Marcin Dyjasiński

Tam gdzie pogrzebany jest pies

i inne opowiadania

Projekt okładki: Artur Rosa

Redakcja i korekta: Ilona Turowska

© Copyright by Marcin Dyjasiński 2011

© Copyright by Wydawnictwo „Papierowy Motyl” 2011

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Papierowy Motyl.

Wydanie pierwsze

ISBN 978–83–62222–32–2

www.papierowymotyl.pl

Konwersja:

Tam gdzie pogrzebany jest pies
09.06 – 09.16

Był poniedziałek. Miałem 32 lata, brak zobowiązań i pracy, duże poczucie zwątpienia w sens swojego dotychczasowego życia oraz niezbyt mocne postanowienie poprawy. Podobna mieszanka uczuć: zwątpienia, wyrzutów sumienia i chęci zadośćuczynienia pojawiała się u mnie cykliczne, co miesiąc, kiedy organizm rozwadniany alkoholem, zaczynał protestować i prosić o chwilę przerwy.

Stałem przed wejściem do poradni uzależnień. I ciągle nie mogłem się zdecydować, czy mam przekroczyć jej próg. I z czym będzie się to dokładnie wiązało – tego zupełnie nie wiedziałem. Z jednej strony mi to przeszkadzało – bo nie lubię podejmować żadnych zobowiązań, a z drugiej zachęcało – bo lubię pakować się w nieprzewidziane sytuacje. Dzięki nim mam wrażenie, że życie staje się pełniejsze.

Wyobraźnia rysowała przede mną wizje długich spotkań w towarzystwie meneli, pijaków, moczymordów, drobnych przestępców, cwaniaczków – słowem: barwnej, interesującej i prawdopodobnie wesołej kompanii. Mimo że sam się za menela nie uważałem, lubiłem menelskie towarzystwo. Ta wizja sprawiała, że wyobrażenie o mojej obecności tutaj przybierało charakter mniej zobowiązujący, a bardziej towarzysko-rozrywkowy.

Spojrzałem na zegarek. Było dopiero kilka minut po godz. 9, a lekarz przyjmował do 10.30. Miałem jeszcze prawie półtorej godziny do namysłu. Przeszedłem na drugą stronę ulicy, znalazłem się na podwórku ukrytym między wieżowcami, usiadłem na ławce przy piaskownicy, wyjąłem z plecaka bułkę z budyniem i kefir. To był mój żelazny zestaw śniadaniowy. Wziąłem łapczywego gryza, pociągnąłem duży łyk lekko gazowanego kefiru i rozejrzałem się po okolicy. Obok mnie wznosiły się dwa 10-piętrowe bloki, a przede mną, w prześwicie między nimi, po drugiej stronie małej uliczki, stał dwupiętrowy budynek poradni. Podwórko i okolica były mi dobrze znane. Pracowałem kiedyś tuż obok. Do czasu aż mnie ta praca zmęczyła i musiałem się zwolnić, żeby wypocząć. Tak jak z kolejnej, potem z następnej i wreszcie z ostatniej – kilka miesięcy temu. Trochę szkoda mi było odchodzić, bo miałem tam naprawdę dobrze, ale czułem, że praca mnie ogranicza. Tak samo czułem się w poprzednich firmach. Nie wiem dokładnie, o co mi chodziło. Po prostu po dwóch latach obecność w tym samym miejscu, wśród tych samych ludzi, stawała się nie do zniesienia. Potrzebowałem wolnego czasu, własnej przestrzeni i niezależności. Chciałem w spokoju pić nie tylko w piątek i sobotę, ale też w pozostałe dni tygodnia. Chociaż kiedy pracowałem, i tak piłem codziennie. No, ale miałem z tego powodu wyrzuty sumienia i poczucie niespełniania swoich obowiązków w pracy. Teraz już mogłem pić w spokoju, bez perspektywy porannego wstawania, błądzenia skacowanym wzrokiem po ekranie monitora w poszukiwaniu pulsującego kursora i przede wszystkim bez nieznośnych wyrzutów sumienia. A zamiast tego siedziałem przed poradnią dla alkoholików. Prawda, że paradoks?

Miałem jeszcze czas na podjęcie ostatecznej decyzji – wejść czy nie wejść. Bo zaczynały mnie dopadać wątpliwości, których nie było we mnie dzień wcześniej. Dlatego przysiadłem i dałem sobie czas na zmianę zdania. Wziąłem kolejnego gryza i jeszcze jeden łyk kefiru, który swoimi bąbelkami łagodnie łaskotał mnie w podniebienie. Nie piłem go z powodu kaca. Bo wyjątkowo nie byłem skacowany. Piłem, bo lubiłem. Kefir. Alkohol też. Wczoraj jednak nie wziąłem do ust ani łyka. Przedwczoraj owszem – pozwoliłem sobie, bo wiedziałem, że w poniedziałek, czyli dzisiaj, przyjdę do przychodni, a żeby być przyjętym – trzeba być trzeźwym. Myślę, że dla wielu uzależnionych od alkoholu jest to problem nie do pokonania. Obudzić się bez grama alkoholu w organizmie. Dla mnie wyjątkowo nie był, bo cały ubiegły tydzień, i poprzedni też, tęgo popijałem i organizm domagał się dnia wytchnienia. Aż tak bardzo, że kiedy w sobotę podjąłem decyzję o przyjściu tutaj i miałem świadomość, że właśnie ta sobota może być moim pożegnaniem z alkoholem na jakiś czas, mimo tej świadomości nie upiłem się bardzo, tylko trochę. Kilka wypitych w sobotni wieczór piw nie miało wyjątkowego smaku. Pozwoliły mi zdjąć z głowy czapę kaca po piątkowym pijaństwie, które z kolei pozwoliło odetchnąć po czwartkowym upiciu się, które z kolei…

Ten poniedziałek był moim urlopem od alkoholu. Po prostu wizytę w przychodni dostosowałem do swojego harmonogramu picia. Sprytne. Do tej chwili nie zdawałem sobie z tego sprawy. Pociągnąłem kolejny łyk kefiru. O rany, nawet do opisania picia kefiru używam słów, którymi opowiada się o chlaniu.

Tak jak wspomniałem, okolica nie była mi obca. Na tym podwórku, być może na tej ławce, a jeśli nie na tej, to na jednej z dwóch pozostałych, wypiłem po raz pierwszy w życiu piwo o godz. 9 rano. To chyba nie jest tylko zbieg okoliczności. A może jest, nie wiem. Na rogu ulicy są delikatesy, w których kupowałem chleb, ser i wędliny na drugie śniadanie do pracy. Tutaj też kupiłem po raz pierwszy o tak wczesnej porze piwo i wypiłem je. Może nie brzmi to dramatycznie, ale taki miało charakter. Poranne picie było dla mnie czymś niezrozumiałym i nieestetycznym, obrzydliwym. Alkohol wlewałem w siebie wieczorem, ewentualnie po południu. Ale o 9 rano? Jak menele pod sklepem? O nie, tego nie byłem w stanie pojąć. Do czasu, aż któregoś wieczora doprowadziłem się do takiego stanu, że nazajutrz nic nie mogło postawić mnie na nogi. Wysiadłem z autobusu i próbowałem zwymiotować, ale nie miałem czym, bo śniadania i tak nie jadłem. Intuicja podpowiedziała mi, że powinienem się napić – żeby odtruć organizm, powinienem się znowu odurzyć. I podziałało. Kupiłem małe piwo, poszedłem na tyły sklepu, na podwórko, gdzie siedziałem teraz, i pociągnąłem łyk. Jak wypiłem do końca, poczułem się uzdrowiony. Co prawda, kręciło mi się lekko w głowie, ale nie chciało się rzygać. Mogłem iść do pracy.

