Lucjan Rydel

Z DOBREGO SERCA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

SCENA I

SCENA II

SCENA III

SCENA IV 

SCENA V

SCENA VI

SCENA VII

Z DOBREGO SERCA

Obrazek sceniczny w 1 akcie

Rydel Lucjan

OSOBY:

JAN KULIŃSKI, były majster szewski

JÓZEF WAWRZONKIEWICZ, majster [szewski]

ANTONI ŁACIAK, majster szewski

JULKA, córka Kulińskiego

JAN KULIŃSKI, były majster szewski, lat 63. Twarz chuda, koścista; duże, ostre rysy, cera żółtawa, zmarszczki dookoła ust i na czole. Rzadkie włosy siwiejące, przystrzyżone w szczotkę. Ubrany po domowemu w szaraczkowe, przenoszone ubranie, bez kołnierzyka i krawatki. Na nosie okulary.

JÓZEF WAWRZONKIEWICZ, lat przeszło 50. Twarz czerstwa, żywa, zmienna, włosy ciemne. Ubrany z pewną pretensją, krawat jaskrawy z dużą szpilką, gruby łańcuszek u zegarka.

ANTONI ŁACIAK, zięć Kulińskiego, owdowiały, lat 40, twarz pospolita, rysy grube. Zarost rzadki, włosy ciemne, na skroniach nieco siwiejące. Ubrany w znoszoną marynarkę i takież spodnie — u klap obszewki żałobne. Koszula kolorowa, ciemnoniebieska, przymięta, kołnierzyk wykładany, krawatka czarna, ile związana.

JULKA, córka niezamężna Kulińskiego, lat 20. Bardzo przystojna, rysy drobne, regularne, twarz nieco zmęczona i bladawa. Wchodząc na scenę ma gustowny, półżałobny kapelusik i obcisły żakiecik. Spodem suknia na co dzień, bardzo skromna, trochę przynoszona, ale dobrze zrobiona.

Scena przedstawia niewielki pokój. W  głębi, w środku, drzwi do kuchni, z której wyjście do sieni. Po prawej stronie drzwi etażerka, której półki zasłane papierem wycinanym w ząbki, na niej rozmaite graciki, filiżanki porcelanowe, bukiet z sztucznych kwiatów, fotografie w drewnianych ramkach itd. Na lewo od drzwi wieszadła, na nich płaszcz. W rogu z lewej piec. Prawa strona: dwa okna z białymi firankami. Między oknami staroświecka, wielka kanapa. Przed kanapą duży, okrągły stół, przykryty ceratą, dookoła stołu foteliki. Na stole talerz z resztkami jedzenia, butelka piwa, dwie szklanki, resztę, miejsca zajmuje krawieczyzna damska. Przed oknem bliższym widzów — maszyna do szycia i stołek. Na przodzie, z prawej, lalka pleciona z prętów, do przymierzania sukien. Na lewo drzwi do drugiego pokoju. Między drzwiami a piecem komoda. Na niej stary zegar i lichtarze. Po drugiej stronie drzwi — łóżko, nad nim dywanik. Wieczór. Na stole świeci się lampa przysłonięta motylem z kolorowej bibuły.

SCENA I

Kuliński, Wawrzonkiewicz

Kuliński siedzi na kanapie — obok niego porzucony dziennik. Wawrzonkiewicz na fotelu przy nim, pali cygaro. Popijają piwo

WAWRZONKIEWICZ

...co to był za rejwach w kamienicy! Powiadam panu, ludzie się z  ulicy zlatywali. Ta piekarzowa to jej mało  oczu nie

wydarła, ino się Wietrzyńska wyrwała i na strych uciekła. Panciu tego... a Kowalska, ślusarzowa, co to w podle, opowiadała mojej żonie o jednym, co to do niej zachodził...

KULIŃSKI

A niech se tam opowiadała. Cóż mi to pan wszystko znosisz, panie Wiawrzonkiewicz. Diabli mi tam!

