Pieśń nasza, kmiecą odziana siermięgą,

Z ducha królewskość bierze, nie z purpury!

A kiedy wzejdzie nad ugór w łzach rosy,

Nie kwieciem kwitnąć jej, ale iść — w kłosy!

Nie nam, pieśniarze, biec pustą gonitwą

Za blaskiem lir tych, co serc próchnem ćwiecą,

Bo jest pieśń nasza o świty modlitwą

I skowronkowe legie za nią lecą,

Bo o słoneczność dla ziemi jest bitwą

I brzaski od niej przyszłe już się niecą...

Bo jest pieśń nasza jutrzenką i zorzą,

Z której dzień buchnie w świat za mocą bożą!

A ŻEBYŚ TY...

A żebyś ty, jasne słonko,

Wiedziało,

Co na ziemi jeszcze cieniów

Zostało,

Nie padałobyś tak rychło

Za góry,

Za te lasy, w płaszczu tkanym

Z purpury!

Krótki dzionek do wieczora

Od wschodu...

Nie roztaje pierś zakrzepła

Narodu...

Nie nabiorą światłem myśli

Człowieka,

Kiedy słonko tak nam prędko

Ucieka!

Oj, żeby to już nad ludźmi

Smutnemi

Uderzyła jasność ducha

Po ziemi!

Żeby w światło się podniosły

Powieki

I przyszłości dzień już nastał

Na wieki!

ACH, ZŁUDĄ JEST...

Ach, złudą jest wiośniany wiew,

Co rzuca ziemi kwiatów siew,

Co morzu srebrzy skrzydła mew...

- A prawdą jest ten śmierci dech,

Co gasi radość, gasi śmiech,

A prawdą te szkielety drzew...

Ach, złudą jest ta krasa róż,

Co wieńczy świtu złoty kruz,

Co pała ogniem młodych zórz...

- A prawdą jest ten mrok i cień,

Co gasi słońce, gasi dzień,

A prawdą noc, co idzie tuż...

I złudą jest, że w życia ruch

Z kochaniem serca idziesz w dwóch,

Że dotrwa miłość, dotrwa druh...

- A prawdą jest, że z życia bram,

Wśród zimnych - zimny wyjdziesz sam

W wilgotnej ziemi czarny puch...

I złudą jest, że z szczęścia pól

Nieść będziesz miody w jutra ul

I łamać z braćmi chleb i sól...

- A prawdą jest, żeś proch i pył,

Że wichr ślad zatrze, gdzieś tu żył,

A prawdą śmierć i prawdą ból...

ALBO MI PTASZKOWIE

Albo mi ptaszkowie

Swoje skrzydła dajcie,

Albo mi przed chatą

Nocką nie śpiewajcie!...

Ani jaw tęsknicy

Wytrwać sercem mogę...

Ani z wami lecieć

W ona ciemną drogę!

Oj, nie tak się trzyma

Własny cień człowieka,

Jako smutek tego,

Co przed nim ucieka!...

Chodziłem za pługiem,

Chodziłem za broną...

A wszędy poniosłem

Duszę zasmuconą.

Żebym takie miejsce

Wiedział na tej ziemi,

Gdzie tęskność nie trafi

Ze łzami swojemi,

Tobym choć przez lato

Szedł tam pasać konie

I wesołe pieśnie

Śpiewać na wygonie...

Hej!...

ANI WY NIE TATRY...

Ani wy nie Tatry,

Ani nie Karpaty,

Ani po was sokół lata,

Halny wiatr skrzydlaty.

Nie pasą was tęcze

Ni orłowe gniazda,

Ani u was burza matka,

Ani piorun gazda.

Nie sięgacie w chmury

Czołami z kamienia

Ani jasna wam siklawa

Piersi ostrumienia.

Ale wy poklękły

Nad to równe pole

W szumach, w szeptach prapacierza

O chleb i o wolę...

Ale wy poklękły

Pod świerkowym borem,

Odziały się w maj nadziei

Wiośnianym kolorem...

Ale wy poklękły

Na wiec i na radę,

A nie macie dumnych wierchów,

Lecz kmiecą gromadę.

AVE, PATRIA!

Ojczyzno moja, bądź błogosławiona,

I błogosławion owoc twego ducha!

Oto w błękity wyciągam ramiona,

Gdzie Bóg mnie słucha...

Majowe słońce promieni się w niebie —

O Polsko moja, błogosławię ciebie!