Spojrzałem na zegarek. Była 9.15. Miałem jeszcze sporo czasu na podjęcie decyzji. Kiedy 10 lat temu wypiłem swoje pierwsze poranne piwo, wątpliwości zniknęły od razu. Wiedziałem, że jestem gotowy. Ale teraz nie mam takiej pewności. Jedna myśl goni następną, domagając się, bym jej też poświęcił chwilę uwagi. Kiedy przychodzi jej chwila, wcześniejsza staje za nią, nerwowo tupiąc nóżkami. I za chwilę pojawia się gromada kolejnych myśli. I tak bez końca. Mnożą się jak króliki. O czym ja właściwie opowiadam? O swojej pracy? O piciu na kaca? Czy o tym, dlaczego tu się znalazłem? A może wszystko łączy się ze wszystkim?

Parter

Zacznę od początku. Od miejsca, skąd pochodzę i gdzie musi się to wszystko zaczynać. Od klatki w dwupiętrowym bloku, klatki mojego dzieciństwa. Zanim dojdę na pierwsze piętro, gdzie mieszkałem, przedstawię innych lokatorów. Czuję się z nimi wszystkimi związany, myślę, że o wiele bardziej niż powinienem. W moim dzieciństwie i w mojej pamięci są ważnymi postaciami, pierwszoplanowymi bohaterami. Są jak rodzina. Mam wrażenie, że mieszkanie na wspólnej klatce połączyło nas i wywarli na mnie wpływ taki, jaki wywierają na innych członkowie rodzin. W ich losach odnajduję swoje, tak jak inni odnajdują podobieństwo w życiorysach przodków. Ciekawe, czy gdyby ich zapytać o mnie, to byliby w stanie przypomnieć sobie, o kogo chodzi?

Klatki strzegą solidne drewniane drzwi z trzema pionowymi wstawkami ze zbrojonego szkła. Te drzwi zawsze wydawały mi się wieczne. Nikomu, nam – dzieciom, żadnym menelom ani chuliganom nie udało się ich nigdy zniszczyć. Ile ataków kamieniami, prętami, strzałów z procy i prób podpalenia przeżyły te drzwi? Co najmniej tyle, ile dziecięcych żywotów na podwórku. I nic, nic im nie dało rady. Myślałem, że będą trwać do końca świata. Aż do akcji weszła samotna i znerwicowana lokatorka z mieszkania na parterze – Walentowa, zwana przez całą naszą podwórkową zgraję Czarownicą. Chuda, energiczna i wścibska, z podejrzliwym wzrokiem łypiącym zza okularów. Wiedziała wszystko o wszystkich, i ta wiedza była źródłem jej nienawiści. Wiedziała o naszych grzechach, popełnionych i niepopełnionych. Za wszystkie z nich chciała surowo karać grzeszników – realnych i potencjalnych. Moja mama zgrzeszyła posiadaniem maszyny do pisania. Wszyscy o tym wiedzieli, bo codziennie waliła w jej klawisze, wystukując goniące ją myśli. Dlatego Walentowa, kiedy na suszącym się w jej oknie śnieżnobiałym prześcieradle znalazła tłustą plamkę, nie miała żadnej wątpliwości. To na pewno ta z pierwszego piętra! To spod klawiszy jej maszyny do pisania tryska za okno oliwa, leci na dół i wpada we wnękę parterowego okna, plamiąc prześcieradło. Prawda, że proste? Nie? Dla niej taki wniosek był oczywisty. Spotykając ją, nigdy nie wiedziałem, czego się spodziewać. Zawsze czułem się winny. Mogła niespodziewanie wybuchnąć krzykiem albo stać jak słup soli, wpatrując się przenikliwym, pełnym złości wzrokiem. Kiedy brakowało jej dowodów, zaczepiała którąś z sąsiadek i na głos dzieliła się swoimi oskarżeniami, robiąc to tak głośno, żeby podejrzany wszystko słyszał. Zamęczała innych, i chyba przy okazji siebie. Moim grzechem głównym było notoryczne niezamykanie drzwi na klatkę, powodujące chorobliwie groźne dla niej przeciągi. Właśnie moje kolejne beztroskie wyjście na dwór, bez zamknięcia za sobą drzwi, zmusiło Czarownicę do wybiegnięcia na klatkę i trzaśnięcia nimi z taką siłą, że zbrojona szyba dała za wygraną i pękła. Pamiętam jak dzisiaj, że cała nasza dziecięca gromada zebrała się, żeby podziwiać dzieło zniszczenia. Wystarczyła odrobina skumulowanej złości. Byli tacy, którzy twierdzili, że te szyby są odporne nawet na kule pistoletów. I co? Jajco! Oprócz zdumienia byliśmy szczęśliwi, że mieliśmy w końcu haka na Czarownicę. Do tej pory to ona ganiała po podwórku za grę w piłkę, głośne śmiechy, deptanie trawnika, plucie na chodnik, gwizdanie, malowanie tras do gry w kapsle i tysiące innych naturalnych dla nas zachowań. Tym razem jednak nie my, lecz ona popełniła wykroczenie przeciw podwórkowemu ładowi. Niestety ucieszyliśmy się przedwcześnie. Walentowa zwaliła winę na mnie, jako prowodyra całego zajścia, a dozorczyni nie starczyło samozaparcia, żeby dochodzić, kto naprawdę odpowiada za popękaną szybę, która i tak dzielnie się trzymała i tkwiła w drewnianych drzwiach aż do ich zdemontowania 15 lat później – kiedy nadeszła era domofonów. Pęknięte, ale niezniszczone – tak zakończyły swój żywot drzwi na moją klatkę.