WAWRZONKIEWICZ

Ano ja wiem, ja wiem, panciu tego. Ja ino z dobrego serca mówię, co na język przyjdzie, żeby się pan rozweselił... bo mi pana żal...

KULIŃSKI

Mnie tam już nic nie rozweseli. Widzi pan, panie Wawrzonkiewicz, są rozmaite natury: po niektórym spłynie, jak po psie — po mnie nie! Łażę po świecie, jak żeby mi kto pałką w łeb dał. Dzieci się ze mnie w kamienicy śmieją, mówią na mnie „sowa"! Niech tam! A no cóż? przecie ja nie zawsze taki byłem. Ale teraz już ze mną jest aus. Czekam ino, żeby wyciągnąć kopyta...

WAWRZONKIEWICZ

Lepiej byś pan, panciu tego — Pana Boga nie obrażał. Jeszcze pan masz drugą córkę. Doczka się pan pociechy z panny Julci, doczka się pan pociechy — ja panu mówię!

KULIŃSKI

Pociechy? Jakiej pociechy? Wnuków? A bo  ja to nie mam dosyć wnuków po tamtej — pięcioro sierot? Cieszyłem się, jak się Andzia za mąż wydawała — panie! — jak ja się cieszyłem! Świat mi się na starość zazielenił. A teraz mam!

WAWRZONKIEWICZ

Ano cóż robić? Śmierć jest, panciu tego, śmierć, a życie jest życie. Wiesz pan, panciu tego.

KULIŃSKI

Co tam takie życie! Dawniej to nie mówię. Widzisz pan, jeszcze w Zielone Święta byliśmy wszyscy na Bielanach, dzieci się na karuzeli woziły, kupiło się pierników — piło się piwo. A nieboszczka... co ona z nami wyprawiała! Jak się to biedactwo śmiało! I kto by to był wtenczas pomyślał? — A teraz, cóż ja z tego życia mam?  Julka? Tak, jakżeby jej nie było — tam ino siedzi... i dzisiaj, żeby nie pan, tobym sam siedział, prawdziwie jak sowa...

WAWRZONKIEWICZ

Oj, bieda, bieda! Ręka Boska, wszystko ręka Boska!

KULIŃSKI

Dziś  tyle mojego, że jak ta święta niedziela przyjdzie, to człowiek w kościele łeb gdzie w kącie pod ławkę wetknie i wybaczy się przed Panem Jezusem. Jak mnie czasem weźmie — żeby nie ludzie, tobym na głos ryczał... ino chustkę pcham do gęby.

WAWRZONKIEWICZ

Ano, panciu tego — już tam pan nic nie wypłacze. Stało się — darmo! Co tu o tym gadać?

KULIŃSKI

A o czymże ja mam  gadać? Dwa miesiące w piątek będzie, jak my ją pochowali, a z oczu mi zejść nie może. A jak se pomyślę o tych dzieckach! Panie Wawrzonkiewicz, żeby nie ta Julka, toby to w brud pozarastało. Czy to tego kto dojrzy? Czy kto dopilnuje? Taka Wojciechowa z dołu? Cóż ona dba, taka baba!

WAWRZONKIEWICZ

Ano pewnie, że nie dba.

KULIŃSKI

Mówię panu, żeby nie ta Julka! Ino się wieczorem wyrwie z magazynu — na jednej nodze tam leci, dzień w dzień! A w niedzielę, to do dnia zajrzy do kościoła i już do dzieci... Jak ona się to dawniej lubiła zabawić, jak się nieraz ubrała, jak się wystroiła. Myślałby kto...

WAWRZONKIEWICZ

Wiem, wiem... Mojej żonie to aż, panciu tego — oczy na wierzch wyłaziły. Potem ani głowę krupiła o taki kapelusz albo o  taką suknię, jak panna Julcia ma. To ja na to, panciu tego: „A któż ci broni? — powiadam — panciu tego, uszyj se, upnij se, to będziesz miała". A cóż będzie, jak ona się za mąż wyda?

