Spis treści

Królestwo zmarłych

Wioska

Dolina

Grobowiec

Kolacja, której nie było

Grupa się powiększa

Wartownia

Dolina nocą

W ciemności

Złodziej zieleni

Fałszywy krok

Wybór Ineniego

Świątynia Hatszepsut

Szczere obawy

Portret i kartusz

KRÓLESTWO ZMARŁYCH

Teby, Egipt, drugi rok panowania Aja,
Nowe Państwo, XVIII dynastia (1322 rok p.n.e.)

– Teby – mówi jeden z marynarzy, wskazując leniwym gestem miasto położone na lewym brzegu. Osiemnastoletni Sabu nigdy jeszcze nie opuścił miejsca swojego urodzenia. Wszystko jest dla niego nowe i intrygujące. Podekscytowany bierze pod ramię swoją młodziutką żonę Anę.

– Będzie nam tu dobrze – szepcze jej do ucha, obejmując ją czule. – Mówią, że to najpiękniejsze miasto w DWÓCH KRÓLESTWACH.

Dziewczyna uśmiecha się promiennie: cieszą się jej oczy, a usta rozchylają się, by ukazać białe zęby.

– Musimy się tu zadomowić: nie możemy przecież wrócić do Memfis!

– Twój ojciec nigdy by mi tego nie wybaczył – szepcze Sabu.

– Twój zresztą też nie – uśmiecha się dziewczyna.

Sabu przygląda jej się z uwagą: chociaż jest tak młoda, ma w sobie mądrość starszej kobiety.

Marynarz wskazuje brzeg po ich prawej stronie.

– Przygotujcie swoje bagaże – mówi. – Będziemy przybijać do zachodniego brzegu.

Tam właśnie się udawali: do królestwa Anubisa i innych BÓSTW śmierci.

Nie mieli ze sobą wielu rzeczy, tylko kilka ubrań, flet Any i narzędzia Sabu: miedziane dłuta, mały młotek o drewnianej, pokrytej drobnymi inskrypcjami rękojeści i składaną miarę długości łokcia.

Słońce, które świeciło już nisko, rzucając ostatnie blaski na podróżnych, przygotowywało się, by zgasnąć pomiędzy skalistymi górami. Za ich plecami, po drugiej stronie rzeki, królestwo żywych wciąż mieniło się różem i pomarańczem w resztkach światła dnia.

Zbliżała się skąpana w czerni cicha noc.

– Miasto musi być piękne – wzdycha Ana.

– Wieś też jest piękna – mówi Sabu z udawaną pewnością siebie. – Obiecuję ci, że zwiedzimy miasto, kiedy tylko będę miał dzień wolny.

– Liczę na to!

Nie zdążyli jeszcze zejść z chwiejącej się drewnianej kładki, kiedy stanął przed nimi ośmio- czy dziewięcioletni chłopaczek.

– Sabu? – mówi, ni to pytając, ni to stwierdzając fakt. – Jestem Bebi, syn Ineniego. Mam was zaprowadzić do wsi Pa Demi – chłopiec zdaje się spieszyć, ale jest sympatyczny.

– Sabu i Ana, to my – mówi młodzieniec, podając żonie dłoń, by pomóc jej zejść ze statku na brzeg. Zgrabna i zwinna Ana sama sobie radzi.

– Możecie spakować tu wasze rzeczy. – Bebi pokazuje osła z dwoma dużymi koszami na grzbiecie. Są w nich już amfory i kilka worków. – Chodźmy, bo się ściemnia.

– To daleko? – pyta Ana.

Bebi kręci głową:

– Nie, jeśli pójdziemy tędy. – Wyciąga ramię przed siebie, w stronę słońca. Klepie osła w zad i zwierzę rusza, prowadząc małą grupkę. – Wioska znajduje się tuż za skrajem pustyni.

– Na pustyni? – woła Ana i zaraz zwraca się do Sabu. – O tym mi nie mówiłeś.

W Memfis dom rodzinny Any stał wśród soczystej zieleni, gdzie wezbrane wody Nilu pozwalały rozrastać się bujnej roślinności. Dziewczyna uwielbiała rośliny.

– Powiedział: „tuż za skrajem pustyni” – zwrócił uwagę Sabu, próbując się usprawiedliwić. – Powiedziałeś „tuż”, prawda? – spytał Bebiego.

– Oczywiście. Możesz być spokojna, z wioski widać zieleń.

– A woda? Jest tam woda?

– Pewnie. Osły przynoszą ją codziennie…

Dziewczyna przeczesuje palcami kruczoczarne włosy. Nie wydaje się całkiem przekonana.

– Wszystko będzie dobrze, zobaczysz – szepcze uspokajająco Sabu.

DWA KRÓLESTWA

Starożytny Egipt składał się z dwóch królestw: południowego, gdzie Nil tworzył wodospady (Górny Egipt), i północnego, gdzie wpływał do morza (Dolny Egipt). W niektórych epokach królestwa były osobne, w innych natomiast połączone pod panowaniem jednego faraona.

Kobiety

W starożytnym Egipcie kobiety cieszyły się tymi samymi prawami oraz szacunkiem co mężczyźni. Mogły wybierać, kogo poślubić, i posiadać własne dobra, także po rozwodzie. Bywały też faraonami.

BÓSTWA

Większość egipskich bóstw była bezpośrednio związana z jakimś zwierzęciem i często ukazywana z jego głową. Anubis, bóg zmarłych i opiekun balsamistów oraz grobów, miał głowę szakala; bóg słońca Ra – sokoła, bóg pisma Thot – głowę pawiana, zaś bogini płodności Hathor – krowy.

Wody Nilu

Dobrobyt egipskich królestw zależał całkowicie od rzeki Nil i jej wód, które wzbierały co roku. Rzeka zalewała dolinę, czyniąc ziemię niezwykle żyzną. Kiedy się wycofywała, Egipcjanie mogli siać i czekać na – zawsze obfite – zbiory.

WIOSKA

DOLINA

GROBOWIEC

KOLACJA, KTÓREJ NIE BYŁO

GRUPA SIĘ POWIĘKSZA

WARTOWNIA

DOLINA NOCĄ

W CIEMNOŚCI

ZŁODZIEJ ZIELENI

FAŁSZYWY KROK

WYBÓR INENIEGO

ŚWIