Józef Piotr Lompa

ZBÓR WIERSZY III

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ODDZIAŁ PIERWSZY.

ODDZIAŁ DRUGI.

ODDZIAŁ TRZECI.

ZBIÓR WIERSZY

które częścią z niemieckich klassycznych autorów tłumaczył, częścią sam ułożył Józef Lompa. Z. 3

Lompa Józef Piotr

ODDZIAŁ PIERWSZY.

WIERSZE POWAŻNEJ TREŚCI.

PIĘĆ ZMYSŁÓW.

Masz widzenie, czyń dzięki za nie Bogu

A nie patrz na zakazane rzeczy;

Chroń się ciekawości złego nałogu,

Miey raczej, co twoje jest, na pieczy.

Ogladay się tylko na piękne przymioty,

Zawczasu upatruy gościńca do cnoty.

Masz słuch, słuchayże więc zawsze, co dobrego,

Słuchay, żebyś z tego pożytkował.

Głuchym bądź, gdy co mówie słyszysz złego,

Abyś i ty złych nie naśladował;

Ucho bowiem wiele niesnaszek sprawuje,

Które sumnienie dobre ostro ruguje.

Masz smak, niepsuyże nim twego języka,

Nieprzyjmuj przysmaczków w usta twoje,

Żyi skromnie, pijaj z czystego zdroika,

Unikniesz chorób, uznasz rady moje.

Pamiętaj na przysłowie. Dałci Bóg dary,

Żyi jak człek rozumny a zażywaj miary.

Masz wąchanie, bądźźe naturze szczezy,

Znajdziesz w niej kwiatów wiele dla zabawy,

Będziesz spokojny i pogodnej cery,

Lecz nie staraj się o cudze sprawy,

Co kto warzy, co kto je, lub co kto pije;

Niech cię nigdy nie turbują rzeczy czyje.

Masz czucie, uciekaj przed cielesnością!

Ona kradnie śmiałość, zdrowie, siły.

Brzydź się nią jako największą złością.

Przez nię staniesz się leniwiec zgniły.

Będzie ale twe serce i ciało czyste,

W tędy będziesz zdrów i szczęśliwy zaiste.

Koniec wersji demonstracyjnej.

POD CZAS GRZMOTU.

Boże! Wszechmocność Twoję

I te grzmoty ogłaszają,

Lecz ja się ich nie boję,

Choć one strach rozszerzają.

Wiem ja. Jest to głos Boga.

Ten głos mi nic niewyrządzi,

Na mnie nie przyidzie trwoga,

Gdy On łaskawie mną rządzi.

Ten co przykazów jego

Słucha, one zachowuje.

Ten się nie lęka Tego,

Ktory wszystko opatruje.

Ani mi zgłowy mojej

Włosek nie upadnie, Boie!

Bowiem bez woli Twojej

Nic się stać nie może.

Tak śmiele sobie tuszę.

Niech jest wola Twoja!

Tobie zlecam grzeszną duszę,

Udziel jej pokoja.

PIEŚŃ POGRZEBOWA.

MATTHISSON.

Giną w ciemnym zapomnieniu

Zwłoki choć Wspaniałego,

Nawet pismo na kamieniu

Kryje i imię jego.

Kiejż nastanie rano nowe?

Skoróż wiosny zakwitną

Nieprzestannej dni Majowe,

Ktore nigdy nie znikną?

Zdobi wianek dziś różowy

Głowy mej czerstwe skronie,

Jutro zmieni się w bluszczowy

A me imię utonie.

MARNOŚĆ ŚWIATA.

Tej ziemie wszelkie dobro wspaniale,

Jednak po śmierci nazad zostanie.

Pełnienie tego, przez życie całe,

Co ty chcesz, wielki Boże i Panie!

Sprawi mi po zgonie moim

Miejsce w Królestwie Twoim.

NATURA.

Naturo święta!

Ciebie zwierzęta

Dzikie wychwalają.

Naturo święta!

Ciebie ptaszęta

Wietrzne opiewają.

Murawy glosą

Poranną rosą.

