Rodzicom i bratu,

dzięki którym zawsze

wracam bezpiecznie do domu

Natalia miała dwadzieścia pięć lat. Szatynka o dużych niebieskich oczach, które przyciągały uwagę innych. Kiedy wchodziła na komendę, mimowolnie skupiła na sobie wzrok przebywających tam ludzi. Nie tylko pracowników, ale i tych, którzy z posępnymi minami wlepiali spojrzenia w podłogę, oczekując na swoją kolejkę. Szczupła, średniego wzrostu, okryta swetrem przynajmniej o dwa rozmiary za dużym. Szarym i zmechaconym, tak jakby służył w jej rodzinie od co najmniej kilku pokoleń. Gdyby nie jej oczy, z powodzeniem mogłaby wtopić się w szarość ścian obskurnego komisariatu, po którym sunęła z gracją modelki.

Dobiła do funkcjonariusza siedzącego przy „recepcyjnym” telefonie, po czym wyszeptała delikatnym, nieśmiałym głosem:

– Dzień dobry. Ja… Yyyy… Ja w sprawie… Przyszłam, bo chciałam…

– Przyszła tu pani postękać? – wtrącił gburowaty policjant.

– Nie… Ja tylko… – urwała, wlepiając wzrok w dziurę w ścianie. – Chciałam złożyć zeznania.

– Zeznania? Proszę okazać wezwanie.

Speszyła się jeszcze bardziej. Spoglądając nieśmiało na faceta w mundurze, wyszeptała:

– Wezwanie?

– Tak, proszę pani, wezwanie. Chyba po to tu pani przyszła… – odburknął, tracąc cierpliwość.

– Nie mam wezwania…

– Jak to pani nie ma? – oburzył się. – Przyszła tu pani na kawę czy na pogaduszki? – wycedził, nie siląc się na jakąkolwiek uprzejmość.

– Ja… Byłam umówiona telefonicznie. Na godzinę dziesiątą… – dodała, zupełnie tracąc grunt pod nogami.

Rozglądając się po poczekalni, gorączkowo szukała ratunku. Kątem oka zauważyłem, że cała zaczyna dygotać.

– Poproszę numer sygnatury pani sprawy.

– Yyyy… – zaczęła. – Nie mam żadnej sygnatury. Chyba jeszcze nie mam. To znaczy nie wydaje mi się, żebym miała… Sama nie jestem już pewna.

Funkcjonariusz zakpił z niej po raz kolejny:

– Jak to pani nie jest pewna? Czy pani w ogóle wie, gdzie pani jest?

Zignorowała złośliwy ton jego głosu.

– Podano mi go, ale jak dzwoniłam tu wczoraj, to powiedziano mi, że numer jest za krótki i kazano mi pojawić się osobiście.

– Co za głupoty pani gada, pierwsze…

Mężczyzna próbował dokończyć, kiedy spojrzała mu prosto w oczy. Trwało to dosłownie chwilę, lecz zmiana w tonie głosu siedzącego za biurkiem faceta była odczuwalna.

– No dobrze. To czy pamięta pani przynajmniej nazwisko funkcjonariusza, z którym miała się dzisiaj pani spotkać? Proszę się skupić.

– Przykro mi, ale nie. Nie dosłyszałam nazwiska.

– Pani jest niepoważna… – zaczął, ale weszła mu w słowo:

– Pracowałam na statku. Oszukano mnie i pozostawiono gdzieś w środku Niemiec. Chciałam złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i nie będę już więcej z panem dyskutować. Proszę skontaktować mnie z kimś kompetentnym, bo dosyć mam tych kpin.

Była stanowcza i opanowana, a przy tym kąśliwa. Mimo to w granicach rozsądku. Ścięło mnie z nóg. Obróciłem się i spojrzałem na nią. Twarz pozbawiona wyrazu, tak samo zresztą jak i jej oczy. Jak mogłem nie poznać jej głosu…

– Proszę pokazać mi swój dowód osobisty i chwilę poczekać – odezwał się policjant, równie zdziwiony co ja.

– Nie trzeba – powiedziałem. – Ta pani przyszła do mnie.

Oboje spojrzeli na mnie jak na idiotę. Czułem na sobie jej świdrujące spojrzenie.

– Przepraszam za kolegę – kontynuowałem, rzucając mu ostre spojrzenie. – Wczoraj zdechł mu pies. Nie może się z tym pogodzić.

