PROLOG

W laboratorium panował półmrok. Kaganek stojący na jednym z masywnych, dębowych stołów rozświetlał niewielką część pomieszczenia. Tylko od czasu do czasu, przy jakimś lekkim powiewie, skąpe światło delikatnie pieściło murowane, granitowe ściany. Oliwna woń z lampy mieszała się ze wszechobecnym zapachem ziół, sprawiając, że stawał się on subtelnie lepki. Na stole, obok świecącego naczynia, stały flasze, kocioł, filtry i retorta. Aparatura, służąca najpewniej do destylacji, była połączona skomplikowanym systemem rurek ze stojącym pod jedną ze ścian dużym, przydymionym piecem kuchennym.

Nad stołem z kagankiem pochylił się człowiek. Nie, nie człowiek. Bardzo stary krasnolud. Na zaawansowany wiek wskazywały przygarbiona sylwetka i niepewne, powolne ruchy. Blask światła odbił się na łysej, pomarszczonej czaszce, z której wyrastało ledwie kilkanaście siwych, rozrzuconych w nieładzie włosów. Pod zmęczonymi oczami gnieździło się mnóstwo zmarszczek, z których każda walczyła, by być tą największą i najważniejszą. Większą część twarzy karła przykrywał jednak zarost. Długa, srebrzysta broda sięgała niemal kolan. Starzec podwinął rękawy lnianej koszuli z wysokim kołnierzykiem i sięgnął po lampę, wolną ręką drapiąc się po niemal łysej głowie.

Podszedł kilka kroków do sąsiedniego stołu, na którym poustawiane były sita, młynki, mieszalniki i moździerze, a także rozłożone pęki ziół i kilka małych, pękatych butelek z zapisanymi runami etykietami. Krasnolud sięgnął do kieszeni spodni i wyjął z niej pomiętą karteluszkę. Położył ją na blacie i staranie wyprostował. Pochylił się, przyjrzał kartce, pocierając paznokciem i ścierając jakieś zabrudzenie.

– No dobrze, co my tu mamy – zamruczał sam do siebie. – Tym razem musi się udać, bo jak nie teraz, to kiedy?

Przeczytał dwa razy zapisaną notatkę, po czym potarł zmęczone oczy.

– Gdzie ja zostawiłem te okulary?

Odłożył papier i sięgnął po leżący na stole susz. Starannie wybierając i porcjując zioła, nasypał do dużego, pękatego naczynia naparstnicę purpurową, różeńca górskiego, krokusa wiosennego, głowienkę pospolitą i arnikę. Potem sięgnął po jedną z butelek, uważnie przeczytał napis na etykiecie i wlał kilkanaście kropel płynu do naczynia z ziołami. Odszedł na chwilę od stołu, by z szafy stojącej przy ścianie wyjąć dwa niewielkie woreczki.

– Teraz ametyst i kryształ górski…

Starzec nabrał z woreczka drewnianą miarką sproszkowanego kryształu górskiego i dosypał do ziołowej mieszanki. To samo chciał uczynić z ametystem, lecz ręce zatrzęsły mu się mocniej i proszek wysypał się na blat. Krasnolud tylko westchnął i przewrócił oczami, po czym odmierzył kolejną porcję. Na koniec dolał do ziół przygotowaną wcześniej wodę i podreptał do pieca. Przekręcił zawór zamontowany tuż przy palenisku i w rurkach połączonych z aparaturą do destylacji zabulgotało i zaszumiała płynąca gorąca woda.

– Musi się udać – powiedział do siebie starzec.

Zaniósł się kaszlem tak mocnym, że musiał złapać się stołu, by nie upaść. Takie ataki powtarzały się od jakiegoś czasu i trwały coraz dłużej. Wiedział, że czas działa na jego niekorzyść. Był mistrzem w swoim fachu. Potrafił sporządzać lecznicze specyfiki jak balsamus embryonum liquidus czy pulvis dentifriticus. Był autorem wielu receptur wykorzystywanych przez jego uczniów i kolegów po fachu. A od wielu miesięcy próbował bezskutecznie wynaleźć lekarstwo na starzenie. Chciał zatrzymać czas, a nawet go cofnąć. Zapomnieć o kłujących stawach, bolącym krzyżu i wreszcie się wyprostować. Obsesyjnie myślał o przepisie, zapisywał składniki i ich proporcje w każdej chwili, gdy tylko wpadły mu one do głowy. Nawet w wygódce. Wszystkie podjęte do tej pory próby kończyły się jednak fiaskiem.

Nad jego głową rozległy się kroki. Ktoś chodził po drewnianym stropie nad laboratorium. Klapa służąca za wejście do pracowni otworzyła się i kobiecy głos zawołał:

– Obiad gotowy! Pospiesz się!

Maszyna do destylacji pracowała na pełnych obrotach, wydając przy tym różne osobliwe dźwięki. Stary krasnolud pochylił się i uważnie przyjrzał urządzeniu. Destylat powoli, kropla po kropli, skapywał do odbieralnika. Miał jeszcze dużo czasu.

– Już idę! – odkrzyknął.

Księga pierwsza

CZARNA ŚMIERĆ

ROZDZIAŁ I

W zasadzie nie wiadomo, skąd i dlaczego w Lanret wybuchła epidemia dżumy. Prawdopodobnie początek tej tragedii dały Xenopsylla Cheopis. Te małe, żywotne owady chętnie żywiły się poza miastem, raz na jakiś czas przynosząc do Lanret zarazę. Nie była ona jakoś szczególnie wyjątkowa, nie zapisała się w miejskich kronikach jako ta największa. Mimo to miasto w ciągu dwóch tygodni opustoszało, zamieniając się w cmentarz. Ten, kto miał lotny umysł, dość złota na szybkiego konia oraz błyskawicznie podejmował decyzje, zdołał uciec z miasta. Z tych, którzy pozostali, część zdążyła już wyciągnąć kopyta, a większość mieszkańców, którzy jeszcze żyli, pozamykała szczelnie okiennice i drzwi, chroniąc się w domowym zaciszu, aby przeczekać epidemię.