Mały robak pszczoła

Jest do zdziwienia,

Lecz większy ziemia

Głosi cud, gdy wola.

Przez głośne brzmienie

Te sławne pienie:

Wielki jest Stworzyciel,

Ktory jest wszędzie,

Na wieki będzie,

W trwogach pocieszyciel.

PRZYSZŁOŚĆ.

Niby w wzdętym wichrze snuje

Się okamgnienie.

Ktoż bieg czasu zachamuje?

Żadne życzenie.

Tak smutne godziny mijają,

Jak te, co serce rozrzewniają.

Godzien litości ubogi,

Którego dręczy

Od kolebki los srogi,

Którego męczy

Niedola, nieszczęście, choroba.

Zaiste rozpaczna to doba.

Większej godzien lecz litości,

Jeżeli jemu

Prożno kwitnie kwiat radości;

Gdy sercu swemu

Nie daje choć krótkiej ochłody,

Depcąc uciechy małej płody.

Prętko życie to pominie,

Jak sny poranne.

Zywot nasz niestały zginie,

Jak sprzęty szklarnie.

Umrzemy! pył nasi się rozsuje

A żywot nowy się zgotuje.

Jakież kraje nieznajome

Potym przejdziemy 1

Komuż one są wiadome?

Kiedyż staniemy

Tam, zkąd nikt nieprzywędrował,

By nam miejsca te odmalował.

Człowiek stoi zadumiony,

Między wiecznością

I zniszczeniem. On, zwątlony

Ziemską gorzkością,

W nadziei trwa już przy swym zgonie,

Iż płomień jasny go opłonie.

Lęka się skażytelności,

Okropna myśli!

Duch zaś zatym radości

Sobie okryśli:

Duch Boski do Boga się wznosi,

Zkąd wyszedł, tam się rad unosi.

Wyższa moc mu skrzydeł daje,

Drógę wzkazuje,

Tam, gdzie życie nie ustaje.

Dobry się czuje,

Zważąc nieśmiertelność, szczęśliwym,

Przed nią zaś zbrodniarz jest lękliwym.

Stwórca nam dał tę nadzieję

I to pragnienie,

Ktore serce nasze grzeje:

Że jest zbawienie.

Co sobie tu w sercu pragniemy,

Przez cnotę zasłużyć możemy.

ODDZIAŁ DRUGI.

DO PRZYJACIELA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STRĄCZEK ZIELONY W JESIENI.

HILLER.

Czyli jestem w wiośnie?

Wpoźnej jeszcze jesieni

Czerstwy strączek rośnie:

Tak pięknie się zieleni,

Choć już wszystko ustaje,

Ziemia soków nie daje.

Nie z twey własney mocy,

Trwasz przez zimne nocy.

Wszystko się w grób gotuje,

Ciebie nic nie turbuje.

Pewnie cię ogrodnik strzeże

I okrywa wpięknej cerze.

W tem mi na myśl wpada

Przemysł, kunszt człowieka.

Gdy nim pilnie włada,

Więcey jak Natura sprawi,

Zawsze kunszt nie stoi,

Lecz poprawą się zbroi.

Duch mój się unosi

W owe odległości,

Gdzie się prawda głosi

W najczystszej piękności.

SPOKOYNOŚĆ W NISKIM STANIE.

KANITZ.

Ja nie sięgam takich rzeczy,

Ktorych z dobycie trudność sprawuje,

Wolę mieć swe w dobrey pieczy.

Duch mój tam się niezawodzi,

Gdzie los sporny drogę grodzi;

Tylko tara idę, gdzie tór znajduję.

Spoczywam ja smacznie w nocy,

Niedbam, co się za mną toczy.

STOLARZ W SWOIM WARSZTACIE.

LANGBEIN.

STOLARZ.

Witaj! witaj dniu miły!

Z  drowom wstał, Boga dzięka!

Nowej nabyłem siły,

Mocna zaś moja ręka.

Chętnie idę do roboty,

Chwalę sobie warsztat złoty.

Prożniak głodny wzdy chleba,

Mnie moja żywi praca,

Zawsze mi pewna płaca.

SĄSIAD.