Wychodząc zza lady, wziąłem do ręki jej dowód.

– Pani Natalia, tak? Rozmawialiśmy wczoraj.

Nie mówiąc nic, potwierdziła kiwnięciem głowy. Odbierając dokument, spojrzała na mnie. Od razu zrozumiałem, dlaczego rozmawiający z nią funkcjonariusz zmienił ton głosu. Jej ogromne chabrowe oczy wydawały się puste. Spokój, który miała wypisany na twarzy, momentami stawał się przerażający. Była piękna, lecz chłodna, tak jakby nie miała duszy.

– A więc pracowała pani na statku? – zagadałem.

– Tak, ale chyba nie będziemy tu o tym rozmawiać? – zapytała, rozglądając się po poczekalni pełnej ludzi.

– Oczywiście, że nie – zgodziłem się, próbując ukryć swoje zdenerwowanie.

Zauważyła to.

– Proszę się nie denerwować – dodała z uspokajającym uśmiechem.

– Porozmawiamy w środku – powiedziałem, otwierając drzwi przed nią.

Kiedy przez nie przechodziła, poczułem zapach jej perfum. Słodki, z nutami trawy cytrynowej i konwalii. Bardzo subtelny. Tak jak i ona.

To będzie dobry dzień – pomyślałem, wpuszczając ją do środka.

Przeszła przez próg, zatrzymując się z nadzieją, że wskażę jej drogę. Nie była tu, nie znała rozkładu pomieszczeń. Z zaciekawieniem rozglądała się po szarych ścianach, pokrytych spękaniami odpryskującej farby. Powoli ruszyłem do przodu, kątem oka widząc, jak porusza się za mną.

– Jeszcze chwila i będziemy na miejscu – rzuciłem przez ramię.

Nie odpowiedziała. Odwróciłem się i zauważyłem, że błądzi wzrokiem po korytarzach budynku. Nie mówiąc nic, przyglądała się wszystkim jego zaułkom.

– Widzę, że bardzo zainteresował panią wystrój budynku – dodałem, skręcając w prawo.

– Tak – odpowiedziała. – A w szczególności te meble z czasów PRL-u, zlewające się z szarością ścian i podłóg.

W jej głosie wyczułem ironię, co wywołało uśmiech na mojej twarzy.

– W niektórych miejscach czas się zatrzymał – powiedziałem, odbijając w kolejny korytarz, tym razem zapełniony ludźmi.

– Szkoda tylko, że na czasach komuny…

Brnęliśmy dalej, kiedy korytarz zaczął się zwężać. Nagle z jednego z pokoi wypadli na zewnątrz „terenowi”, zmuszając mnie, bym się do niej przysunął. Chcąc nie chcąc znowu poczułem zapach jej perfum. Poczuli je również nadchodzący z przeciwka funkcjonariusze, którzy zaczęli wlepiać w nią swoje napalone gały. Zupełnie ich zignorowała, choć jestem pewien, że poczuła ich wzrok na swojej delikatnej, jasnej skórze. Mijając ją, wpatrywali się z permanentnym zainteresowaniem. Niejedna kobieta uległaby pokusie i odwzajemniła chociażby przez chwilę te pełne głodu spojrzenia. Ale ona taka nie była. Najwidoczniej zdawała sobie sprawę z tego, że nie jest kanapką, na której widok można zacząć się ślinić.

Minęła ich z obojętnością, a na jej twarzy pojawił się grymas zniesmaczenia. Nie zachowywała się tak jak inne dziewczyny w jej wieku. Była nad wyraz zdystansowana, co zresztą można było odczytać z jej sposobu bycia. Spojrzenia facetów nie były jej obce, ale traktowała je nie jako komplement, lecz jako desperacki akt męskiej słabości.

– Następna w lewo – poinstruowałem, wskazując jej drogę.

Skinęła i dodała:

– Szczerze mam już dosyć tego miejsca.

– A ja narzekania.

Nie odpowiedziała. Kiedy otworzyłem przed nią znajdujące się na końcu korytarza drzwi, zauważyłem, że na jej twarzy pojawił się uśmiech.

– Jesteśmy. Proszę wejść – rzuciłem, wciąż bacznie się jej przyglądając.