Dwukołowy wózek toczył się powoli, podskakując na nierównym bruku pustej, wąskiej uliczki, nędznie oświetlonej karbidówkami. Pojazd najłatwiej było opisać jako rozklekotany, przy czym wrażenie bylejakości potęgowały koślawe litery widoczne na jednym boku, które układały się w złowieszczy napis PESTIIS. Malujący go najwyraźniej nie był zbyt doświadczonym skrybą, skoro w tak krótkim słowie popełnił błąd ortograficzny. Na drugiej burcie, napisany innym charakterem pisma i mniejszymi literami, widniał napis KAEDIT NOS PESTIS. Wózek nie był przesadnie wypełniony, mimo to zwisały z niego nadgniłe, pokryte krostami oraz ranami ręce i nogi. Uliczka była jednak kompletnie wymarła i niczyje oko nie mogło zobaczyć tego makabrycznego widoku.

Wózek z trupami był obsługiwany przez dwóch osobników. Z przodu ciągnął go piegowaty typ, łysy i szczupły, wzrostu trochę powyżej średniego. Od tyłu zaś prymitywny karawan popychał mały, pryszczaty grubas z blond grzywką spadającą na oczy. Obaj byli ubrani w dziurawe, brudne łachmany jak biedni mieszkańcy podgrodzia zajmujący się na co dzień żebraniem lub plądrowaniem śmietników. Tych dwóch pełniło jednak zaszczytną funkcję miejskich grabarzy.

Rozkładające się ciała potwornie śmierdziały, lecz intensywny zapach zdawał się nie przeszkadzać przedstawicielom cmentarnej profesji. Wózek zatrzymywał się co kilkanaście, kilkadziesiąt kroków. Jeden z grabarzy sięgał wówczas do wnętrza pojazdu i spomiędzy rozdętych, poczerniałych zwłok wyjmował dzban grogu.

– Moja stara – zaczął gruby i wlał w swoje gardło solidny łyk alkoholu. Głośno beknął – rzekła mi, żem powinien pytać o grajcary za nadgodziny. – Podał dzban chudemu.

Ten najpierw golnął sobie, potrząsnął głową, bo trunek był mocny. Wytarł rękawem usta i dopiero się odezwał.

– Moja mówi: hyboj wartko do cechu i dopominaj się u cechmistrza o pakiet socjalny i darmową opiekę medyczną. Że niby praca w ciężkich warunkach – dodał w ramach wyjaśnienia.

– Ot, durna dziopa! – Gruby wyciągnął rękę po dzban. – Przecie my tu cały dzień i noc na świeżym powietrzu. – Pociągnął grog. – Znaczy się, my tu zdrowia zażywamy bez przerwy. Durna dziopa!

– Durna – zgodził się drugi grabarz, kiwając ze zrozumieniem głową.

– Niepotrzebnie ty jej dajesz zelżyć i chodzić do świątyni, na te mądre kazania. Baby od tego durnieją, nic więcej!

Grog ponownie przeszedł z rąk do rąk.

– Tyć ja tego nie wiem. Ty swojej zaś pozwalasz?

– Raz chciała, ale ją kijem ochmoliłem. Obiad jej gotować, dzieci do roboty gonić, a nie pieśni religijne śpiewać!

Obaj pociągnęli jeszcze parę łyków, wymieniając kilka zbytecznych zdań, po czym podnieśli wyrzucone na ulicę zwłoki. Wszystkie drzwi i okiennice domostw były szczelnie pozamykane, nikt nawet nie próbował wyjrzeć na zewnątrz, by zobaczyć, jak ich bliscy są bezceremonialnie wrzucani na miejski karawan. Ten po chwili ruszał dalej, kontynuując swą pogrzebową misję.

Wąską uliczkę wieńczył wysoki mur i masywne, żelazne wrota z królewskim herbem, które skutecznie odgradzały biedniejszą część miasta od bogatszej, mieszczańskiej. Chudy podszedł do bramy, podparł się pod boki i krzyknął głośno:

– Otwierać wtedyrdy!

– A może chceta zostawić truposze dla siebie. Haha! – parsknął śmiechem grubas, udowadniając przy tym, że nie jest szczególnie bystry ani też nie posiada wyrafinowanego poczucia humoru, choć chudy uznał to za przedni dowcip i też się roześmiał.

– Szybciej! Nie zatrzymujcie się! – ponaglił grabarzy dowódca warty, słusznego wzrostu sierżant z sumiastymi wąsami.

Po chwili brama rozwarła się ze zgrzytem. Otwierający ją strażnicy w pośpiechu rozpierzchli się na boki, tak by stać jak najdalej od wtaczającego się pojazdu. Wszyscy jak jeden mąż trzymali dłonie przy twarzy, przytykając chusteczki do ust i nosów. Miasto płaciło niezły żołd, ale nie dość wysoki, by ryzykować śmierć w męczarniach. Wózek potoczył się po szerszych i równiejszych uliczkach, które prowadziły do wielkiego placu. W normalnych okolicznościach był tu targ we wszystkie dni tygodnia, wliczając w to nawet te, w czasie których przez miasto wędrowała procesja przedstawicieli jednej z wielu religii obecnych w Lanret. Dziś było pusto, jeśli nie liczyć opuszczonych kramów, trupów i jednego czy dwóch zapchlonych psów zainteresowanych padliną. Na bruku leżały dzbany, skrzynki, wazy oraz trudne do rozpoznania szczątki, stanowiące zazwyczaj wyposażenie straganów. Obaj grabarze zatrzymali się tu na dłużej, bo i więcej mieli na placu roboty.