Szczęść wam Boże! Sąsiedzie!

Czyliście już słyszeli,

Jak się w domu mym wiedzie?

Jakąśmy noc dziś mieli?

Żona mi syna porodziła,

Radość dom cały napełniła.

O kolebceśmy nie pamiętali,

Ażeśmy gościa w domu dostali.

Proszę was, zróbcież tę wygodę,

Prócz zapłaty dzięk dam w nadgrodę.

STOLARZ.

Z serca szczęścia winszuję!

Chcę ja mieć staranie pilne.

Piękną kołyś zbuduję,

By w niej rosło dziecie silne.

SĄSIAD.

Dajże to, dobry Boże!

STOLARZ.

Nikt rzemiosła nie może

Wzgardzić lub zganić mojego !

Skoro człek świat ten zobaczy,

Potrzebuje mojej pracy.

Smacznie śpi w kołysaniu,

Lecz gdy kwitnący wiek pominie,

W tedy niewinność jego ginie,

W tedy losy na niego nacierają,

Nim jak wicher liściem suchym miotają.

MŁODZIENIEC.

Przyjacielu, drogi, miły!

Z radości wielkiej wyskakuję.

Nieba mi się otworzyły!

Już od wczorajsza tryumfuję.

Serce Ojca się zmiękczyło,

I me życzenie stwierdziło.

Miłość go przegorowała,

Maryś już moją została.

W krótce będzie i wesele.

Potrzebuję sprzętow wiele;

Łóżko najprzod mi zrobicie,

Wiem, iż się nie wymówicie.

STOLARZ.

Znacie mnie jak posłusznego,

Dzieło zchwali mistrza swego.

MŁODZIENIEC.

Ale roboty nieodkładajcie!

Iże  czas ma skrzydła, pamiętajcie.

STOLARZ.

Czas ma szybkie skrzydła dla miłości,

Lecz dla nienawiści żółwie nogi.

Ktoż wyśledzi serca kiej skrytości?

Wiedz, nie same ubarwione drogi

W małżenstwie ciebie oczekują.

Często nagle staną sprężyny,

Często się kłopoty, zwady snują,

Chociaż bez wszelkiej przyczyny.

Łóżko jest to miejsce drogie,

Które  niebieskie roskosze wydaje

Częściej wre w nim piekło srogie,

Jakby diabeł miał wnim zgraje.

PŁACZĄCA NIEWIASTA.

Ach, ja uboga wdowa!

Przed dwiema godzinami

Wzięła mi śmierć surowa

Męża, ni memi łzami

Okrutna z miękczyć się dała.

Terazem sama została.

STOLARZ.

Nie płaczcie! już dobrze schowany,

Był to mąż bez wszelkiej nagany.

WDOWA.

O Boże! zróbcież mu trunę,

Ja w żalu gorzkim utonę.

STOLARZ.

Więc kolebka z łóżkiem ustąpicie.

Truna przed wami przodkuje.

Smierci się nikt nie ubronicie,

Ona na nic nie zważuje

Gnije ciało, iż nie żyje w nim dusza,

A śmierć, po trzech dniach przemusza:

Lupież moja musi bydź wyniesiona!

Niepomoże wszelkie biadanie,

Ciało spuszczą w ciemne mieszkanie.

Ja przypadek ten błogosławię,

Ktory rai taki widok sprawuje,

Z którego sobie przykład stawię.

Życie, miłość i śmierć się prezentuje

Pod moim dachem, któż tak szczęśliwy?

Wswym warsztacie? Któż ma widok tak tkliwy?

Miłość żywi i wzbudza młode życie,

Krótko trwa blask jego świetności.

Krótkie jest nasze ziemskie bycie,

Ciało skryje się w ziemskie ciemności;

Lecz duch, ktory od Boga pochodzi,

Wyniesie się tam, gdzie smierć nie szkodzi.

DO DĘBU WYSOKIEGO.

FÜLLEBORN.

Cieniem twym ponurem otoczony,

Zapominam na światowe zgraje.