I wtedy po raz pierwszy nasze spojrzenia skrzyżowały się z tak bliska. Już nigdy nie zapomnę tej chwili, choć nie mogłem zdawać sobie sprawy z tego, jak wielką tajemnicę skrywać mogą te duże niebieskie oczy. Nie znając jej historii, mogłem tylko domyślać się, jak wiele cierpienia zaznała ta dziewczyna. Można z nich było czytać jak z otwartej księgi. Ból, odrzucenie, wewnętrzna rezygnacja. To właśnie widziałem, kiedy wpatrywała się we mnie uważnie. Szybko jednak zdałem sobie sprawę, że „czytanie” działa w dwie strony. Oderwałem wzrok, spoglądając w ziemię, po czym wpuściłem ją do środka.

I

– Proszę usiąść – rzuciłem.

Widząc, jak niezdarnie przepycha się przez zagracony pokój, próbując dostać się na drugą stronę biurka, sprostowałem:

– Z drugiej strony stołu. To moje miejsce – wyjaśniłem, wskazując na stronę zawaloną stertą teczek z aktami, których zamiast ubywać, z dnia na dzień przybywało coraz więcej. Na samym szczycie tej góry leżała teczka opatrzona jej nazwiskiem. Przesuwając się wzdłuż biurka, zauważyła ją i wzięła do ręki.

– To moja? Taka gruba? – zapytała.

– Nie pani, tylko policji. Proszę mi ją oddać, to sprawa poufna – nakazałem, wyrywając jej dokumenty z ręki, zanim zdążyła zajrzeć do środka.

Spojrzała na mnie, jakby nie zrozumiała.

– Te informacje należą do policji. Nie ma pani prawa do nich zaglądać. – Mówiąc to, zauważyłem, jak zaczyna tracić wszelki zapał. Kontynuowałem:

– Tak, to pani sprawa. Ale dopóki nie uda nam się ustalić, co się wydarzyło, nie możemy udostępnić pani tych akt. Proszę się nie wściekać. Proszę usiąść.

Zajęła miejsce naprzeciwko mnie. Przestała spoglądać mi prosto w twarz. Wyglądała na zawiedzioną. Zastanawiałem się, jak uratować sytuację, kiedy wstała:

– Zacznijmy od początku – powiedziała, wyciągając dłoń w moją stronę. – Mam na imię Natalia. To ja wydzwaniam do pana od kilku dni, próbując umówić się na złożenie zeznań. Przepraszam za ten pośpiech, ale sprawa jest nagląca.

Podałem jej dłoń, a ona obdarzyła mnie mocnym uściskiem. Nie każdy facet mógł się pochwalić tak pewnym chwytem.

– Za ten mały falstart też przepraszam – mówiła dalej, zerkając na biurko. – Jestem zaskoczona, że dotychczas aż tyle udało wam się ustalić w mojej sprawie.

Ścięło mnie z nóg. Przez chwilę nie wiedziałem, co jej powiedzieć. Prawdę, że teczka leży tu aktualnie od kilku dni i nikt do niej nie zagląda? Czy może coś, co mogłoby ją podnieść na duchu? Coś, co chciałaby usłyszeć?

– A więc co panią do nas sprowadza? – zapytałem wymijająco, zdając sobie jednocześnie sprawę, że właśnie wyszedłem na idiotę.

Rozsiadła się na krześle, jakby nie zrobiło to na niej większego wrażenia. Wzięła głęboki oddech i przemówiła:

– Zostałam oszukana… – zaczęła, a w jej głosie pojawiła się nuta niepewności. – Bardzo podle i niesprawiedliwie potraktowana. Przez wielu ludzi, na wiele możliwych sposobów…

– Co dokładnie się wydarzyło? Proszę opowiedzieć mi wszystko ze szczegółami.

Przeszyła mnie wzrokiem.

– Chyba nie chce mi pan powiedzieć, że nadal nie zajrzał pan do tej teczki? – zapytała oburzona.

Poczułem nagły przypływ gorąca. Czując na sobie jej ostre spojrzenie, w głowie miałem jedynie pustkę. Oderwałem od niej wzrok i starając się zachować spokój, zacząłem mówić:

– Pani akta trafiły do mnie dopiero wczoraj wieczorem. Zresztą jak sama może pani zobaczyć… – Wskazałem na stos teczek. – …nie jest pani jedyną osobą, której staram się pomóc.

– Pomóc? – zapytała. – To jak może mi pan pomóc?

Poczułem kolejną falę ciepła. Nerwowo złapałem za krawat, powoli go rozluźniając. Zauważyła to i już otwierała usta, by coś powiedzieć, kiedy zdałem sobie sprawę, że nie mogę pozwolić jej wejść sobie na głowę.