Nie, iżeś kłosem pola me okryła,

Skowronki moje żywiąca za morzem,

Nie, iżeś, ziemio, chleby mi rodziła,

Szumiała zbożem;

Ale iż duch twój rośnie mi w tym chlebie,

Ojczyzno moja, błogosławię ciebie!

Nie, iżeś orły chowała mi białe,

Gniazda mojego prastare obrońcę;

Lecz że te orły za wolność i chwałę

Latały w słońce

T nie zniżyły lotu, aż w błękity

Ostatni powiał, jak sztandar przebity;

Nie, iżeś miecze dała mi i zbroje

I jasnym hełmem nakryła mi głowę,

I między ludy wiodłaś hufce moje

Błyskawicowe;

Lecz żem miecz dźwigał w wolności potrzebie,

Ojczyzno moja, błogosławię ciebie.

Nie za to, ziemio, iżem, rosnąc w siły,

Rozparł ramiona pomiędzy dwa morza,

Lecz że nad moje wzejść musi mogiły

Zmartwychwstań zorza...

Za to, żeś posiew narodów wolności

Siała na polach z praojców mych kości!

Nie przeto, Polsko, ciebie błogosławię,

Żeś zamki moje dźwignęła i grody,

Gdzie, jak za słońcem ciągnące żurawie,

Obce szły rody;

Lecz żeś przybysze tuliła do ziemi,

Braćmi ich czyniąc i syny twojemi.

Nie, iżeś mocne berłem miała króle,

Lecz duchem proste i sercem naczelne,

Co gromadziły w swą pieczę, jak w ule,

Drużyny pszczelne

Prostaczków, które miód swej pracy niosą

Pod troistego potu krwawą rosą;

Nie, iżeś wzniosła z modrzewiu me dwory

I osrebrzyła je w jaśminów kwiaty,

Lecz że o miedzę legły twe ugory

I czarne chaty...

Że jednej lipy nakryłaś mnie szumem

Z ludem oraczów i siermiężnym tłumem.

Za to, żeś w takie wodziła mnie boje,

W których przed szable miesięczne szły kosy;

Za te w lnach siwych bohatery twoje,

Za twój huf bosy,

Za twe rycerstwo o polnej buławie

Zbóż, trzykroć, Polsko, ciebie błogosławię!

Nie, iżeś lutnię ostruniła swoją

W blask nieśmiertelny i w promienie chwały,

Iż pieśni twoje wpośród ludów stoją,

Jak posąg biały...

Lecz, że pieśniarzom mówią u nas: «Bracie!»

W zapadłym siole i w piastowej chacie.

Za to, żeś ślepe lirniki wodziła

Skróś po kurhanach, po zetlałych polach,

Ze nam ze słowa duch rosnął i siła,

We łzach i w bolach,

Że pieśń wolności dziatki nam kolebie

Do snów o tobie — błogosławię ciebie!

Nie za to, ziemio, że pod armat paszczą,

Gdzie tylko widne Orły i Pogonie,

Gdzie Polak walczy, tam narody klaszczą

W spętane dłonie;

Lecz, że do ludów krwawą pijem czaszą:

Za naszą wolność — i za wolność waszą!

Bowiem nie wzejdzie gwiazda jutrzenkowa

Ni zórz przed słońcem otworzy się brama,

Aż plon swój wyda ta rola grobowa,

Ta Chaceldama ...

A oto ludy, co dziś ducha kuszą,

Na hasło z mogił moich czekać muszą!

BEZ DACHU

Noc się podniosła, cała w mgłach i bieli

I srebrnem tchnieniem owiała stolicę,

I brylantowych iskier błyskawice

Roztliła w śniegów pościeli.

Kto miał ognisko własne i ramiona,

Co go czekały jak pieszczot ponęta,

Mówił do nocy tej "błogosławiona!"

Kto nie miał, mówił: "przeklęta!"

A takich głosów było, ach! tysiące...

A wszystkie z zimna i zwątpienia drżące,

A wszystkie dziwnie przeraźliwe w ciszy...

O gwiazdy l czy Bóg je słyszy!

Patrzycie blade i ja patrzę blada,

Wicher się zrywa, śnieg zawiewa drogę,

O gwiazdy! jeśli która odpowiada,

Ja was dosłyszeć nie mogę!...

O nocy srebrna! o nocy królowo!

Ty masz żelazne dla nędzarzy berło...

A mglistą szronów zasłonę nad głową

Spinasz zastygłych łez perłą.

O nocy! czyliż gwiazd twych jasnych z nieba

Pragnie ta ciżba wy bladła i skrzepła?