***

Jedna z ulic odchodzących od placu miała szerszą, równiejszą nawierzchnię i prowadziła prosto do zamku. Domy wzdłuż niej były dużo okazalsze, z solidniejszymi drzwiami i okiennicami oraz przydomowymi ogródkami warzywnymi. Zwiędnięte kwiaty i zeschnięte badyle wskazywały jednak, że od dłuższej chwili nikt nie miał czasu ani ochoty zajmować się pielęgnacją grządek. W niektórych domach mieszkali tu bogaci kupcy, w innych rajcy miejscy i przywódcy lokalnych cechów. Znajdowały się tutaj również dwie gospody, standardem daleko odbiegające od mordowni, których nie brakowało w biedniejszych dzielnicach Lanret. Zabudowa kończyła się kilkaset sążni przed zamkiem, będącym letnią rezydencją króla. Pomiędzy ostatnim domem a warownią nie było nic, z wyjątkiem czegoś mogącego uchodzić za tereny zielone oraz wysokiej, samotnej wieży wyrastającej w górę, dużo wyżej niż blanki zamkowych murów. Sama wieża nie była pierwszej młodości, tu i ówdzie widniały ubytki w strukturze, kilka kamieni odpadło ze ścian, a spiczasty, pokryty czerwoną dachówką dach był w jeszcze gorszym stanie. Rzucała się w oczy wypalona w nim dziura, nosząca ślady czarodziejskiej ingerencji.

Masywne, okute mosiądzem i zdobione runami drzwi do wieży otworzyły się i wyjrzała przez nie ostrożnie głowa starszej kobiety, wyglądającej na gospodynię. Rozejrzała się bacznie po pustej okolicy, po czym otworzyła szerzej drzwi, wyszła i wyciągnęła na zewnątrz jakiś duży tobół. Potem pospiesznie wróciła do środka i zatrzasnęła z hukiem drzwi. Szczęknęły zamki. Po minucie czy dwóch zawiał silny wiatr i poły tkaniny się rozwinęły. Na ulicy leżał teraz martwy mężczyzna w długiej, czarnej szacie pokrytej gdzieniegdzie tajemniczymi, srebrnymi symbolami. Wieku trupa nie można było określić nawet w przybliżeniu, głównie z powodu strupów i ran pokrywających jego twarz. Dżuma musiała obejść się z nim wyjątkowo brutalnie.

***

Jakiś czas później, ani krótki, ani długi, w okolicę wieży dotarł wózek grabarzy. Mieli oni wielką ochotę zawrócić już obok ostatniego z domów, należącej do rajcy Ravensa willi miejskiej z pięknie zaprojektowaną eksedrą, gdy zobaczyli leżące na ulicy zwłoki. Przystanęli i zaczęli żywiołowo dyskutować, wymachując przy tym rękoma.

– Glötze, tać ja tam nie podyrdam, ten czarodziej jeszcze mnie gotów piorunem zrazić – gorączkował się chudy, jąkając się przy tym.

– Głupiś, tyć to może on tam nyna. A jak cię truposz piorunem porazi? – Gruby próbował jakoś perswadować.

– A może! Nie słyszałeś nigdy o nieumartych? – nie dawał za wygraną piegus.

– Toć to bajki dla dzieci! Swoje możesz tym straszyć, nie mnie. Idziemy – zadecydował Glötze. – Nie zostawim truchła na ulicy, potem pan cechmistrz Blyrgh będzie na nas krzyczał i dniówki nie zapłaci. Albo wyrzuci. A gdzie ty taką dobrą robotę znajdziesz, co?

Ostrożnie podeszli do wieży, zatrzymali wózek i niepewnie zbliżyli się do trupa. Gruby podniósł leżący nieopodal na ulicy kij i pchnął kilka razy zwłoki, po czym parsknął śmiechem.

– Widzisz, imć pan czarodziej Alkkenstan jest martwy, jak nie przymierzając, te koty, coś utopił wczoraj w rzece.

Chudy nie zareagował na zaczepkę, tylko pochylił się nad nieboszczykiem i podwinął rękaw szaty. Na palcach obu rąk lśniły wielkie pierścienie. Gruby gwizdnął przeciągle za jego plecami.

– Toć ci mówił, że warto tu podreptać. Ściągaj te ringi i zabieramy pana czarodzieja ze sobą.

Piegus bez zastanowienia złapał za prawą rękę trupa i zaczął ściągać pierścienie. Z pierwszą ręką poszło dobrze, ale opuchlizna i owrzodzone bąble na drugiej sprawiły, że chudy bezradnie popatrzył na stojącego nad nim grubasa. Ten wyjął zza pasa długi nóż i podał kamratowi. Chudy, obyty w rabowaniu trupów, wziął się do obcinania dłoni. Nie było to takie proste, bo nóż był tępy, ale w końcu ostatnie pasy skóry zostały przecięte, a pokryta wrzodami dłoń powędrowała do przepastnej kieszeni grabarza.

– Nie zmieści się – stwierdził Glötze.

– Jak nie, jak tak! Nawet paznokieć nie wystaje!

– Jaśnie pan czarownik nie zmieści się na wózek. Okopisty jest.

Piegus podrapał się po głowie.

– Co tera?

– Co tak stoisz jak ladacznica na kazaniu w świątyni? Wskakuj na górę wtedyrdy i upchaj ich trochę.

Chwilę potem wybrakowane zwłoki czarodzieja zostały wrzucone na wózek, który, ciągnięty i popychany wolno, potoczył się w kierunku bocznej bramy wychodzącej za mury obronne miasta. Tam na malowniczo położonym pagórku nad rzeką znajdował się miejski cmentarz.

***

Pagórek pokrywała gęsta, bujna trawa, zakrywająca większość płyt nagrobnych. Z zielonego morza bluszczu i barwinka wystrzeliwały niczym skały tylko grobowce zamożniejszych mieszczan. Ofiary zarazy chowano jednak trochę dalej, nad samą rzeką, gdzie został wykopany wielki dół, nad którym wolno krążyły kruki. Codziennie wieczorem ci sami grabarze przyjeżdżali tu swoim wózkiem. Trupy wrzucali do niezasypanego dołu, nie przejmując się stanem materialnym i klasowym niedawnych mieszkańców Lanret. Przynajmniej w tym miejscu i czasie zacierały się różnice między obywatelami. Tutaj panowały iście demokratyczne stosunki. Zwłoki, należące do czarodzieja Alkkenstana, wylądowały zatem w dole obok mieszkającej na podgrodziu praczki Aoliin oraz koło bogatego rajcy miejskiego Ravensa. Zapadał zmrok, gdy dwóch zadowolonych, bogatszych o wypełniający kieszenie łup grabarzy ruszyło w stronę miasta, ciągnąc za sobą swój karawan. Chudy zmarł tydzień później na dżumę, która rozprawiła się z nim zaskakująco szybko. Gruby przeżył go zaledwie o kilka dni. Pijany w sztok wpadł do rzeki i więcej nie wypłynął na powierzchnię. Obaj nie cieszyli się zbyt długo bogactwem znalezionym na palcach czarodzieja.