– Jeżeli mam pani pomóc, to musi pani opowiedzieć mi o tym, co się stało. Skrupulatnie i ze wszelkimi szczegółami. Nawet tymi, które mogła pani pominąć we wcześniejszych zeznaniach.

Milczała.

– Rozumiem, że została pani oszukana?

Skinęła głową, wzrokiem błądząc po podłodze. Kolejny grymas pojawił się na jej twarzy. Posmutniała, nerwowo stukając palcami w oparcie krzesła. Teraz to ja całkowicie wybiłem ją z rytmu, a ona zachowywała się jak bezbronne dziecko. Poruszając ustami, nie wydawała z siebie ani jednego dźwięku. Sprawiała wrażenie, jakby ze sobą walczyła…

– Czy zna pani definicję słowa „oszustwo”? Czy może przeczytać ją pani?

– Tak, znam – powiedziała. – Nie musi mi pan przedstawiać regułek wyuczonych w szkole policyjnej.

– Więc czym według pani jest oszustwo? – ciągnąłem.

– Zdecydowanie tym, co spotkało mnie w ciągu ostatniego miesiąca. Ja… – Głos jej zadrżał. – Ja…

– W jaki sposób została pani oszukana? Proszę się nie denerwować – dodałem, widząc, jak nerwowo zaczyna zaciskać palce.

Spojrzała na mnie przestraszonym wzrokiem.

– Nie chodzi tylko o oszustwo… Zostałam zmanipulowana. Wielokrotnie. Potem mnie jeszcze porzucono. Bez pieniędzy, wszystkiego, co miałam… Zostałam sama, bez niczego, zdana wyłącznie na siebie.

– Kto panią tak potraktował? Jak do tego doszło?

– Podpisałam kontrakt. Już jakiś czas temu w Polsce. To było w czerwcu – mówiła. – Miałam pracować jako hostessa na statku kursującym po Morzu Śródziemnym.

W jej oczach pojawił się wyraz zadowolenia. Chociaż mówiła o tym niechętnie, sprawiała wrażenie dumnej z tego powodu. Trwało to dosłownie ułamek sekundy. Chwilę później na jej twarzy pojawił się smutek. Dopiero teraz, kiedy mogłem przyjrzeć się dziewczynie z bliska, zdałem sobie sprawę, że jest zniszczona. Zapadnięte policzki, podkrążone oczy, drobne otarcia i powoli znikające siniaki, które miała na ramionach. Ale bardziej niż to przeraził mnie stan psychiczny, w jakim się znajdowała. Próbowała to jednak ukryć. Mówiła dalej:

– Miałam dwa dni na przygotowanie się do wyjazdu. W drodze na lotnisko utknęłam w korkach i spóźniłam się na samolot. Zadzwoniłam do firmy i okazało się, że nie ma problemu. Awaryjnie przekierowano mnie do Niemiec nad Ren Środkowy… Miało być morze, skończyłam na rzece. Nie poddawałam się i przykładałam do pracy. Obietnice awansu i przerzucenia mnie na ogromny wycieczkowiec trzymały mnie przy życiu. Pracowałam po czternaście godzin dziennie. Czasami dłużej… Do tego z załogą w większości rumuńską. Prawie trzydziestu facetów i tylko kilka kobiet. Nie wspominam już o tym, że wcale nie byłam hostessą…

– I na tym pani zdaniem polega oszustwo? – wtrąciłem, wybijając ją z rytmu.

Przez chwilę zbierała myśli, po czym zaczerpnęła powietrza i mówiła dalej:

– Nie, proszę pana. Całe oszustwo polegało na tym, że dwa tygodnie temu wysłano mnie na kilka dni urlopu. Menadżer statku wręczyła mi bilety lotnicze, pismo potwierdzające przyznanie tygodnia płatnego urlopu, wskazówki dotyczące dojazdu na lotnisko, pieniądze na pociąg i paszport. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że zwrócenie paszportu wiąże się z otrzymaniem wilczego biletu. Biletu w jedną stronę… Miałam wracać do Poznania, zamówiono mi taksówkę…

Niespodziewanie urwała, a jej oczy zaszkliły się łzami. Miałem wrażenie, że coś poszło nie tak… Czekałem, aż się odezwie.