KULIŃSKI

Za mąż?... A bo ja wiem? Ale jej to jakoś nie w głowie — jeszcze teraz! Co tam gadać o tym.

WAWRZONKIEWICZ

No a ten z księgarni?

KULIŃSKI

Co się panu śni? Panie Wawrzonkiewicz! Że raz w jaki czas przyniósł Wiaty na jakie komedyje i że z Julką i nieboszczką poszli? Albo że tam pożyczył jakiej książki do czytania? To i cóż z tego? Gadanie i basta!

WAWRZONKIEWICZ

Widzisz pan, panciu tego! A ja to mojej żonie zawsze mówiłem. Cóż ci do tego? — powiadam, panciu tego, niech się żenią i basta! — powiadam. — Ale moja żona to jeszcze nic. Na ten przykład Kowalska, żebyś ją pan znał, ta ci, panciu tego! Kiejsi, jak do nas przyszła, jak nie zacznie...

KULIŃSKI

A niechże mi pan już raz da spokój, panie Wawrzonkiewicz! Wszystko jedno, co tam kto gada...

WAWRZONKIEWICZ

Święta racja! święta racja! Bajki — ta i tyle!... Dość, że jak swoje zaczena, to nie mogła skończyć. Jeszcze we drzwiach stoi, a tyrczy. A tu zimno po nogach idzie, jak diabli. Ja fason przykrawam i aż mi się coś dzieje. Tom sobie pomyślał: żebyś tak człowieku pod tym nożem zamiast skóry, miał — panciu tego — babski ozór... ino by skrawki leciały!

KULIŃSKI

Niechże jej pan język utnie, panie Wawrzonkiewicz, tej swojej Kowalskiej. Innym by się też przydało...

WAWRZONKIEWICZ

Tak?! Byłbym panu coś powiedział.

KULIŃSKI

Nie ciekawym. A co mi tam do tego?

WAWRZONKIEWICZ

Nic panu do tego, że się pan Antoni żeni — ten, panciu tego, panowy zięć?

KULIŃSKI

Co? Jak? Co takiego?

WAWRZONKIEWICZ

Widzi pan, widzi pan, czego sobie to ludziska nie wymyślają.

KULIŃSKI

Antoś się żeni! — Patrzcie! Nie wierz pan temu! To nieprawda! kłamstwo, fałsz!

WAWRZONKIEWICZ

A któż by też wierzył! Boże miłosierny, głupstwo i Już. Widzi pan, panie drogi, ja zawsze mówię, żeby to ludzie swojego nosa patrzyli!... Ale to niejeden nie wie, co u niego na stole, a gada, co u kogo za piecem...

KULIŃSKI

Ciekawość tylko, kto to panu nagadał?

WAWRZONKIEWICZ

Ej, tak tam. A czy ja to pamiętam? Ktoś md ta gadał. Żeby kto chciał wszystkiego słuchać... ja się tam w takie rzeczy nie wdaję... Przyniesie licho jaką kumoszkę to i plotka gotowa. Nie mają co baby robić; żeby tak musiały na każdy grosz zarabiać....

KULIŃSKI

Powiedz no pan, gdzie to pan słyszał?

WAWRZONKIEWICZ

Cóż ja mam mówić? Potem by pan jeszcze na mnie...

KULIŃSKI przymilając się

A cóż bym ja miał gadać? Przecie ja wiem, kto mój przyjaciel. Któż mi powie, jak nie pan, panie Józefie? Niech no pan powie — na miłość Boską — panie kochany.

WAWRZONKIEWICZ

No, Kowalska gadała. Sam pan, panciu tego, widzi, że ino ręką machnąć.

KULIŃSKI

Kowalska? Tfu!