***

Zabytkowy zegar na wieży ratuszowej w Lanret wybił właśnie północ. W normalnych czasach miasto, pomimo późnej pory, zawsze tętniło życiem o tej godzinie. Ulicami podgrodzia i mieszczańskiej dzielnicy przewalał się tłum przybyszów, który mieszał się z barwnym miasteczkowym motłochem, składającym się głównie z cichodajek, złodziei i zwykłych morderców, gotowych dla kilku sztuk złota poderżnąć każdemu przyjezdnemu gardło. Niebezpiecznie bywało zwłaszcza w pobliżu karczm. W dzielnicy mieszczańskiej przybytki te znajdowały się pod ciągłą obserwacją strażników miejskich, ale na podgrodzie zapuszczali się oni niechętnie. Całkiem słusznie wychodzili z założenia, że jeśli ktoś przyjeżdża do miasta, to powinno być go stać na nocleg w lepszej części miasta oraz droższe piwo i ładniejsze prostytutki. W innym przypadku nie zasługiwał na to, by żyć. Nic zatem dziwnego, że dla całkiem sporej liczby przybyszów Lanret stanowiło ostatni etap podróży, a kieszenie wszelkiej maści przestępców napełniały się złotymi monetami z różnych zakątków ziemi. Od chwili wybuchu epidemii nocne ulice miasta były jednak wymarłe. Czasem tylko gdzieś zaszczekał pies, od czasu do czasu wiatr unosił z bruku jesienne złote i krwistoczerwone liście.

Więcej życia o tej porze można było znaleźć w nekropolii za miastem. Niezasypany dół ze zwłokami ofiar dżumy działał na padlinożerców jak garść złotych monet w ręku klienta na dziwkę. Konkurencja wśród cmentarnych smakoszy była spora, ale większość z nich musiała poczekać, aż najpierw najedzą się ci najsilniejsi. Z pobliskiej kniei wypełzło kilka ghuli, uzbrojonych w ostre jak brzytwy zęby i długie szpony. Był to wystarczający arsenał, by odstraszyć pozostałych amatorów trupich przysmaków. Koło dołu krążyły zatem psy, które przywędrowały z miasta, i kilka wilków z cieknącą z pysków śliną, warcząc i niecierpliwie czekając, aż ghule zakończą swoją ucztę.

***

Alkkenstan najpierw coś usłyszał. Był to odgłos przypominający mlaskanie, dochodzący z odległości kilku kroków. Zaraz potem poczuł smród. Tak śmierdzieć mogły tylko trupy i coś jeszcze – coś, czego nie potrafił w tej chwili zdefiniować. Ostrożnie otworzył oczy i przekręcił głowę w kierunku odgłosów jedzenia. Niedaleko czarodzieja kucał odwrócony tyłem ghul. Przynajmniej jako takiego rozpoznał stwora. Alkkenstan wprawdzie nie był ekspertem w dziedzinie trupojadów, ale jedną czy dwie książki na ten temat przeczytał. Przygarbiona zwykle sylwetka stwora teraz wyglądała jeszcze bardziej groteskowo. W długich łapach, zakończonych chwytnymi palcami i długimi jak ostrza sztyletów pazurami, ghul trzymał ludzką kończynę. Paszcza uzbrojona w ostre kły pochylała się nad nią i co chwila zaciskała, odrywając od kości kawałki mięsa.

„Mam nadzieję, że to nie jest moja noga” – przemknęła myśl przez głowę Alkkenstana. Nie zastanawiając się dłużej, poderwał się i spokojnie zamachał rękoma, jednocześnie recytując zaklęcie.

W powietrzu zawisła krępująca cisza. Zaskoczony słowami wypowiedzianymi za swoimi plecami ghul wolno obrócił zdziwiony pysk w stronę czarodzieja. Ten zaś oniemiały, że stwór nie został trafiony kulą ognia, popatrzył na niego, po czym bezradnie spojrzał na wyciągnięte ręce. Z prawą wszystko było w zasadzie w porządku, ale w miejscu lewej dłoni Alkkenstan miał kikut zakończony kawałkiem kości i wiszącymi płatami skóry.

– Co jest, kurwa?! – zaklął, zapominając o swoim statusie społecznym i dobrym, uniwersyteckim wykształceniu. Wściekły niczym krasnolud, któremu skradziono ulubiony topór, spojrzał ponownie na ghula i wrzasnął: – Co się patrzysz, skurwysynu?! Wynoś się stąd!

Ghul powoli obrócił w stronę Alkkenstana całe ciało. Odrzucił niedojedzony kawałek nogi, szpony mu się jeszcze bardziej wydłużyły, a w pysku błysnął rząd długich kłów. Padlinożerca nie był przesadnie wysoki, nie ważył też za wiele, przy czarodzieju wyglądał raczej jak dziecko. Mimo to ghul spiął się, zaskrzeczał przeraźliwie i skoczył do przodu. Alkkenstan nie zdążył zareagować, instynktownie chciał rzucić czar zasłony, ale nadaremnie. Jedną ręką nie był w stanie wykonać skomplikowanych symboli towarzyszących wypowiadaniu zaklęcia. Pod niewielkim ciężarem stwora zachwiał się, ale nie upadł na gnijące pod nogami zwłoki praczki Aoliin. Przeciwnik wbił szpony w ramiona czarodzieja, błysnął kłami. W tym samym momencie nadział się na kontrę. Alkkenstan z całej siły uderzył go głową w paszczę, po czym poprawił jeszcze raz i strącił z siebie oszołomionego padlinożercę. Zanim ghul zdążył otrząsnąć się z szoku, został zasypany gradem kopniaków i wyzwisk. Wściekły czarodziej okładał go, dopóki ten nie rzucił się do panicznej ucieczki w kierunku lasu, skrzecząc przy tym rozdzierająco.