– W drodze z dworca na lotnisko załoga innego statku tej samej kompanii ukradła mi jeden z bagaży – mówiła całkiem spokojnie. – Ale nie to było najgorsze…

– Proszę kontynuować.

– Dotarłam na lotnisko, a tam odbiłam się od bramki. Okazało się, że bilety, które dostałam, nie były opłacone. Mało tego, taki lot rzekomo nawet nie istniał. Do dziś pamiętam pracownika linii lotniczych, który z uśmiechem na twarzy stwierdził, że ktoś wyciął mi niezły numer.

– I co wtedy zrobiłaś?

Spojrzała na mnie, po czym zrozumiałem, że zbyt się spoufaliłem. Jednak mówiła dalej, tak jakby w ogóle to do niej nie dotarło.

– Wsiadłam w kolejny pociąg i wróciłam do miejsca, w którym statek cumował. Kiedy dojechałam, łódź rozpłynęła się, nie zostawiając po sobie żadnego śladu. Wówczas uświadomiłam sobie, w jak beznadziejnej sytuacji się właśnie znalazłam. Sama, zdana tylko na siebie, bez pieniędzy i jakiejkolwiek możliwości powrotu do domu.

Zamarłem.

– Zostawili mnie, a ja przez tydzień próbowałam ich zlokalizować – kontynuowała. – Podążając trasą, którą w trakcie mojego pobytu tam przemierzał statek, udało mi się go w końcu namierzyć. Z Niemiec dostałam się do Szwajcarii i tam udało mi się ich złapać w Bazylei. Byłam z policją, więc nie wpuszczono mnie na pokład. Potem widziałam ich jeszcze w Strasburgu, ale podnieśli…

– Zaraz, zaraz! – wpadłem jej w słowo. – Myślałem, że pracowała pani na terenie Niemiec, a teraz chcesz mi powiedzieć, że pojechałaś za nimi do Szwajcarii?!

– …podnieśli kotwicę i uciekli – spokojnie mówiła dalej. – Z całym szacunkiem, ale nie przypominam sobie, żebyśmy przeszli na „ty”. I tak, pojechałam za nimi do Szwajcarii. Do Francji również. A na końcu wróciłam do Niemiec. Tam gdzie się wszystko zaczęło.

– Przepraszam, nie chciałem pani urazić… – Byłem zmieszany.

– Proszę nie przepraszać, tylko słuchać ze zrozumieniem. Szukałam ich przez ponad tydzień. Kiedy w Strasburgu uciekli przede mną z portu, wróciłam do Niemiec. Próbowałam ich znaleźć w Kolonii…

Przerwała, a na jej twarzy pojawił się uśmiech. Zdziwiła mnie tym, ale czekałem, co powie dalej.

– Bywa, że jestem bardzo upartą osobą. Szczególnie jak coś sobie postanowię. Zależało mi na odzyskaniu bagaży. Potem mogłam już wracać do domu.

– I wszystko to przez ponad tydzień? Bez pieniędzy?! – Niedowierzałem.

– Dla chcącego nic trudnego. Kombinowałam, jak mogłam. Czasami pieszo, raz stopem, a głównie koleją. W dodatku na gapę, z czego się pewnie do końca życia nie wypłacę. Na co drugiej stacji mnie wysadzano, wlepiając kolejne mandaty. Po cichu liczę na to, że nie przyjdą, ale co ja wygaduję… Cuda się nie zdarzają…

– Pani tak na serio?! – nie wytrzymałem. – Cudem jest to, że w ogóle pani żyje! Cała i zdrowa, to niesamowite! Pani jest niesamowita!

– Dziękuję – powiedziała, szybko obracając to w żart. – Nie jest pan pierwszą osobą, która to mówi.

– Po prostu stwierdzam fakt, pani Natalio. Miała pani niezwykle dużo szczęścia – dodałem.

– To też mi od zawsze powtarzano. Po czym zazwyczaj dodawano, że mam więcej szczęścia niż rozumu.

Zaśmiałem się. Ona również. Miała cudowny uśmiech.

I wtedy właśnie zdałem sobie sprawę, z jaką łatwością mnie omotała. Czekając na mnie w policyjnym hallu, wyglądała na spłoszoną i zmęczoną życiem. W obecnej chwili udowadniała mi natomiast, że wcale taka nie jest. Pod maską ofiary przestępstwa skrywała się osoba czerpiąca radość z życia. Trafne ocenianie i szufladkowanie ludzi, jak dotąd przychodziło mi z łatwością. Rozszyfrowanie jej stanowiło jednak nie lada problem. Sprawiała wrażenie osoby skomplikowanej, złożonej z wielu życiowych doświadczeń. Była dla mnie wyzwaniem. Nie tylko zawodowym…

Przychodząc tu z miną zbłąkanej i zagubionej dziewczynki, milcząc, wołała o pomoc. Powoli jednak zaczynała ujawniać przede mną to, kim tak naprawdę jest. A zagubiona na pewno nie była. Bardzo dobrze odnajdywała się w tym, czego tak boleśnie doświadczyła.

– Jak pani znalazła się na statku?

– Aplikowałam na stronie internetowej. Po kilku dniach odezwała się do mnie jedna z agencji, a dwa tygodnie później podpisałam już z nimi umowę.

– Skąd była ta agencja?

Zapadła cisza.

– Pani Natalio. Zapytałem, skąd była ta agencja? – powtórzyłem, mając wrażenie, że nie dosłyszała.

Byłem jednak w błędzie. Nie miała problemów ze słuchem czy z koncentracją. Spojrzałem na nią i dostrzegłem zwątpienie.

– Yyyy… To była spółka rumuńska zarejestrowana na terenie Bułgarii… – ściszyła głos – …z siedzibą główną na Cyprze.

– Czy pani była świadoma ryzy…

Przerwała mi.

– Niech mnie pan nie ocenia zbyt pochopnie. Wiele światowych korporacji działa w podobny sposób. Siedziba firmy tu, pododdział tam. Przed wyjazdem wszystko dokładnie sprawdziłam…

– Wydaje mi się, że nie do końca…

– …a przynajmniej tak mi się wydawało – dodała, spuszczając wzrok.

Nie czuła się komfortowo, co przejawiało się zwłaszcza unikaniem kontaktu wzrokowego. Chcąc wrócić do tematu, znowu się odezwałem:

– Pani Natalio, próbuję pani pomóc.

Jej odpowiedź była zaskakująco ofensywna.

– To niech pan przestanie próbować, a zacznie pomagać! To, co dotychczas zdążyłam panu powiedzieć, to zaledwie czubek góry lodowej, jaką jest mój problem. Wnioski i oceny zostawmy sobie na koniec.

Zabrzmiała bardzo stanowczo. Była spokojna i opanowana, gdy to mówiła, co wpędziło mnie w poczucie winy. Łapiąc za słówka, subtelnie zapędzała mnie w ślepy zaułek. Tym samym próbowała mi udowodnić, że przyszła tu w słusznej sprawie.

– Proszę mówić dalej, nie będę przerywać.

– Umowę podpisałam, zeskanowałam i odesłałam – zaczęła spokojnie. – Ze strony pracodawcy nie dostałam jednak żadnego dokumentu zwrotnego. Zbywano mnie odpowiedziami w stylu: „w związku z zaokrętowaniem statku i urlopem osoby za to odpowiedzialnej mamy obecnie dużo na głowie i stąd te opóźnienia”. W kolejnych mailach zapewniano mnie, że umowa już została podpisana i niedługo zostanie do mnie wysłana kurierem. Potem jednak z dnia na dzień zaproponowano mi przyjazd, mówiąc, że komplet dokumentów będzie do odbioru na statku. Wysłano mi bilety, a kilka dni później już się tam pojawiłam.

– Co na to wszystko pani rodzina? Przyjaciele? Chłopak? – zapytałem, zanim ugryzłem się w język.

– Rodzice od dawna nie mają wpływu na moje decyzje. Przyjaciele wspierali mnie najlepiej, jak mogli. Nikt więcej poza nimi mnie tu nie trzyma. Studia ukończone, żadnych większych perspektyw na…

– Na pracę w zawodzie?

– Tak. Przynajmniej nie za takie pieniądze, jakich oczekiwałam po pięciu latach studiów – westchnęła.

– A co podkusiło panią do zaciągnięcia się na statek?

– Możliwość podróżowania.

– To może trzeba było wyjechać do Wielkiej Brytanii?