Tu, gdzie list twój, wiatrem poruszony,

Wprzytomności duchów bydź się zdaje,

Tu trętwieję, pomniąc na Twój początek,

I lat twych od powstania długi wątek.

Mów, jak wtedy na świecie było.

Nim Tobie słońce zaświeciło?

Pewnie półtysiąca lat już wsiękło

Do wieczności, niźli pniak twój młody

Wyrósł, niż w ziemi jądro pękło.

W koło ciebie zmieniły się płody.

Wieleż łez odtąd gorzkich przepłynęło?

Jak narody wzrosły i bydź przestały.

Jak wszystko inszą postać wzięło,

Ty jesteś świadkiem wiernym przez czas cały.

Grzmoty nad koroną twą świszczały,

Burza roztrząsała włosy twoje,

Wody pień twoj często podmywały;

Mężnie jednak przetrwałeś te boje.

Ludzi wiele w tych polach leży w ziemi.

Jak mgła znikli, wiatr rozwiał jeich prochy.

Człowiek w nicość wspaniały się przemieni,

Dąb zaś stoi i nie uzna macochy.

Stoi bez przesadzenia na jednym miejscu.

O jak wiele ich jeszcze się rozsuje,

Niż się wierzch twój ku ziemi nachyli.

Trwaj ty ale! nikt sobie nie winszuje

Twego życia a w tem się nie myli.

Czas twój prziidzie, zakończysz bytność twoję,

Pień twój twardy się też wniwecz obróci;

Człowiek ale, przespawszy noc swoję,

Z prochu się do Stwórcy swego wróci.

PĄCZ, OBRAZ ŻYCIA LUDZKIEGO.

FÜLLEBORN,

Pączu! pączu nalewajcie!

Wesoło śpiewajcie jemu!

Jako obraz wychwalajcie,

Podobny życiu naszemu.

W życiu mamy najwięcej wody.

Ta płynie i jest jednaka;

Tak dla zdziercę co ma grody,

Jak dla nędznego żebraka.

Ztąd przezorność wodzie przydała,

Dla lepszego ulubienia,

Aby wszystkim smakowała,

Kwasu cząstkę — utrapienia.

Lecz ta, ktora dobrze wiedziała,

Jak spajać i łączyć losy.

Znaczną cząstkę wodzie dodała,

Cukru słodkiego — roskoszy.

Słodkie z kwaśnem się nie styka,

Nie daje dobrego smaku;

Więc dodała, ducha, płomyka,

Do pączu — mocnego Araku.

DO PROFESSORA CZ.

Szacowny mężu! duchem Świętym tchnięty,

Przelałeś w pieniach Parni raj utracony.

Czytaniem wierzy tych, tak byłem zdięty.

Żem Tobie w sercu dawał hołd zasłużony.

Czytałem Twej Atale słodką prozę,

Poznałem piękność stylu i jego wdzięki,

I polubiwszy książkę, choć ją położę,

Z uciechą zaś ją wielką biorę do ręki.

Darować zechcesz mi odwagę moję,

Iż i ja wierszem pisać ci usiłuję,

Od młodych już lat bowiem lutnię stroję,

Zdziel Polskich czerpani, bo je nader szacuję.

Lecz trudno mi przychodzi w niej nizinie.

Nie drogą bitą, lecz ścieszkami dzikiemi

Wybijam się, duch mój się moie wywinie,

Jeżeli mnie kto wesprze siły potężnem!

Przed Tobą. składam słabe wiersze moje.

Ty chciej je sądzić, chciej mi dodać Twej rady.

Niech je ogrzeje jasne słońce Twoję!

Bądź łaskaw! chciej mi lepsze pokajać ślady. (1)

(1) Daremna to proźba była (Odpowiedz nienastąpiła. ) i dopiero się od roku 1841 żywenia moję z iściły.

W spomaga mnie J. W. P. Jaruchowski dyrektor ziemsta w Poznaniu, grono literackie w Gastynie, Profesor P. Purknie w Wrocławiu i szanowna Redakcyą biblioteki Warszawskij.

TYGRYS Z WIEPRZEM.

BRENTANO.

Tygrys rzekł wieprzowi w oczy:

"Tyś jest zwierz obrzydliwy.

Co człowiek z siebie wytłoczy,

Żre pysk twój żeru chciwy.

Poznać na twym ryjaku:

Cożeś zażył za smaku. "

"Co mówisz, nie sprzeczam ci tego, "

Rzekś wieprz, "lecz mniejsza o to.

Pyska niemam przecię, zbroczonego.

Wiedz o tem; że krwią nie jest błoto.

DOBRY ZAROBEK,

CZYLI DWIE MUCHY RAZEM ZABITE.

O potomności! chwal przemysł i dowcip jego.

Aby go pogrzebienie nic nie kosztowało,

I dwadzieścia talarów wziął gotowe,

Za życia przedał Anatomij swe ciało.

DOŚWIADCZENIE.

Nie dowierzaj przyjacielowi każdemu.

Często on cię jak gębki tylko używa.

Gdy cię wygniecie niczem jesteś jemu;

Niedba o cię, rad że bez ciebie sam pływa.

USŁUGI.

Ty nie dajesz,

Lecz sprzedajesz,

Gdy, choć zgrzeczności

Komu usługujesz,

Już na wdzięczności

Wzajemne rachujesz.

RYBOŁOWCA I SKARB.

HAGEDORN.

Rybołowca sieci swoje założył —

Ciężko było dobydź łowu tego,

Lecz niemało się zląkł i zatrwożył,

Mając zamiast rybów umarłego.

Rzekł on do siebie, litością, z djęty:

"Uczynię powinność ludzkości świętej,

Chętnie Tobie jak bliźniemu usłużę,

Możne i ja jak ty oczy zamrużę,

Możne też takiej doznam litości,

Gdy mnie kto zdobędzie zgłębokości. "

Zaniósł na ustronie umarłego,

Kopał on i pocił się nad grobem.

A coż wy myślicie? tem sposobem.

Wygrzebł skarb. — Czyż nie był godzien jego ?

WZAJEMNA WYMAWKA.

Młody mąż, któremu się dostała

Zacna służba u Magistratu sławnego,

Ktora go tak obowięzywała:

"Będziesz powrozem złoczyńcę każdego

Ku nieba dźwigał, by miał bliżej do niego. "

Mąż ten miał kunsztu swego dowodzić,

Szubienicę młodym człekiem zdobić.

Gdy widział straż i ludu gromady,

Zadrżał cały i był jak trup blady.

Wypadł mu od strachu powróz z ręki.

"Przyjacielu! niechce ci zadawać męki!

Rzekł do zbojce, daruj! zem tak powolny.

Pierwszy raz wieszam, z tąd jestem niezdolny. "

Ten mu na to odpowie: i mnie proszę darować,

Gdy ci się niebędę umiał szykować.

Bo w tem możesz bydź zabespieczony:

Ze pierwszy raz dopiero będę obieszony.

WYROK.

Oszust jeden poszedł w tę i ową stronę.

Sam i tam wziął sobie młodą, piękną żonę,

A gdy się jej do swej woli naszycił,

Poszedł, abyś zaś rzeźwiejszą uchwycił.

Na koniec tego sąd doszyszał,

Listy gończe za nim piszał.

Zatrzymany, był przed sąd zaprowadzony,

Lecz wesoły i bynajmniej nie strwożony.

Szczycił on i zdobił swoje winy,

Miał nawet i ważne swe przyczyny.

"Chciałem pozyskać dobrą żonę,

Dla tegom zwiedził różną stronę.

Pierwsza nader piękną i majętną była.

Coż potym? ustawicznie się wadziła.

Miała ona Xantypine złości,

I czyniła mi wiele gorzkości.

Druga nie wiele o dom dbała,

Tylko Romanse czytywała.

Trzecia pyszna, delikatna bardzo była,

Majątek swój na stroje wyłożyła,

Przytem rada bardzo maszkietowała.

Czwarta mnie już najbardziej rozgniewała;

Zastałem bujać ją z sąsiadem,

Poznałem jejej fałsz i zdradę.

Gdy wyznanie takie szczerze odłożył,

Sąd się dosyć o wydanie kary trwożył,

Aż się radnym peruki podzwigowały.

"To jest sprawa dziwna i występek nie mały. "

Niech Senat wyższy wyrok daje.

Na tem Magistrat stawny staje.

Dekret zaszedł. "Gdyż Inkwizyt oskarzony

Szukał sobie dotąd pilnie dobrej żony,

Której niemasz na tej ziemskiej dolinie,

Przełóż: niechaj więzień dalej popłynie,

A żeby był ztąd wywiedziony;

Niech będzie o głową skrócony.

OBRAZ DIABŁA.

Z NIEMIECKIEGO,

Tu oto! iest diabeł malowany!

Rzecz można: malarka bez nagany.

Co jednak on trzyma, nie jest ona.

Choć minę ma, jakby moja żona.

Ta bowiem, w zięłaby go w pazury,

Bo, choćby najtwardszej był natury,

Trzymaćby na moment się nie dała,

Owszeniby mu ślepie wydrapala

ŚLIMAK.

Ślimak, marny to objekt głupiemu.

Lecz do wielkiej uwagi mądremu.

On moc Boską opowiada,

Ktora dziwnie wszystkim włada.

Slimak nosi domek na grzbiecie,

W każdej porze, w zimie i w lecie.

W nim się rodzi, w nim umiera.

W nim tez sobie grób obiera.

Przywiąż i ty serce do Ojczyzny,

Bron ją i odbieraj dla mej blizny.

Ślimak w domku biesiaduje,

Patryot swój kraj miłuje.

ODDZIAŁ TRZECI.

WIOSNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OZDOBY WIOSNY.

Wiersz ten, a niewat wszystkie zbiory niniejszego, pisane są od r. 1818 do 20.

Wieniec purpurowy

Obrębił niebieskie sklepienie.

Chwieją się gibkie kłosy.

Błyszczą się perły rosy.

Przyjemne, roskoszne widzenie.

Piękna okolica,

Przyjąwszy wiosenne ozdoby,

Przegląda się wstrumieniu.

W nowym stoją odzieniu

Bogatej natury urody.

Wszędzie już zielono.

Pagórków ubiory kwieciste.

Potoki szemrzące strumienia,

Pasterzy okrzyki i pienia

Wzniecają w sercu myśli czyste.

Sączy z drój z opoki.

O gród już wonnością pochnieje.

Murawy kwiatami upstrzone,

Krzewiny i gaje zielone,

Chór ptastwa ożywia już knieje.

Wszędzie dziwów pełno!

Poznajmy moc Pana wielkiego,

Robaszek tu mizerny,

Jak słońca kres niezmierny,

Jest dziełem cudnej ręki jego.

Boże wszechmogący!

Na Twoje jedyne skinienie

List na ziemię upada.

Bo Twa moc wszystkim włada.

Ty zechcesz, zginie i stworzenie.

DO MAJA.

Zawitaj Maju! pełen wesołości,

Bogaty w niezliczone ozdobności.

Pola otwarte mi się uśmiechają,

Ptaki śpiewają.

Tysiączne farby zdobią łąkę, pole,

Murawy, ślicznie kwitniejące role.

Oko weselą kwiaty rozkwilone,

Drzewa zielone.

Skowronki przed świtaniem już śpiewają.

Ostrożnie sobie gniazda obmyślają.

Ptaszki na dębach wszerz rozgałęzionych,

Wkrzewiach zielonych.

Poranna zorza niebo rumieńcami

Farbuje; słońce wschodzi za lasami,

Sklep niebieski i ziemie okrąg jaśnieje

Wszystko się lśknieje.

Wieśniacy orzą i pracują pilnie

Z pogodnem czołem, starają się usilnie.

Ziarna do ziemie wilgiej rzucają,

W Boga ufają,

Ja zaś me życie sobie nader słodzę,

Gdy po mych trudach w polach żyznych chodzę,

Kiej się pokładam na pięknej murawie

Na miękiej trawie.

O Maiu! nie czyń, proszę, kroków śpiesznych,

Nadaj mi najhojniej godzin uciesznych.