Wiele lat później, już jako dwudziestolatek, zemściłem się za wszystko, co wycierpiałem od Walentowej. Na klatce wymieniano instalację wodną, demontowano stalowe rury i zamiast nich instalowano plastikowe. Olśnienie przyszło, kiedy nocą wracałem pijany do domu. Ze sterty złomu leżącego przed klatką wyciągnąłem jedną z rur i oparłem o drzwi Czarownicy w taki sposób, żeby rano, kiedy będzie chciała wyjść z mieszkania, rura z hukiem wpadła do jej korytarza. Następnego dnia i kolejnego zrobiłem to samo. Triumfowałem, kiedy rano słyszałem łomot żelastwa dobiegający z dołu. Oczami wyobraźni widziałem, jak zbiera się w niej złość i robi dochodzenie, kto jest odpowiedzialny za ten wybryk, jak podejrzliwie wpatruje się we wszystkich sąsiadów i zamęcza siebie pytaniem: „Kto?”. Wtedy poczułem, że moje rachunki z Walentową wyrównały się. Przez wiele lat saldo upokorzeń w relacji z Czarownicą nie było zbilansowane, ja przyjmowałem, ona wydawała. Ale teraz zbliżało się do stanu równowagi.

09.17 – 09.23

Było siedemnaście minut po dziewiątej. Na podwórku przed poradnią panował poranny, leniwy spokój. Starszy pan wracał z zakupów z siatką pełną kajzerek i mleka w foliowych torebkach, z klatki wybiegło dwóch chłopców, a za nimi wyszły dwie kobiety, prawdopodobnie ich mamy. Grzecznie ukłoniły się dziadkowi, który wszedł do tej samej klatki, po drodze jeszcze zagadując do chłopców i wciskając im do ręki cukierki. Mamy nie widziały tego, i tak było lepiej dla ich synów. Wyglądali na zgodnie żyjących i lubiących się sąsiadów. Jeśli ten starszy pan umrze, na pewno zostanie w ich wspomnieniach, a jeśli jeszcze pożyje, będzie z przyjemnością patrzył na dorastających chłopców, którzy nigdy nie zapomną, by zawsze nisko się kłaniać. Chyba że historia potoczy się inaczej. Surowe matki i ojcowie będą krótko trzymać synów, wtedy chłopcy zaczną się buntować, na co rodzice odpowiedzą surowszym traktowaniem. Potem synowie zaczną rozrabiać i na przykład okradną i zdemolują piwnicę starszego pana, którego schorowane serce nie wytrzyma związanych z tym emocji. Na tym polega wspólnota klatkowej społeczności – niby osobno, ale jednak razem. Tak jak w moim bloku. Parter, pierwsze piętro i drugie – dwadzieścia kilka osób zamkniętych na jednej klatce, oddzielonych od siebie drzwiami wejściowymi, słuchających głosów i krzyków dochodzących zza ściany, wąchających zapachy snujące się po klatce i wpadające szparami drzwi. Wszystkich nas zamknięto razem, i nic tego nie zmieni.