– Miałam kilka opcji wyjazdów zagranicznych, ale wszystkie odrzuciłam. Chciałam znaleźć się na statku. Patrząc na to z perspektywy kilku miesięcy, nie rozumiem samej siebie…

Spojrzałem na zegar, a potem na nią. Znowu posmutniała. Od ponad godziny co chwilę zmieniała nastroje. Tak jakby nad nimi nie panowała. Smutek, radość, niepewność, strach i odwaga. Brak było jej tego, czego większości kobiet w dzisiejszych czasach – spójności. Łatwa w obsłudze, choć wewnętrznie bardzo skomplikowana. Emocje, które wiązała z poszczególnymi wydarzeniami, nie zawsze były adekwatne do tego, co okazywała. Doskonale panowała nad swoim ciałem, chociaż nie raz, nie dwa, kiedy patrzyłem w jej oczy, zdawało mi się, że mogę z niej czytać jak z otwartej księgi.

– Mówiono już pani, że jest niesamowita… – podjąłem. – A czy słyszała pani, że jest pani w dodatku dziecinnie naiwna? Ci ludzie panią oszukali. Mam wrażenie, że nie do końca to do pani dociera.

Spojrzała na mnie dumnym, lecz urażonym wzrokiem.

– Infantylność była, jest i będzie moim sposobem na życie, ale nie należy jej mylić z naiwnością. Uważam ją za najlepszą z metod poznawania świata, a zwłaszcza ludzi. Poznając kogoś, daję mu wolną rękę i nie zakładam, że jest zły albo dobry. To wychodzi samo z siebie. Ludzie źli istnieją od zawsze. Staram się ich unikać, ale za złych uważam ich dopiero wtedy, gdy dadzą mi ku temu powód. Poza tym zachowywanie pozorów bycia dzieckiem to doskonałe narzędzie do tego, by zostać nietkniętym – skończyła, po czym dodała: – Tylko potwór może skrzywdzić dziecko.

Kiedy to mówiła, wyczułem w jej głosie zawahanie. Nie odrywając wzroku od papierów, zapytałem:

– Czy w trakcie swojego pobytu na statku była pani molestowana lub została zgwałcona?

Zapadła głęboka cisza, której się spodziewałem. Pytanie nie było trudne, ale odpowiedź na nie wymagała ogromnej dozy wewnętrznej odwagi. Kątem oka zauważyłem, jak ukradkiem ociera łzę spływającą po zapadniętym policzku.

Siedziała sztywno, a jej twarz nie zdradzała żadnych emocji. Tępym wzrokiem spoglądała na ścianę za mną. Była zupełnie nieobecna, tak jakby dusza z niej uleciała. Milczała.

– Zapytam panią jeszcze raz. Czy została…

– NIE. Nie zostałam zgwałcona – weszła mi w słowo.

Brzmiała bardzo stanowczo, a ja poczułem ulgę.

– Molestowanie ma wiele form – zaczęła spokojnie – a zły dotyk zostaje w pamięci na zawsze. Przełożeni naciskali na to, by sypiać z resztą załogi. Na statku trzeba było dzielić się wszystkim. Również ciałem. Byłam tam jedną z siedmiu kobiet. Ponad połowa z nich wyglądem przypominała trolle. Byłam najmłodsza, w dodatku jedyna z Polski. Wielu uważało, że skoro blondynka, to pewnie głupia i łatwa. Bywały chwile, w których było mi kurewsko źle, ale do końca wierzyłam, że mam wszystko pod kontrolą. W dzień mojego przyjazdu okazało się, że nie będę hostessą, tak jak zapewniono mi to w kontrakcie. Przerzucano mnie z restauracji na bar. Pracowałam tam jako jedyna kobieta. Radziłam sobie, jak mogłam.

– Żadna z rzeczy, które mi pani właśnie powiedziała, nie brzmi jak popełnienie przestępstwa. Nawet praca kelnerki, jeżeli nie miała pani kontraktu – dodałem po chwili zastanowienia.

Nie odpowiedziała nic.

– A co na to wszystko pani przełożony? Właściciel statku? Kapitan bądź jego menadżer?

– Rose wysłała wszystkim bardzo jasny komunikat – odparła.

Spojrzała na mnie oczami pełnymi zawiści. Jakby owa kobieta wyrządziła jej ogromną krzywdę. Nie śmiałem pytać, ale ona kontynuowała:

– Pierwszego dnia, zapoznając mnie z załogą, dała im do zrozumienia, że mogą zrobić ze mną, co im się żywnie podoba.

– Pamiętasz, co dokładnie im powiedziała? – zapytałem pełen współczucia.