Przez litość, słuchaj! wszak oni chcą chleba -

I tylko troszeczkę depta!

Ach l gdybym była tobą, o królowo!

Największy brylant co w lazurach świeci,

Dałabym nędznym w tę zamieć śniegową

Na chleb i ogień dla dzieci...

I wiem, ze niebo nie byłoby bledsze,

Gdyby za jedne tę gwiazdę w błękicie,

Jasne źrenice, gdrie znów wskrzesło życie,

Świeciły łzami w powietrze...

O nocy! idziesz cicha, lodowata,

Nad czołem twojcm akray śniegów korona;

A twoja srebrna, ciężka, długa szata,

Całunem jest - dla miliona.

Przed bramą, w której płonęły latarnie,

Stanął chlopczyna w tę mroźną zawieję.

Biedny! on myślał, ze mur go przygarnie,

Że go ten kamień ogrzeje,

Lecz stróż drzwi zamknął na rygle i naraz

Łzy się dziecięce, jak perły rozsnuły...

- "Gotów ta zmarznąć, a potem ambaras

Dla wszystkich .. śledztwo... cyrkuły!"

Chtopczyna odszedł, płacząc. Tam, w oddali,

Widać świątyni granitowe mury...

A ponad nimi mgła bladych opali,

A wyżej - lodowe chmury

I krzyż. Sierota uklęknął przed progiem.

W powietrzu, szronów latały dyamenty...

Chciał wejść, lecz kościół szczelnie był zamknięty

Razem z litością i z Bogiem.

Ach! gdyby Chrystus tu przebywał z nami,

Wiem, żeby chodził ciemnemi nocami

I zbierał głodnych zziębniętych nędzarzy

I tulił u awych ołtarzy.

Skostniałe dziecię szklanemi oczyma

Patrzyło w niebo, gdzie mleczna lśni droga:

Chciało się skarżyć, lecz matki już nie ma,

Mówiło zatem do Boga:

"Ojcze nasze... Jakto, o synu królewski!

Ojca twojego narody zwą Bogiem,

A ty, wpatrzony w ten pałac niebieski,

Konasz, bez dachu, za progiem?

"0jcze nasz" mówisz... a czyim ty bratem?

Czy tych, co w zbytku umarłą tkwią duszą,

I głośnym pełnych puharów wiwatem

Gasnące jęki twe głuszą?

"Ojcze nasz!..." Boże! czy słyszysz to dziecię,

Co usta z nędzy zbielałe otwiera?

Ach! ono wierzy, żeś ojcem mu przecie,

I z wiarą taką umiera!

Dziecię mówiło pacierz... mgła srebrzysta

Z tchnieniem ust jego lekko się rozwiała,

Zrazu gorętsza i błękitno biała,

Później - dziwnie przeźroczysta,

Wreszcie zanikła. W pół otwarte wargi

Przestały szeptać modlitwy i skargi...

Wobec ciemnego milczącego gmachu,

Dziecię skonało bez dachu.

BOGURODZICA

GŁOS

Nigdym ja ciebie, ludu, nie rzuciła,

Nigdym ci mego nie odjęła lica,

Ja - po dawnemu - moc twoja i siła!

LUD

Bogarodzica!...

GŁOS

Rzeszom ja twoim skroś zmierzchów hetmanię,

Jako w zaranie.

Przed tobą idę i przy tobie stoję

Z bojowym hasłem, z piór orlich szelestem,

A kiedy ducha bierzesz na pierś zbroję,

Tarczą ci jestem...

I w klęsce nawet w blask odziewam złoty

Poległe roty.

Sztandar ja mosę, ponad ziemię wzbity,

Iżby go oczy gasnące widziały,

A iżby znak mój powiewał w błękity,

Jak za dni chwały.

Sztandar ja niosę, a nie puszczam z ręki,

Mimo wiek męki.

A choć go dzisiaj wiatr nie żenię chyży,

Co orły białe porywał na boje,

Choć poczerniały u mogił, u krzyży

Proporce moje,

Lecz żołnierzowi sztandar, i zwinięty,

Drogi a święty.

Żołnierze sąście zawołania mego

I mej chorągwi towarzysze wierne,

A poprzez wieki rubieży mych strzegą

Duchy pancerne...

Żołnierze sąście, sąście kość orłowa

Rycerzy słowa!

A ja was wiodę i stawiam, gdzie trwoga,

Przez sioła, grody a przez ziemie rolne...