Siedziałem i wspominałem swoich sąsiadów. Schodziłem po schodach swojej pamięci, żeby wejść po schodach swojej klatki i dojść sam nie wiem dokąd. Na razie taplałem się we wspomnieniach. Miejsce, w którym się znajdowałem, sprzyjało temu. Pierwsza praca, pierwsze piwo na kaca… Cały czas nie mogłem uwierzyć, że historia zatoczyła koło i sprowadziła mnie tutaj z powrotem. Czułem, że jest w tym ukryty sens, tak jak w przypominaniu sobie bloku i jego mieszkańców. Że tam znajdę odpowiedź.

Parter

Na parterze mojej klatki, obok Czarownicy, mieszkała rodzina Maryniaków. Składała się z 130kilowej matrony o twarzy anioła i charakterze esesmanki oraz jej trzech synów: Aleksandra, Dawida i Krzysztofa. Nie byli rodzeństwem. Zostali w dzieciństwie adoptowani, pochodzili z różnych rodzin. Ich przybrana mama, do której przylgnęło przezwisko Aleksowa – od imienia najmłodszego syna, miała rozbuchany instynkt macierzyński i brak możliwości rozrodczych. Stąd urodzaj adoptowanych dzieci. Niestety przeceniła swoje możliwości wychowawcze, bo nie była w stanie opanować tej trójki. Być może przyczyna tkwiła w ich skomplikowanej przeszłości – rodzinnych domach, gdzie ich nie chciano, lub w domach dziecka, na które zostali skazani. Również kolejny, trzeci dom okazał się miejscem, gdzie nie mogli doczekać się akceptacji. Chociaż kto wie, może byli o niebo szczęśliwsi niż w poprzednich miejscach? Aleksowa miała jedną metodę wychowawczą: lanie. A biła w sposób ekstremalny – sznurem od żelazka, czyli metalowym kablem owiniętym izolacją. Świst kabla i krzyk pranych chłopaków niósł się przez podwórko, wywołując ciarki na plecach. 130kilowa baba zamachująca się nad chudymi sylwetkami – taki widok miałem przed oczami, słysząc krzyki katowanych chłopaków. Najbardziej przerażające były jednak ich twarze, kiedy po laniu wychodzili na podwórko. Nie wyrażały żadnych uczuć, były jak wykute w kamieniu, mimo że kilka minut wcześniej całe podwórko słyszało ich jęki. Zaciskali zęby i nie pokazywali nawet przez sekundę swojej słabości. Czy byli lubiani? Przede wszystkim budzili respekt i lęk. Bardzo często bywali nieprzewidywalni. Pamiętam, jak najmłodszy z nich podczas gry w piłkę, kiedy nie potrafił poradzić sobie z obroną bramki, w akcie frustracji wyciągnął z kieszeni nóż. To był najmłodszy z braci – Aleksander, z którym chodziłem do pierwszej klasy, zanim został w tyle, powtarzając rok. Średni – Dawid, opóźniony w rozwoju i chodzący do szkoły specjalnej, budził najmniejszy respekt. Najstarszy, noszący czcigodne imię Krzysztof, był chłopakiem o dwóch twarzach, na podwórku miły dla kolegów, grzeczny w stosunku do sąsiadów, a im dalej od domu, tym bardziej groźny i szalony. Wiadomo było, że zadaje się ze starszymi od siebie chuliganami i kryminalistami, opowiadano też o tym, jak postanowił wpław przepłynąć Wisłę, ale patrol rzeczny zatrzymał go w połowie dystansu. Dzięki tym wyczynom cieszył się największym poważaniem z całej trójki braci Maryniaków. Był też najbystrzejszy i wiedział, że własnego gniazda nie należy kalać – nie okradać piwnic sąsiadów, nie urządzać na podwórku bijatyk ani pijatyk i nie chwalić się chuligańskimi wybrykami.

Najbardziej z nich wszystkim lubiłem opóźnionego w rozwoju Dawida. Był zwykle pogodny i przyjacielski, zawsze pierwszy mówił „cześć”. Choć czasami zapadał się w sobie i przez kilka dni do nikogo się nie odzywał. Robiło mi się go wtedy żal, bo będąc odosobniony przez swoje opóźnienie, teraz wydawał się jeszcze bardziej samotny. Odróżniał się od młodszego, agresywnego Aleksandra i od starszego Krzysztofa, otaczającego się bandą starszych kolegów, którzy przychodzili do niego w odwiedziny i zajmowali cały parter, gdzie palili papierosy i pluli pod nogi. Walentowa krzyczała na nich, ale oni nic z tego sobie nie robili, bo nie mieszkali w tym bloku. Kara mogła spotkać Krzysztofa, który zdążył się uodpornić na ból zadawany przez matkę, i miał gdzieś groźby Walentowej. Wyżej, też na klatce, odbywały się spotkania ich starszych, dorosłych kolegów, którzy nie tylko palili i pluli, ale też pili. O tym opowiem jednak później, kiedy wejdę na wyższe piętra.

09.24 – 09.33

Została jeszcze godzina i sześć minut do zamknięcia gabinetu o nieznanym mi numerze, w którym siedzi nieznany mi lekarz. O co będzie mnie pytał? Czy będę musiał się wstydzić swoich odpowiedzi? Jest jeszcze czas do namysłu i na przywołanie wspomnień. Mam wrażenie, że zacierałem je, żeby ukryć coś przed samym sobą, że boję się tej podróży w czasie, ale z drugiej strony budzi ona we mnie fajne rozrzewnienie, uczucie, którego dawno nie przeżywałem. Takie jak muzyka Johnny'ego Casha, którego wstydzę się słuchać, ale jednocześnie lubię. Jeśli przebiję się przez denerwującą mnie otoczkę country, okazuje się, że jest w niej rytm, bogactwo tekstów, dźwięków i przede wszystkim emocji i współczucia. Okazuje się, że nie jest prostacką muzyką, która towarzyszy amerykańskim tirowcom w podróży, ale raczej mroczną podróżą do wnętrza trzewi. Trzeba wykazać się cierpliwością i uważnością, żeby docenić muzykę Casha i wybrać się z nim na wyprawę w głąb siebie. „Personal Jesus” Depeche Mode w jego wykonaniu to dopiero coś! Oryginał wypada przy nim jak banalna pioseneczka. A tak w ogóle, to Johnny też był nałogowcem. Znalezienie się z nim w jednym gronie nie byłoby żadnym wstydem.

Kiedy myślałem o Cashu, z poradni wyszedł męczyzna. Wysoki, zwalisty, dobrze po pięćdziesiątce, z bokobrodami i zamyślonym, nieobecnym spojrzeniem. Gdyby dać mu czarny garnitur, poprawić fryzurę i wręczyć gitarę, wyglądałby jak… To chyba nie przypadek. Kolejny nie-przypadek! To jest jakiś znak. Stanął, rozejrzał się i zatrzymał wzrok na mnie. Zawrócił i ruszył w moim kierunku. Ja pierdolę! „The man comes around!” Jak w piosence Casha. Wyraźnie szedł z jakąś sprawą. Co powinienem zrobić? Cholera, miałem tremę jak małe dziecko przed ważnym sprawdzianem.

– Przepraszam. Mógłby pan mnie poczęstować ogniem?

Szkoda, że nie odezwał się po angielsku. Gdyby zapytał „You got fire, man?”, chyba bym oszalał. Ale i tak jest nieźle. „Poczęstować ogniem” brzmi nawet lepiej. Gdyby Cash był Polakiem, na pewno używałby takiej frazy. To czysta poezja. A ja, cholera, nie byłem przygotowany.

– Niestety nie palę.

– Szkoda… dla mnie szkoda, chociaż może i dobrze też dla mnie – odpowiedział Cash, wyjmując z kieszeni paczkę papierosów i wpatrując się w nią nostalgicznie. I wtedy przypomniałem sobie, że powinienem mieć w plecaku zapałki. Bo właściwie to nie palę, ale czasem kupuję sobie papierosy, kiedy się czymś zdenerwuję, a nie mogę wypić alkoholu, albo przeciwnie – czymś się wzruszę i żeby celebrować miłą chwilę, siadam i pykam sobie papieroska.

– Chwileczkę. Niech pan poczeka. Sprawdzę w plecaku – moja ręka zanurzyła się między książkami, dokumentami i upchniętą bluzą, na samym dnie odnajdując wymiętą paczkę zapałek, w której coś jeszcze się telepało. Byłem szczęśliwy, jakbym znalazł sztabkę złota.

– Zapali pan? – zapytał mnie Cash.

– Z przyjemnością – bez wahania sięgnąłem do paczki lucky strike-ów. – Może się pan przysiądzie? zdziwiłem się swoją otwartością.

– Z przyjemnością – odpowiedział takimi samymi słowami i usiadł. Zapaliliśmy sobie i zaciągnęliśmy się głęboko. Przyjemne drapanie w gardle i lekki zawrót głowy towarzyszyły pierwszemu zaciągnięciu się dymem.

– Za rzadko to robię. Za rzadko się zatrzymuję, a za często się śpieszę. Sam nie wiem dokąd – spojrzał na mnie uważnie.

– Tak – powiedziałem krótko, bo musiałem się chwilę zastanowić nad sensem tego zdania. Kiedy już je zrozumiałem, nadal milczałem, bo właściwie nie miałem nic do dodania. A nasze milczenie było bardzo fajne. Czas sobie płynął, my razem z nim. Papierosy dopalały się spokojnie, a dym ulatywał bez pośpiechu.

– Pan się chyba też zatrzymał? – przerwał dłuższe milczenie retorycznym pytaniem i kontynuował: – Ja, żeby się zatrzymać, musiałem się przewrócić. Musiało mnie zaboleć, żebym przyjrzał się sobie i zapytał: „Chłopie, coś ty narobił?”. Rozejrzałem się i zobaczyłem niewyobrażalny syf, smutek i osamotnienie. Kiedy to wszystko ujrzałem, poczułem złość i miałem ochotę jeszcze bardziej się w tym wszystkim unurzać, żeby zapomnieć. Ale nie zrobiłem tego. Zaparłem się i kawałek po kawałku zacząłem naprawiać to, co popsułem. Nie wszystko się dało, ale cóż…

Znowu zapadła cisza, w której dopalaliśmy nasze papierosy. Brakowało mi pewności, żeby do słów, które usłyszałem, dodać coś od siebie. Chciałem też zapytać Johnny'ego Casha, co dokładnie mu się przytrafiło, ale miałem wrażenie, że lepiej jest pozostawić niedopowiedzianym to, co usłyszałem. Mężczyzna zgasił papierosa, wyrzucił niedopałek do kosza i wyciągnął do mnie dłoń.

– Muszę jeszcze rzucić papierosy. Po co mi to? Przecież mógłbym usiąść i porozmawiać z panem bez tego nawyku.

– Dziękuję, powodzenia! – ścisnąłem wyciągniętą, dużą dłoń i odprowadziłem zwalistą sylwetkę mojego tytoniowego towarzysza. Dopiero po chwili dotarła do mnie koślawość mojego pożegnania. Za co właściwie dziękuję i jakiego powodzenia życzę? Nie wiedziałem.

Była godzina 9.33, a ja dojrzałem do wejścia do przychodni. Spotkanie z Johnnym Cashem dodało mi skrzydeł.