Większość wystraszonych kakofonią padlinożerców ruszyła tropem przegranego. Na placu boju pozostał tylko zwycięzca oraz kilka co bardziej głodnych i odważniejszych wilków, które liczyły na suty posiłek. Alkkenstan powiódł triumfalnym wzrokiem po okolicy. Nic dziwnego, po raz pierwszy pokonał kogoś bez użycia czarów od czasu pierwszego roku studiów na Uniwersytecie w Breshold, uczelni, która wykształciła najpotężniejszych czarodziejów w ostatnim millenium. To wydarzyło się jednak wiele, wiele lat temu, stąd też ogromna satysfakcja czarodzieja. Po chwilowej kontemplacji zaczął mozolną drogę, by wydostać się z dołu wypełnionego rozkładającymi się i nadjedzonymi ludzkimi ciałami. Wbrew pozorom wdrapanie się na górę stanowiło nielichy problem. Czarodziej nie był zbyt wysportowany, a dodatkowo kikut lewej ręki sprawiał, że trudno mu było złapać równowagę i oparcie. Kilka razy zjechał na dół, ale koniec końców jakoś wygrzebał się na powierzchnię. Rozejrzał się, licząc na kolejną siłową konfrontację, ale wilki spuściły łby, podwinęły ogony i cicho skamlając, rozbiegły się. Czarodziej trochę zbyt widowiskowo otrzepał długą szatę i dziarskim krokiem, wyprostowany ruszył w stronę wymarłego miasta.

***

Idąc równym krokiem po opustoszałych uliczkach podgrodzia, zastanawiał się, co się tak właściwie mogło wydarzyć. Pech dopadł Alkkenstana kilka dni przed wybuchem epidemii. Był słoneczny, jesienny dzień. Jak na tę porę roku zaskakująco ciepły i być może to właśnie skusiło go do wyjścia ze swojej wieży. Większość dni, bez względu na porę roku, spędzał tam w otoczeniu starych, zakurzonych ksiąg, porozrzucanych pergaminów, setek różnej wielkości flakoników i kilku ludzkich czaszek. To tu przyjmował klientów. Mieszczanie przychodzili do niego głównie w celu nabycia odpowiednich substancji w płynie: wszelakich afrodyzjaków lub, w przypadku kobiet, eliksiru na pozbycie się niechcianej ciąży. Przynosiło mu to znaczne zyski, ale Alkkenstan nie był w pełni usatysfakcjonowany swoją pracą, która z każdym rokiem stawała się bliższa temu, co robili w swoich laboratoriach alchemicy. Nie miał od lat zbyt dużo prawdziwych czarodziejskich zleceń, godnych kogoś tak utalentowanego jak on.

Pewnie dlatego co jakiś czas lubił opuścić swoją samotnię i udać się na duży jarmark, który raz na miesiąc odbywał się na placu targowym. Do miasta przyjeżdżała wówczas bez mała cała okolica, każdy, kto mieszkał w promieniu dnia drogi od Lanret. Niekoniecznie, by coś sprzedać czy kupić, na jarmarku wypadało po prostu być. To nie był zwykły dzień targowy. Dla ludzi spoza miasta było to spore wydarzenie i oprócz wizyty na placu targowym pielgrzymki ciągnęły także do świątyń, gospód i domów rozpusty. W taki dzień szczególna mobilizacja panowała również w szeregach miejskich złodziei i rzezimieszków. Kto jak kto, ale wieśniacy byli łatwym łupem dla wszelkiej maści cwaniaczków. Szanując w pewnym stopniu litery prawa, zarabiali, kantując przyjezdnych w kości, podczas gdy złodzieje obrabiali w tym samym czasie ich kieszenie. Z kolei zdecydowani na wszystko przestępcy, jak sępy nad padliną, krążyli wokół bardziej majętnych przybyszów, czyhając na okazję, by wbić nóż w plecy.

Alkkenstan wybrał się na targowisko także dlatego, że jarmark był stosownym miejscem na spełnienie dobrego obywatelskiego uczynku, a tym samym przypomnienie społeczeństwu, że w mieście jest czarodziej, za odpowiednią zapłatą zdolny do wielkich czynów. Mogło bowiem się zdarzyć, że przyłapałby na gorącym uczynku jakiegoś rzezimieszka, a wtedy bez większych żali ze strony przypadkowych przechodniów miał prawo takiego delikwenta obrócić w kupkę popiołu kulą ognia lub zamienić w zamrożony pomnik lodowym pociskiem wystrzelonym z rąk. Krótko mówiąc, mógł połączyć przyjemne z pożytecznym. Nic zatem dziwnego, że na widok jego szpiczastego kapelusza i długiej szaty każdy, kto miał coś na sumieniu, starał się szybko przemieścić w przeciwnym kierunku. Działał na nich skuteczniej niż uzbrojona po zęby straż miejska, która, jak każda taka formacja, nie przejawiała zbytniej ochoty do zwalczania bandytyzmu w Lanret w myśl znanej zasady „wysoka przestępczość równa się wysoki budżet straży”.

Tego dnia jednak nie wszystko poszło zgodnie z oczekiwaniami czarodzieja. Dość długo krążył po zatłoczonym targowisku i okolicznych uliczkach. Nie wydarzyło się jednak nic ciekawego. Ot, wrzeszczący ze wszystkich stron tłum powoli przesuwał się w różnych kierunkach. Zrezygnowany i znużony Alkkenstan postanowił zrobić sobie krótki odpoczynek i zrelaksować się przy piwie w jednej z gospód. Wybrał oczywiście tę najpodlejszą, stojącą w dzielnicy kupieckiej. „Pod Głową Krulewny” standardem i klientelą niczym nie różniła się od tych, które znajdowały się na podgrodziu, co dawało jakieś nadzieje na choćby niewielką rozróbę. Tablicę nad wejściem zdobił wyjątkowo paskudny malunek, w zamierzchłych czasach mający chyba przedstawiać wizerunek ówczesnej pretendentki do tronu, ale artysta nie był najlepszy w swoim fachu. Prawdę mówiąc, za takie malowidło zasługiwał na ścięcie. Rajcy miejscy okazali mu jednak wspaniałomyślność. Ich wyrokiem obcięto mu tylko dłonie, a resztę niedługiego życia spędził przykuty łańcuchami do ściany w najgłębszym lochu w Lanret. Podobny los pewnie spotkałby właściciela tego przybytku, ale imć pan Agathon wybronił się, twierdząc, że błąd w słowie „krulewna” to inwencja twórcza byłego już artysty. Swoją rolę odegrały też prezenty, jakie otrzymało kilku rajców.

W środku gospoda „Pod Głową Krulewny” spełniała również wszystkie warunki, by dorobić się określenia „podła speluna”. Kamienną podłogę pokrywała gruba warstwa słomy, w którą wsiąkały wylane piwo i rozlana krew. Stoły i siedziska nosiły ślady licznych bójek w postaci dziur po toporach czy mieczach. Ściany niemalowane od wielu, wielu lat były wręcz czarne i całe poplamione. Kiedyś musiały posiadać jakiś nieokreślony kolor, ale dziś tego nie można było stwierdzić. Śmierdziało tu potem, moczem, słomą, cienkim piwem i tytoniowym dymem.

***

W gospodzie „Pod Głową Krulewny” Alkkenstan przesiedział z godzinę, wypijając w tym czasie dwa piwa. W mordowni też nie działo się nic szczególnego. Tubylcy na widok czarodzieja szybko uspokoili się lub opuścili lokal. Zawsze lepiej znajdować się w takim przypadku na otwartym terenie niż w zamkniętej, ciasnej i tłocznej gospodzie, w której w każdym momencie ktoś mógł zacząć wystrzeliwać pioruny lub kule ognia. Dokazywali zatem tylko przyjezdni, nagminnie zaczepiający dziewoje roznoszące piwo. Czarodzieja trochę to irytowało, ale nie mógł tak sobie spalić ludzi spoza miasta. W końcu to na nich Lanret zarabiało, a nie odwrotnie.

Po czterech kwadransach miał już dość wrzasków i postanowił jeszcze raz obejść plac targowy, a potem wrócić do wieży. Ze stołu wziął swój kapelusz, założył go na głowę, rzucił na blat garść drobnych monet i powoli ruszył po schodach do wyjścia. Otworzył drzwi, zrobił krok w przód i w tym momencie ktoś na niego wpadł z dużym impetem. Czarodziej wraz z napastnikiem runął na bruk, jednocześnie czując szarpnięcie za szyję. Instynktownie przerzucił ciężar ciała tak, by przeciwnik znalazł się pod nim, i wtedy zauważył, że jest nim młoda, może dziewiętnastoletnia dziewczyna. Miała krótkie, czarne włosy i męski strój na sobie.

– Gonią mnie! Ratuj! – krzyknęła mu niemal do ucha.

Czarodziej zerwał się na nogi i ujrzał kilka kroków od siebie trzech wielkich drabów pędzących w jego kierunku i wymachujących energicznie żelastwem, które mogło stanowić uzbrojenie całej armii średniej wielkości królestwa gdzieś na wschodzie kontynentu. Alkkenstan wykonał kilka szybkich ruchów rękoma, połączonych z wypowiedzeniem zaklęcia. Trzech uzbrojonych bandytów uniosło się jakieś dwa, trzy sążnie ponad ulicę. Lewitowali tam przez kilka sekund, aż czarodziej wykrzyczał chrapliwie kolejny czar i rozłożył delikatnym, płynnym ruchem ręce. Rozległ się nieprzyjemny odgłos plaśnięcia, tak jakby ktoś rzucił mięsem o ścianę, i faktycznie, na elewacje domostw i bruk chlapnęła krew oraz pozostałości po trzech rzezimieszkach.

Alkkenstan uśmiechnął się radośnie do zaszokowanej tym występem miejskiej publiczności, która w rekordowo krótkim czasie zebrała się dookoła, by obserwować przedstawienie. W końcu prawdziwe czarowanie! Zaklęcia lewitujące i implodujące należały do kategorii zaawansowanych, ale on był akurat dobry w magii zniszczenia już w czasie studiów. Chociaż nie tak dobry, by uniknąć śladów po swoim dziele. Starł z twarzy krew i kawałki mięsa, otrzepał szatę, przeczyścił szerokim rękawem kapelusz, na który na koniec nachuchał. Kończył tę czynność, gdy przez tłum gapiów przepchało się dwóch zdyszanych strażników. Z niedowierzaniem rozejrzeli się po najbliższej okolicy, gdzie ulica na przestrzeni pół morgi nosiła ślady po eksterminacji napastników.

– No, panie czarowniku, znowu pan narozrabiał w dzień jarmarku. Mam nadzieję, że tym razem był dobry powód, coby się znowu gildia kupców nie wkurzyła – powiedział jeden z nich, opierając się o trzymany w prawej ręce szponton.

– A tak, powód był dobry, a działanie jak najbardziej usprawiedliwione – odparł Alkkenstan i obejrzał się za siebie, tam gdzie zostawił dwie minuty temu dziewczynę. Oczywiście zniknęła. Podrapał się w zamyśleniu po brodzie, zastanawiając się nad wytłumaczeniem. – Była tu taka dziewczyna, którą goniło trzech obwiesiów, a panowie strażnicy wiedzą, że cnota jest najważniejsza, dlatego użyłem mocnych zaklęć. Może ciut za dużo i zbyt widowiskowo, ale poniosło mnie.

– Tak, tak, panie czarowniku, ale gdzie ta dziewczyna, hę? Chętnie byśmy posłuchali, co ona ma do powiedzenia. – Strażnik nie tylko radził sobie z długimi zdaniami, ale był także dociekliwy.

– Panie strażniku, najwyraźniej wyparowała lub jest niewidzialna. Albo zamieniłem ją w kota, o, tego, co tam siedzi i swoją dupę liże – odparł Alkkenstan, wskazując na zwierzę wylizujące łapkę upaćkaną we krwi. – A może pana też zamienić?

– Łapę, nie dupę – poprawił czarodzieja strażnik, który minę miał jednak niewyraźną. – Ot, nie znasz się, panie czarowniku, na żartach.

– Bo jestem poważnym człowiekiem. Bez przyczyny nie użyłbym magii w tak zatłoczonym miejscu.

Strażnicy przez chwilę mierzyli wzrokiem czarodzieja, po czym ten rozmowniejszy skonstatował:

– Tak… Wydaje mi się, że pan czarownik podjął słuszną decyzję i interweniował w dobrej sprawie.

– My sobie już pójdziemy – dodał drugi, do tej pory milczący.

– Nie zatrzymuję. – Sprawca całego zamieszania lekko skinął głową.

Obaj strażnicy obrócili się i stukając o bruk szpontonami, oddalili się w głąb uliczki. Zamyślony Alkkenstan podrapał się po szyi i dopiero wówczas zauważył, że brakuje mu łańcucha, na którym zawieszoną miał gwiazdę – symbol, jaki noszą wszyscy czarodzieje – oraz dwóch amuletów. Jeden chronił przed zaklęciami, choć w rzeczywistości była to raczej atrapa. Czarodziej znał wszak masę czarów obronnych, a poza tym talizman działał tylko na zaklęcia pierwszego stopnia. Drugi amulet chronił przed chorobami. To jeden z tych paradoksów, że człowiek zdolny do spalenia połowy miasta mógł szybciej umrzeć od choroby niż w wyniku żelaza lub czarów.

***

Tak, Alkkenstan był pewien, że wszystko zaczęło się od tego nieszczęśliwego wypadku w dzień jarmarku. Chociaż przeszukał spory kawałek ulicy, to udało mu się znaleźć tylko zerwany łańcuch i czarodziejską gwiazdę. Nigdzie jednak nie było amuletów. Dziewczyna, upadając, musiała złapać za łańcuch, ten pękł i zawieszone na nim symbole upadły gdzieś na bruk. Tłum przewalający się przez uliczkę uniemożliwiał dokładniejsze poszukiwania.

Potem wypadki potoczyły się szybko. Kilka dni później w mieście wybuchła epidemia, a czarodziej musiał zarazić się od któregoś z klientów, którzy w owych dniach odwiedzali go w wieży. Wkrótce objawiły się pierwsze oznaki dżumy. Pojawiły się: gorączka, dreszcze, ból głowy i Alkkenstan zaczął się intensywnie pocić. Początkowo zlekceważył objawy, biorąc je za zwykłą chorobę. Tym bardziej, że nie słyszał jeszcze o tym, co się dzieje poza wieżą. Miejski motłoch był zbyt zajęty sobą, by poinformować czarodzieja o epidemii. Zresztą kto mógł przypuszczać, że on też może zachorować na dżumę? Czary lecznicze zaczął na siebie rzucać dopiero, gdy zauważył powiększenie węzłów chłonnych. Niewiele to pomogło, opóźniło tylko na jakiś czas rozwój czarnej śmierci, ale zatrzymać jej nie był już w stanie. Guzy na węzłach chłonnych stawały się coraz bardziej bolesne, a z czasem zaczęły samoistnie pękać. Na palcach rąk i stóp oraz koło nosa pojawiły się zgorzele. Czarodziej zaczął też pluć krwią i miewać ataki duszności. Po dwóch kolejnych dniach zaległ nieprzytomny na posłaniu.

***

Rozmyślając przez całą drogę, dotarł wreszcie do swojej wieży. Pchnął prawą ręką drzwi, ale te ustąpiły dopiero, gdy naparł na nie całym ciężarem. W środku było kompletnie pusto. Gospodyni, którą zatrudniał do gotowania i sprzątania, musiała już się ulotnić. Odkąd zachorował, i tak sprawiała wrażenie, że jest tu tylko dlatego, że czarodziej może w każdej chwili rzucić w nią kulą ognia lub zamienić w jakieś zwierzę. Niekoniecznie domowe. Wszedł na górę do swojej komnaty i przez chwilę się zastanawiał. Niepokoiły go dwie sprawy. Po pierwsze, dlaczego, do diaska, nie może rzucać czarów, a po drugie, z jakiej racji nie zmęczył się, idąc do swojej samotni. Był czarodziejem, dobrym czarodziejem, a jak wiadomo, kto czaruje, ten nie musi dbać o tężyznę fizyczną. Odpowiedni czar kończy wszelakie dyskusje. A ten spacer był prawdopodobnie najdłuższym dystansem, jaki zdarzyło mu się przejść na piechotę w przeciągu wielu, wielu lat.

***

Gdzieś niedaleko zamiauczał przeraźliwie kot, być może nawet Alkkenstana, a sekundę później rozszczekały się wściekle psy z całej okolicy. Czarodziej zamknął okiennice, bo zwierzęcy harmider dobiegający z ulicy nie sprzyjał koncentracji. Zapalił kilka świec i podszedł do ogromnego lustra stojącego w kącie komnaty. Każdy przedstawiciel jego profesji miał takowe, bo co jak co, ale czarodziej musi być dobrze i schludnie ubrany. To wzbudzało respekt. Popatrzył na swoje odbicie. Długie, czarne i proste włosy opadały na plecy. Były pozlepiane potem, krwią i błotem. Szata wyglądała jeszcze gorzej. Daleko jej było do eleganckiego stylu, jaki przeważnie prezentował czarodziej. Była utytłana i postrzępiona, a u dołu wstydliwa dziura odsłaniała kolana. Zbliżył trzymaną świecę do lustra i pochylił się w kierunku własnego odbicia. Spojrzał na twarz. Jak większość jego kolegów po fachu, miał trupiobladą karnację, niezawodną oznakę braku świeżego powietrza i słońca. Tym razem jednak jego twarz była bardziej szara niż blada. Zniknął gdzieś też duży zgorzel, który wraz z dżumą pojawił się w okolicach nosa.