Drogie godziny! wy mnie zabawiajcie,

Nie ubiegaicie!

KONIEC WIOSNY.

Ostatni raz oto świegotał

Skrzydełkami swemi trzepotał

W dzięczny słowik. Skończył śpiewanie,

Zaczął żałosne narzekanie.

Przepędził swe życie wiosenne

Śpiewał piosneczki swe dzienne.

Nabawiły go zatrudnienia,

Więc poprzestał swoiego pienia.

Młodziątka swe teraz wyżywia,

Utyska, ale już nie śpiewa.

Tak też człowiek młodość przepędza

Młodość jest radość, starość nędza.

Tak jako słowik, wesołego

We wiośnie wychwilającego,

Prętko czas wiosienny uciekę

Tak też wiek młodzieciey człowieka..

Gdy minie, już się nie powróci.

Frasunek um potym wzdy wruci;

Zatrze lat młodych wesołości,

Daje plag więcey wzgrzybiałości.

ODMIANA.

Niby przyjemny sen, ktory fantazyą bawi,

Ubiegła uciech sprawicielka

Niechże zaśnięcie wiosny widok smutny stawi

Przykład; ze mija radość wszelka.

Teraz, upadła ostatnia ogrodowa ozdoba

Zpięknego krzaka różowego.

Schodzi tak prędko młodzieniec i panna, gdy choroba

Przyidzie, rwiąc ich z swiata tego.

Bracie! podobne są wiośnie, dni naszey młodości.

Dychamy radość, używamy

Roskosz, któremi częstuie czas ten niewinności,

A w tem się do grobu zbliżamy.

NA KOŃCU LATA.

Póydę uciech zażywać,

Które już krótko trwają,

Będę sobie tam śpiewać,

Gdzie ptaszki terlikają.

Deby rozgałęzione

Cieniem mnie okrywają.

Pola błogosławione,

Już żniwczy obnażają.

Wnieznajome krainy,

Mechem okryte zdroje,

Przepływają kazewiny

Ażzyanelą łoże swoje.

Bliskiey rzeki szumienie

Gwałtem mnie zastanawia.

Milsze mi jest jak brzmienie

Muzyk, które człowiek sprawia.

Wniidę w las. Tu wiatr wieje.

Wolno gałązek rusza,

Aż się każda znich chwieje;

A w tem rozmyśla dusza:

Tych gałązek chwieranie

Chętnie uszy słuchają,

Gdy mi Bóg da mieszkanie,

Tam, gdzie Anieli grają.

Tam, gdzie światów krążenie

Harmonią uczyni:

Tam się wszelkie tęsknienie

W Akordy czyste zmieni.

Gdy tą myślą się bawię,

Giną mi wszelkie trwogi.

Boże! ciebie ja sławię,

Weź mnie w niebieskie progi.

JESIEŃ.

Pola usychają,

Kwiaty więdnieją.

Liścia opadają

Deszcze się leją,

Sumtne są obłoki,

Toczą się chmury.

Jesień czyni kroki.

Niesie ubiór bury.

Wszystko jest w żałobie,

Wszystko umiera.

Widok, jak przy grobie!

Smutną ubiera

Ogród na się szatę.

Pasterz się smuci.

Płacze na tę stratę,

Milczy, już, nie nuci.

Widok to okropny!

Jesień zabrała

Kolor pól stokrotny,

Smutny im dała.

Altan ożołciały,

Mieysce ulubione,

Jest osierociały,

Wszystko zasmucone.

Taki to bieg świata!

Wszystko pomija.

Bieżą nasze lata,

Wątek się zwija,

Aż się jesień zbliży,

Koniec ogłosi,

Wziemię nas poniży

Wwieczność zaprosi.

Źrzodlo.

Póydę do lubego zdroja,

Tam zażyję pokoją.

Będę paść moje oczy,

Jako on kryształoweŚliczne bałwany toczy,

Poi kwiatki fiołkowe.

Zdroju, co tak wdzięcznie szumisz,

Ty mozoły moje tłumisz.

Miłe tu przebywanie!

Tu natura w cichości

Koi wszelkie staranie

J sprawnie radości.

Płynność twoję, niby w pętach,

Wróżnych odsyłasz zakrętach.

Wcudzoziemskie kraje.

Strumyk sobie sam torujesz.

Strumyk się rzeką staje

J tak w Ocean wędrujesz.

Taki jest bieg życia mego!

Nic nie czułem przykrego,

Gdym żyć począł na świecie.

Od początku mojego

Nieznałem tylko kwiecie,

Wolny od losu złego.

Młode dni wesołe były.

O by mi się powróciły!

Ach! już się nigdy nie

Strumyk nazad nie płynie.

Godziny moje się skrócą.

Prętko wiek moy pominie.

ZIMA.

Leżą pola śniegiem przywalone,

Zioła, kwiaty, trawy

Otrętwiały. Stawy,

Rzeki i strumyki obłożone

Twardem lodem zostały,

Szumieć już poprzestały.

Już nie słyszę strumienia szemrania,

Tylko wiatru wycie

Smutne jest me życie,

Ale sobie czynię rozmyślania:

Już przyjemna jest zima

J mróz co rzeki ścina.

Czyliż zima kwiatów nie formuje?

Jakich pora lata

Ni wiosna bogata

Niema, ona na oknach rysuje.

Drzewa ogołocone

Srzonem są obciągnione.

Zima daje ziemi pokrzepienie.

Ona ją sprawuje

J na to gotuje,

Aby gdy nastąpi ożywienie.

Tem żyźnieyszą była,

Płody jey żywiła.

Zima jest spoczynek nasz grobowy.

Zima ta pominie,

Ciało się wywinie,

J zaś odbierze żywot nowy,

Ktory się już nie zmieni,

Lecz pięknieyszym uczyni.

DO POLSKIEY MUZE.

Z bojaźnią, zdrzącą ręką biorę pióro,

Więc z mocnii siły me, niebieska coro!

Bym to wyłuszczył, co ma dusza roi,

Przez co się serce moje uspokoi.

Będę się mieć za wielce szczęśliwego,

Gdy mi dasz choć iskierkę ognia Twego:

Do cnoty chcę tkliwe serca silnie wzniecac,

Własnemi słowy pienić — nic nie życząc.

Powaby świata będą życie słodzie,

Gdy będę śmiało myśli me wywodzie.

Z bogatey w przedstawienia mojey szali,

Niezlęknę się nie przyjacielskich fali

Niekryi przedemną twych wysokich darów,

Uwolnii mnie też przytem od przywarów

Tych, które jeszcze duszę moję szpecą;

A potym niechay myśli me wylecą

W odległe gwiazdy, abym o wielkości

Wiecznego Boga śpiewał, i piękności

Natury, memi wysławiał rymami,

Ukształcał dziatek serca piosneczkami

DO PEWNEGO, CO SIĘ KONIECZNIE DO RYMOWANIA PRZEMUSZAŁ.

Móy kochany Mości Panie!

Twoja wóla się nie stanie.

Ty nadaremno medytujsz,

Do prózney rzeczy się turbujesz.

Minos Labirynt zbudował,

A ty będziesz w nim rymował.

Pobłądzisz, będziesz darmo siedział.

Pisać, co? sam nie będziesz wiedział.

Nie podnoś się tak wysoko,

Byś nieutonął głęboko,

Przypomnii Dedalusa sobie,

By się tak nie stało i tobie.

Chciał ów Greczyn jak ptak latać,

Zaczął z wosku skrzydła płatać.

Nie dobrze mu się to u dało,

Wiesz, moie, co mu się przydało.

Był niezdatny do latania,

Tak jak ty do rymowania.

Miey rozum! niepsuy sobie głowy!

Day się nauczyć memi słowy.

Wiedz, że  rymotwórcy myśli,

Które on wierszami kryśli,

Niepojętnie się wybijają,

Bez trudności mu się stawiają.

Wierz, jeżli ci się podoba.

Zbłądzisz, będzie Twoja szkoda.

Niedźwigniesz, się z orłem w obłoki,

Ledwo z puchaczem w ciemne mroki.