Spluwa

Głupia! Antoś się żeni! Także sobie wymyśliła! To dopiero!

WAWRZONKIEWICZ

No, widzi pan, panciu tego — widzi pan! A zaklinała się na męża, panciu tego, na dzieci, że wie z pewnością!

KULIŃSKI

Co wie? Skąd wie? Mówże pan do diabła!

WAWRZONKIEWICZ

Ja nic nie wiem. Dajże mi pan spokój — ja nie mam  czasu.

Sięga po kapelusz

KULIŃSKI

Mówi pan, czy pan nie mówi?!

WAWRZONKIEWICZ

Bo to tak jest: ta siostra, panciu tego, Kowalskiej jest zamężna na Chmielnej. Oni mają sklep z naftą... Jakoś on

się to nazywa...

KULIŃSKI

Wszystko jedność.

WAWRZONKIEWICZ

Ano dosyć, że ich o córkę prosił. Niemłoda jest, ale go nie chciała, bez to, że kupa dzieci i że on się jej nie podobał.

KULIŃSKI

I to Kowalska wie od siostry?

WAWRZONKIEWICZ

Ano, od siostry.

KULIŃSKI

Kowalska łże! Panie Wawrzonkiewicz — ja go znam, on taki sękaty jest, ale on sumienie ma. Ona to wie od siostry? Co?! Oświadczał się tym nafciarzom?

WAWRZONKIEWICZ

Oświadczył się, mówię panu. — A zresztą ja nic nie wiem. Kto ich tam!

KULIŃSKI

O rany Boskie, rany Boskie! Dwa miesiące! Trawa jeszcze nad moim dzieckiem nie porosła! — To nie może być! Panie Wawrzonkiewicz, żebyś go pan widział, jak on płakał, jak on pięściami w ciemię walał, jak ściany drapał! — Kto by się był spodziewał! O Jezu Nazareński Ukrzyżowany! Ażeby go! żeby go!!

WAWRZONKIEWICZ

Niechże pan sobie do głowy nie przybiera! Co taka, panciu tego, Kowalska gada! Nie wierz pan temu. Słowo najświętsze daję!

KULIŃSKI

Teraz pan inaczej gada! Oświadczył się nafciarzom! Antoś! Kochany! Pies by dłużej pamiętał! We środę jeszcze za nią płakał — tu, przy tym stole, a teraz dzieciom macochy szuka! Ale ja mu powiem, wszystko mu powiem! Jak mi Boga przy śmierci trza!

WAWRZONKIEWICZ

Kiedy to z panem... panciu tego, tylko co powiedzieć — to pan zaraz... No dziękuję, panciu tego, za piwo, ale ja muszę iść.

KULIŃSKI

Nie pójdziesz pan, panie Wawrzonkiewicz. Ja mu przy panu powiem. Niech się w żywe oczy wyprze. Nie chcesz pan? Dobrze — ja się i bez pana prawdy dowiem, żebym z niego miał obcęgami wyciągać.

Po chwili

Ja go zajdę... nie od razu! nie! pomaluśku!... On mi tu wszystko wyśpiewa... Wszystko na mnie! patrz pan, patrz pan, wszystko na mnie!

WAWRZONKIEWICZ

Uspokójże się pan. Przecie ja, panciu tego, nic nie mówiłem. Oj! te baby, te baby! Wszystko bez taką jedną Kowalską! Słuchajże pan — bo przecie...

Drzwiami przez kuchnię wchodzi Julka z Antonim

WAWRZONKIEWICZ

patrzy na zegarek

Ho, ho, już pół do dziesiątej! Innym razem... Do widzenia! Do widzenia!

Wybiega, kłaniając się im

KULIŃSKI

woła

Panie Wawrzonkiewicz!

Do siebie

Ano! zobaczymy!

Koniec wersji demonstracyjnej.

SCENA II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA IV 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej