Słowo od autora

Oddawany do rąk czytelnika podręcznik stanowi przegląd regulacji prawnych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego z różnych okresów. W podręczniku przedstawiono historię planowania przestrzennego w oparciu o wybrane akty prawne, dzieląc je na poszczególne okresy (regulacje prawne sprzed 1939 r. i regulacje prawne z okresu 1939–2002), a także obowiązujący system planowania i zagospodarowania przestrzennego w Polsce oraz próbę jego reformy.

Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne jest nie tylko przedmiotem wykładanym w szkołach i na uczelniach wyższych, ale także elementem różnych szkoleń branżowych. Przegląd dokonany w niniejszym podręczniku ma ułatwić zrozumienie idei systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz zapoznać czytelnika z historią jego tworzenia.

Zamierzeniem autora było nie tylko zaprezentowanie ewolucji systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego w Polsce jako zmian zachodzących w prawie, ale także pokazanie, z jakich składowych ten system był zbudowany w różnych okresach historycznych, aby można było m.in. porównać go z obecnie obowiązującym systemem i wyciągnąć wnioski z wprowadzonych zmian.

Zawartą tu problematykę starałam się przedstawić możliwie jak najbardziej syntetycznie i zrozumiale, dlatego też moje rozważania ilustrowane są tabelami, rysunkami i schematami.

W pracy nad książką towarzyszyło mi przekonanie, że planowanie i zagospodarowanie przestrzenne to usystematyzowane działania, których celem jest efektywne wykorzystanie przestrzeni.

Lidia Piotrowska

Wstęp

Próby usystematyzowania planowania i zagospodarowania przestrzennego mają w Polsce długą tradycję. Z analizy materiałów, do jakich udało się dotrzeć, wynika, że prace budowlane oraz planistyczne były już uregulowane w ustawie budowniczej dla wsi i pomniejszych miast i miasteczek (ustawa opublikowana w dniu 13 października 1899 r., w Dzienniku Ustaw i Rozporządzeń Krajowych Królestwa Galicyi, Lodomeryi wraz z Wielkim Księstwem Krakowskiem).

Następnie, w 1928 r. powstał kolejny akt prawny, tj. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli, który w sposób kompleksowy, jak na owe czasy, regulował kwestie zagospodarowania przestrzennego całego obszaru państwa (z wyłączeniem jednego województwa). Następnie powstawały kolejne ustawy i rozporządzenia.

System planowania przestrzennego w dwudziestoleciu międzywojennym był dwupoziomowy: regionalny i lokalny. Wyróżniano dwa plany zabudowania: ogólne oraz szczegółowe, z czego plan ogólny mógł pełnić również funkcję planu szczegółowego.

Po II wojnie światowej również podejmowane były próby unormowania systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego w aktach prawnych. Powstawały dekrety, ustawy, normatywy, rozporządzenia i zarządzenia.

W niniejszym podręczniku przedstawiono wybrane regulacje prawne odnoszące się zarówno do planowania i zagospodarowania przestrzennego sprzed 1939 r., jak i po tym roku, aż do czasów współczesnych. Analizując akty prawne, powoływano się na ich oryginalne brzmienie (niektóre słowa występujące w nazwach aktów prawnych nie występują we współczesnym języku). Analiza historycznego aspektu systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego w Polsce, przedstawiona w niniejszym podręczniku, może stanowić fundament do dalszych analiz dokonywanych przez właściwe organy w zakresie podejmowanych prób zmiany obecnie obowiązującego systemu.

Rozdział 1. Historia planowania przestrzennego w Polsce

1.1. Regulacje prawne sprzed 1939 r.

1.1.1. Ustawa budownicza dla wsi i pomniejszych miast i miasteczek (1899)

Dalsza część dostępna w wersji pełnej

Spis treści:

Okładka

Karta tytułowa

Słowo od autora

Wstęp

Rozdział 1. Historia planowania przestrzennego w Polsce

1.1. Regulacje prawne sprzed 1939 r.

1.1.1. Ustawa budownicza dla wsi i pomniejszych miast i miasteczek (1899)

1.1.2. Rozporządzenie o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (1928)

1.1.3. Ustawa o zmianie rozporządzenia o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (1936)

1.1.4. „Pierwsze” i „drugie” rozporządzenie o sposobie opracowania planów zabudowania (1930, 1936)

1.2. Regulacje prawne w okresie 1939 r. – 2002 r.

1.2.1. Dekret o zmianie rozporządzenia o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (1939)

1.2.2. Dekret o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (1946)

1.2.3. Normatyw urbanistyczny dla niskiego budownictwa mieszkaniowego (1957)

1.2.4. „Pierwsza” ustawa o planowaniu przestrzennym (1961)

1.2.5. Zarządzenia w sprawie szczegółowych przepisów (wytycznych) o sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (1961, 1963, 1968, 1969)

1.2.6. Wskaźniki i wytyczne urbanistyczne dla terenów mieszkaniowych w miastach – Normatyw urbanistyczny (1974)

1.2.7. „Druga” ustawa o planowaniu przestrzennym (1984)

1.2.8. Zarządzenie w sprawie zasad sporządzania projektów założeń do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, projektów tych planów oraz kontroli ich realizacji (1988)

1.2.9. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym (1994)

1.2.10. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (2001)

Rozdział 2. Obecny system planowania przestrzennego w Polsce

2.1. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003)

2.2. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003, 2004, 2016)

Rozdział 3. Forma dokumentów planistycznych – kiedyś i dziś

Rozdział 4. Próba reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego w Polsce

4.1. Projekt Kodeksu urbanistyczno-budowlanego (2012)

4.2. Propozycje zmian zawarte w projekcie ustawy – Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozdział 5. Analiza porównawcza historycznych aktów prawnych, obowiązujących i projektowanych aktów prawnych

Wykaz literatury powołanej

Spis tabel:

Spis schematów:

Spis rysunków:

Karta redakcyjna

Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Ewolucja systemu

Wydanie pierwsze

ISBN: 978-83-8219-179-0

© Lidia Piotrowska i Wydawnictwo Novae Res 2021

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt

jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu

wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

Redakcja: Dominik Leszczyński

Korekta: MAQ PROJECTS

Okładka: Artur Rostocki

Wydawnictwo Novae Res

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 716 78 59, e-mail: sekretariat@novaeres.pl

http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Rek