I tak sprawuję zdane mi przez Boga

Hetmaństwo polne...

Od mej buławy idzie rozkazanie

Szumem po łanie.

A ja was wiodę - niewiasty i męże,

Na mury fortec i za twierdzy bramy,

Bo choć dziś insże bronie i oręże,

Lecz bój - ten samy!

A przebojowali musi być i będzie

W mojej komendzie.

Ten tylko bowiem lud upada w cienie.

Który sam sobie nie dochował wiary,

Temu, co stracił sztandaru widzenie.

Na nic sztandary!

Mocnym i wiernym duchom ja przywodzę

W wolności drodze.

A wy się czujcie nie jak luza marna,

Co krzykiem trwogi przed bojem wybucha,

Lecz jako zwarta chorągiew i karna

Na żołdzie ducha.

I jak rycerstwo, któremu hetmani

Niebieska Pani.

Tak, odnowione jest zaprzysiężenie

Hetmaństwa mego i rycerskiej wiary,

A teraz - wznieście nad groby i cienie

Światła sztandary,

Scheda wy moja i moja dzielnica!

Lud

...Bogarodzica!...

BRACIOM PIEŚNIARZOM

I

Pieśni swej gniazdo ptaszęce zlep

Pod niskiej strzechy belką,

A zaś ją wypuść w niebieski sklep

Nieogarnioną, wielką!

I daj jej płynąć, jak płynie zdrój

Błękitną ciszą w zorzę,

A zaś jej pęd daj, puść w huk i w bój

Wód grzmiących, co rwą w morze!

I daj swej pieśni poszept ros,

Gdy z polnych ziół oblata,

A zaś tak wielkim uczyń jej głos,

Jak wielkim jest ból świata!

II

Złotą swą pszczołę wypuścił Pan

W zaranie świata...

Z kwiatu na kwiat, z łanu na łan

Odtąd przelata.

I pije rozkosz, i pije ból,

I trwa jej praca,

Aż nasycony z oblotu pól

Duch się powraca.

I w złotych kroplach wysącza miód

Na pokolenia...

I pije słodycz wieczystą lud

W pieśni natchnienia.

A gdy ostatnią wysączy duch

Kropelkę miodu,

Zapuszcza żądło — na ból, na ruch

W piersi narodu.

III

Błogosław, bracie, piosnce twej,

Gdy złotą czarą w słońcu skrzy,

I wtedy jej błogosław też,

Gdy z czarnych krużów sypie łzy.

Błogosław, gdy ma ptasząt głos,

Wiosennych ranków woń i blask,

I wtedy — gdy w niej huczy grom

I porażonych dębów trzask.

Błogosław, kiedy, kojąc świat,

Na srebrnych strunach ciszy gra,

I kiedy woła w krzyk i w bój,

Gdy w prochy ducha pada skra.

Gdy pcha cię w czyn, gdy budzi cię

Hejnałem zorzy z marnych snów...

I gdy cię tuli w wieczny mir,

«Błogosławiona!» do niej mów!

IV

A jak śpiewać, to już śpiewać,

Jak ptaszkowie leśni,

Ani wiedząc, ani dbając,

Czy kto słucha pieśni.

Nigdy ona nie stracona...

Pochwycą ją drzewa,

W wiosny szumie, jako umie,

Bór ci ją odśpiewa.

A gdy śpiewać, to już śpiewać

Od serca, od ucha!

Piosnka wrąca, krew gorąca

Żywym zdrojem bucha.

Pieśń — nie woda, mocy doda,

Jak Piastowe miody...

Tyle życia, co serc bicia,

Co w pieśni pogody!

A gdy śpiewać, to już śpiewać

Jako duszy wola,

Na te lany, na ugory,

Na te puste pola...

Toć jak chleba im potrzeba

Plennej pieśni siewu...

I o wiośnie nic nie wzrośnie

Bez pługa i śpiewu!

A jak śpiewać, to już śpiewać

Po tej rannej rosie...

Leć świtaniem, z zorzy graniem,

Pieśni żywy głosie!

Z białą rosą echa niosą

Szeroko, daleko...

Niech cię słyszą ranną ciszą

Za górą, za rzeką!

A gdy śpiewać, to już śpiewać,

Choć się rozstąp, ziemio!

Chociaż burze pieśń zagłuszą,

Choć gromy oniemią,

Przejdzie burza za podgórza,

Ugasną pioruny;

Ścichnie klęska, a pieśń męska

Znów uderzy w struny.

A jak śpiewać, to już śpiewać

Pod wielkim błękitem

Kupą, chórem, z wichrów wtórem

I z czołem odkrytem...

Na ogromnym, żniwnym łanie

W żywe wniebogłosy,

Kiedy żeńce chwycą w ręce

I sierpy, i kosy.

A jak śpiewać, to już śpiewać

Od nieba do ziemi,

W prostej wierze, bratnio, szczerze,

A między swojemi!

Dan, czy nie dan poklask pieśni,

A co mi to płaci?

Nie ja stroję gęśle moje,

Ale miłość braci!

Koniec wersji demonstracyjnej.

BRACIOM PIEŚNIARZOM III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BUDUJMY MIŁEJ OJCZYŹNIE DOM...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CERTOSA SAN MARTINO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHODZIŁY TU NIEMCE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOPSKIE SERCE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CICHY WIECZÓR

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CISZA WIELKA I SZEROKA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO DZIECI WIDZIAŁY W DRODZE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO MÓWI ZEGAR

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO MI PO TEM...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO SIĘ STAŁO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BĄDŹ SILNYM

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHIAIA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHOINKA W LESIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CICHE BYŁO SERCE MOJE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CIEMNOŚĆ ŻAŁOBNY WIANEK WIJE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CISZA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO KURTA ROBIŁ W PODWÓRKU? 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO MI NADA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO POCZNIE?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO STAŚ PISZE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO STAŚ WIDZIAŁ W POLU

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

COGOLETTO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CORREGGIO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CYTARA TYMONA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZEKAJ NA KWIAT...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZEMU TA PRZEPAŚĆ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY TO JUŻ GWIAZDA ZARANNA DNIEJE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY WARTO?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZYM JESTEŚ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CONTRA SPEM SPERO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CREDO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZAS CI JUŻ WSTAĆ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZEGO TY BLEDNIESZ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZEKAJCIE NA MNIE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY MARZĄ?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY W LISTKU BYŁY UROKI I DZIWY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY ZGINIE?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZYTANIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DAM CI TĘ GWIAZDĘ, CO W OCZY NAM ŚWIECI...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DEMOS CEZAROWI 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO KOBIETY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO WIERZBY W PRATO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO ZWARTYCH BRAM UDERZCIE SZTURMEM, DUCHY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOPÓKI ZIEMIA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DRZWI DO CICHEJ TWEJ KOMNATY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUCH MÓJ, PTAK BOŻY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DEMON DO POETY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DERKACZ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO GRANICY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO MŁODEJ BRACI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO ZIEMI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOBRANOC

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOŻYNKI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DROGA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DRŻY, WOLA CZYNU, PŁONĄCA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUM SPIRO - SPERO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUNAJEC

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWA GROBOWCE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIADEK PRZYJDZIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIECI NA WSI I W MIEŚCIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZWONNIK Z FAENZY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DŹWIĘK JEDYNY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ELEKTRA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FALA, W PYŁY ROZBITA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FAUN PIJANY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FAUN ŚPIĄCY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUSZA JEJ KWITŁA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZISIAJ NIE POMNĘ JUŻ O COŚMY GRALI...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZWONY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ECHA MAJOWE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ERGO ERRAVI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FATUM DO LYKOFRONA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FAUN TAŃCZY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FIOŁEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRAGMENT

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRANEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDY PŁACZĄC...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDYBY NAM...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDZIE JEST MÓJ DOM?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GIOTTO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GNIEW BARANKOWY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRA W LISA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRAJEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FIUMICINO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRAGMENT

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GABRIELI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDY RUNĄ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDYBYM ZE ZŁOTA POWSTAŁ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDZIE JEST TEN GROM...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GLI UCCELLI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRA W „ZIELONE”

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRAJEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRAN SCOGLIO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GĄSKI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HEJ, MRUGA NA MNIE, MRUGA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HELIOS

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I GROBY UMRZEĆ MOGĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IDYLLA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IDZIE LIRNIK...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IN EXITU ISRAEL

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IDZIE LIRNIK...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IN EXITU ISRAEL

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

INWOKACJA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HEJ ŚPIEWAKU!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HEJNAŁ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HYMN NOWEJ POLSKI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I MÓWIĘ: ODEJDŹ! - I WRACAM SIĘ CICHA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IDZIE CICHY WIATR PRZEZ POLE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ILE DNIA…

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

INCANTO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

INWOKACJA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JA SAM NIE WIEM, JAK TO BYŁO...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JA SIĘ NIE SKARŻĘ, BOŻE!...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JACQUEMARD I JEGO ŻONA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK MAŃCIA CZYTA KSIĄŻECZKĘ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK SIĘ DZIECI W BRONOWIE Z ROZALIĄ BAWIŁY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK SZŁA WISŁA DO MORZA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAKŻE CIĘ MAM BRAĆ, DZIEWCZYNO…

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JASIO ŚPIOSZEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JASKÓŁKA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚKÓW SEN

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JÓZIK SROKACZ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JABŁONKA 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK CIEMNO!...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK MI SMUTNO!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK SUZIN ZGINĄŁ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAKO TEN JELEŃ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JASKÓŁECZKA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚ NIE DOCZEKAŁ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAĆ NIE BYŁEM NIGDY ZA TEM…

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEJ OBRAZ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESIENIĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESIENIĄ I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEST WIELKIE ŁONO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESZCZE DOTĄD NIE PRZEBRZMIAŁA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEŚLI NASZA DOBRA DOLA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEŻELI NIE MASZ SZCZYTÓW...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KALOKAGATOS

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOMEDIA PRZY MYCIU

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOSIARZE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRAKÓW

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESIENIĄ II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEST W PIERSI MOJEJ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESTŻE PEWNYM?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JESZCZE JEDEN NUMER

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JEŚLIM JA W SOBIE ŻYCIEM

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JUŻ WRÓCIŁY...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOCHAM CIĘ, GWIAZDO, W LAZURY RZUCONA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KONIEC WIEKU

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOŁYSZ MI SIĘ, KOŁYSZ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRÓL MISTRAL

Nad kwieciem łąk świeżych,

Nad wieczną wiosną,

Tam skalne głowice

W obłoki rosną...

Nad skały, obłoki,

Nad lodzisk szron

Srebrzy się, iskrzy się

Królewski tron.

... Biada wam, kwiaty! Biada wam, doliny!

Na tronie szalony

Król się przewala;

Widać go, słychać go,

Jak huczy z dala...

Widać go, słychać go

Skroś śnieżnych pól,

Jak rwie się, jak tarza

Szalony król.

... To Mistral! Wstaje zmroczony i siny!

Już chmurnie się kłębi

W przerażeń kształty,

Już w wściekłym szaleństwie

Śmierć śni i gwałty...

Już gardziel mu ściska

Łkanie i śmiech,

Już z piersi wypiera

Świszczący dech.

... Drżą serca w liliach i polne drżą róże...

Porwą się rozjęki

Z zamierzchłych cieśni,

Zawyją, zawiodą

Rozpaczne pieśni.

Zawyją, zawiodą

Potworny chór

Bezdenne przepaście

I szczyty gór.

... Szczytów i głębin chór - przeciw naturze.

Leci pieśń okropna

W pomierzchu nocy,

0 klątwie bez siły,Klątwie niemocy.

I słucha jej zgrzytów

Szalony król,

I wściekłość go dławi,

Dławi go ból...

Przekleństwo krar/>com niemocy i siły!

Straszno mu, duszno mu

Na skrzącym tronie,

pędu chce, lotu chce

W wichrów koronie.

Aż czołem uderzy

W chmur czarnych próg

I zadmie w litaury

Śmiertelnych trwóg.

... Już trupią się bladością oliwy nakryły...

Rozwarły się przed nim

Powietrzne szlaki,

Wzleciały chmur stada

Jak trwożne ptaki...

Nic go już nie wstrzyma

Skroś mglistych pól,

Już zerwał się z tronu

Szalony król!

... Cyprysy ziemię umiatają włosem...

I rzucił się w skoku

Lew on straszliwy,

I rozpruł powietrze

Pochrzęstem grzywy.

I w drugim się skoku

Rzucił na łów,

I puścił smycz mglistą

Wyjących psów.

... Okropnym echa zaniosły się głosem...

Sam łowiec, sam zdobycz,

Pędzi, pomyka,

A za nim piekielnych

Wichrów muzyka.

Sam łowiec, sam zdobycz,

W poświstach trąb

Pomyka, dopada,

Stacza się w kłąb.

... Ode dna Rodan zahuczał spieniony...

Stacza się, rozkłębia,

Zrywa, szaleje;

Grzmią rykiem, grzmią śmiechem

Powietrzne knieje...

Grzmią rykiem, grzmią śmiechem

Wyjących sfor

Bezdenne przepaście

I szczyty gór.

... To Mistral! To król Sewennów szalony!