Nie potrzebowała ani chwili na zastanowienie, żeby wyrecytować słowa, które już pewnie do końca życia zostaną w jej pamięci:

– Panowie, mam dla was prezent, poznajcie Natalię. Ma dwadzieścia pięć lat i jest jedyną Polką na pokładzie. Zaopiekujcie się nią, pokażcie jej naszą rumuńską gościnę. RÓBCIE, CO UWAŻACIE ZA SŁUSZNE.

Skończyła, a ja poczułem, jak krew się we mnie gotuje.

– Kobieta kobiecie jest w stanie wyrządzić krzywdę, której nie jestem w stanie opisać panu żadnymi słowami. Szczególnie kobieta u władzy, w której rękach spoczywają losy tak wielu osób. Młodość Rose przeminęła lata temu wraz z jej urokiem i poczuciem solidarności z innymi kobietami. W miejscu kobiecej łagodności zagościła znieczulica, którą potrafiła karać wszystkich dookoła.

Mówiła, a ja słuchałem, próbując wstrzymywać w sobie empatię.

– Codziennie powtarzała, że każdego trzeba zrozumieć. Robiła to tak długo, aż w pewnym momencie i ja ją zrozumiałam. Zarządzała całym statkiem, musiała być silna i nie okazywać słabości. W żadnym wypadku jednak nie zrozumiem, dlaczego pozwoliła im mnie tak traktować. W pracy nie sprawiałam problemów, bardzo szybko uczyłam się nowych rzeczy, a harowałam za kilka osób.

Z uwagą słuchałem tego, co miała mi do powiedzenia, choć koncentrowałem się na co drugim jej słowie. Ona wcale jednak tego nie zauważała, była jak w transie.

– Napijesz się ze mną kawy? – wtrąciłem, nie siląc się na uprzejmości.

– Słucham?

– Siedzimy tu już niemalże od dwóch godzin – Widząc jej karcący wzrok, nieśmiało kontynuowałem: – …a zapowiada się na to, że jeszcze trochę czasu razem spędzimy. Może chciałaby pani napić się kawy? Wygląda pani na zmęczoną…

– Nie, dziękuję. Za godzinę muszę być w pracy.

Jej ton głosu przyprawił mnie o ciarki. Kiedy jednak spojrzałem jej prosto w oczy, zauważyłem, że jest zainteresowana moją propozycją. Dodało mi to trochę pewności siebie.

– W jakiej pracy, pani Natalio? Czyżby wracała pani na ten statek? – zażartowałem.

Spojrzała na mnie z uśmiechem, i zaprzeczyła:

– Nie, nie wracam, ale życie toczy się dalej. Muszę na siebie jakoś zarabiać. Tym bardziej, że muszę się spodziewać tych wszystkich mandatów. Na dodatek we frankach – odparła, uśmiechając się szerzej niż dotychczas.

Siedziała przede mną, śmiejąc się z tego, że prędzej czy później przyjdzie jej za to zapłacić. Patrząc na nią, dopiero teraz zdałem sobie sprawę z tego, jak niesprawiedliwie ją oceniłem. Była świadoma swoich błędów oraz ich konsekwencji, ale nie naiwna. Była kobietą z krwi i kości, która z jakiegoś powodu postanowiła ukrywać się pod maską infantylności. Optymistka do bólu. I może właśnie to pomogło jej przetrwać najtrudniejsze momenty ostatnich tygodni.

– O mandatach opowie mi pani za chwilę, a teraz proszę zadzwonić do pracodawcy i poinformować go, że się pani spóźni.

Nie zaprotestowała.

– To jaką kawę pani pije?

– Z mlekiem. Bez cukru.

Ledwie skończyła mówić, a ja już pędziłem w kierunku drzwi. Wychodząc z pokoju, rzuciłem w jej stronę dyskretne spojrzenie. Z lekko zmartwioną miną próbowała odnaleźć telefon w torebce. Nie szło jej to zbyt sprawnie. Musi mieć tam niezły bałagan – pomyślałem i chcąc nie chcąc uśmiechnąłem się do samego siebie.

Down by the river

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8147-451-1

© Magdalena Brzezińska i Wydawnictwo Novae Res 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Agata Sawicka-Korgol

KOREKTA: Alicja Berk, Małgorzata Szymańska

OKŁADKA: Magdalena Muszyńska

IKONY: Designed by Harryarts / Freepik

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: Inkpad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Historia oparta na faktach. Z troski o zachowanie anonimowości osób trzecich imiona postaci i nazwy firm zostały zmienione.