Zaskoczony odstawił świecę i podwinął rękaw szaty. Na ręce poznikały czerwone plamy i strupy. Skóra była nieskalana, choć dziwnie szara. Popatrzył jeszcze raz na swoje odbicie w lustrze i rzucił się w kierunku stołu. Zepchnął na podłogę pergaminy oraz księgi, po czym podszedł do półek zastawionych opasłymi tomami. Wybrał jeden z nich i położył na blacie. Gotyckie, złote litery na bogato zdobionej oprawie księgi układały się w nazwisko autora Albert de Plaeehorn i tytuł Leksyckon Stforów i Potforów Wszelakich. Alkkenstan zaczął szybko wertować strony w poszukiwaniu odpowiedniej. Kiedy znalazł, przysunął bliżej świecę i zaczął półgłosem czytać.

Nieumarły – stfór, co to dawny czasy był istotą umarłom, a u której proces tenże został zakłocon lub że taka istota została czarodziejsko ożywiona za pomocom czaruw, eliksirów lub też rytuaałów. Istotę nieumarłom, zwaną także martwiakiem lub ożywińcem, poznasz po kolorze skury. Jest ona szara, jak szara skała. Martwiak nie boi się śmierci, albowiem nieznane są przypadki, by takowego, co już jest martwy, zabić. Wykluczyć jednakowoż nie można, że jest to możliwe. Nieumarłych jest kilka rodzajów, jak na ten przykład Szkielety, Zombi czy Lisze (patrzaj osobne hasła).

Alkkenstan przerzucił kolejne strony i czytał dalej.

Lisz, zwany również Liczem – czarodziej to nieumarły, martwiak, co to umarł, ale nie do końca. Stan takowy nazywamy półśmiercią. Licz jest jeszcze potężniejszy, niż był czarodziejem za życia, azali to dlatego, że moce jego stają się jeszcze większe. Ludzie Liszów nienawidzą, tak jak czarodziejów, ale boją się ich jeszcze bardziej, dlatego na nich polują. Jednakowoż takiego ożywieńca trudno zabić, bo kiedy się nawet uda spalić lub poćwiartować ciało tego Licza, to szybko się on zregeneruje i pocznie w szale ludzi mordować. Dlatego jedynie jakiś potężny czarodziej lub inny Lisz może pokonać takiego i zabić, odprawiając odpowiedni rytuaau. Stare legendy mówiom, że Licza można odczarować i przywrócić do świata żywych.

Czarodziej spojrzał na rysunek z podpisem „Licz” zajmujący sąsiednią stronę. Rycina przedstawiała wyjątkowo paskudnego stwora, przypominającego z grubsza humanoida, który jednak musiał przeleżeć długo pod ziemią, zdążył już nadgnić i został nadjedzony przez robaki. „Ja jestem przystojniejszy” – pomyślał złośliwie, po czym zamknął wielką księgę. Usiadł w fotelu stojącym przy niewielkim, zagraconym drobiazgami stoliczku i zaczął intensywnie myśleć. „Dobra, jest nieumarłym, pewnie w dodatku Liczem, chociaż z czarowaniem mam lekkie kłopoty. Niech będzie, nie potrafię nawet rzucić prostego zaklęcia. Nie umiem nawet usmażyć jajecznicy za pomocą czarów. To pewnie tylko kwestia wprawy. Może to przez tę rękę? A może źle wypowiadam poszczególne słowa? Nie ma co panikować, to pewnie jest uleczalne, czarodziejska moc musi powrócić. Ale być ożywieńcem? Zaletą jest nieśmiertelność, ale dla czarodzieja to żadna tak naprawdę pokusa”. Alkkenstan miał dwieście dziewięć lat, a przecież był w sile wieku. Mógł spokojnie dożyć pięciuset lat, jak większość kolegów po fachu.

Tym samym odpadł jedyny argument, by pozostać nieumarłym. Może Albert de Plaeehorn miał rację? Może da się odwrócić ten stan i powrócić do życia? Owszem, w ostatnich latach jego życie było dość nudne, ale lepsza taka egzystencja niż bycie Liczem. Nic tylko patrzeć, jak pod wieżą zawita tłum mieszczan uzbrojony w widły, kołki i inne akcesoria służące do eksterminacji nieumarłych. Gdyby chociaż mógł uderzyć w motłoch jakimś czarem, to nie miałby nic przeciwko, to by była przednia rozrywka, ale w tej chwili był praktycznie bezbronny. Mózg Alkkenstana pracował na pełnych obrotach, starając się ułożyć wszystkie fakty w odpowiednich szufladach. Teraz najważniejsze były dwie sprawy: odzyskać zdolności czarodziejskie, a potem przywrócić umiejętność oddychania powietrzem. A najlepiej załatwić oba problemy jednocześnie.

Pchnął delikatnie małą umocowaną do sprężyny zabawkę stylizowaną na ludzką czaszkę. Czerep zaczął się jednostajnie kiwać do przodu i tyłu. Kto mógł znać się na czarowaniu i nieumarłych? Nekromanta! Odpowiedź była tak oczywista. Nekromanci to byli czarodzieje, którzy wybrali ścieżkę czarnej magii. Godzinami grzebali w ludzkich zwłokach, odprawiali mroczne rytuały, przyzywając z krainy śmierci duchy umarłych lub zamieniając trupy w ożywieńców. Mieszkali przeważnie na odludziu, na jakichś mokradłach, w górach czy innych trudno dostępnych terenach. Jeśli czarodzieje nie cieszyli się popularnością i sympatią ogółu społeczeństwa, to co dopiero powiedzieć o nekromantach… Kto lubi mieszkać w pobliżu osobników, których głównym zajęciem jest grzebanie w ciałach zmarłych? Alkkenstan nie musiał długo się zastanawiać, czy zna jakiegoś nekromantę. Znał i to dość dobrze.

Kolekcja pośmiertnych portretów

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8083-703-4

© Maciek Jakubski i Wydawnictwo Novae Res 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Magdalena Hoły-Łuczaj

KOREKTA: Paulina Zyszczak, Agnieszka Żynda

OKŁADKA: Justyna Jaworek, Seweryn Swacha

ILUSTRACJE: Radek Pierściński/Cryptink (www.facebook.com/cryptink)

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: InkPad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

al. Zwycięstwa 96/98, 81-451 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Wydawnictwo Novae Res jest partnerem

Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni.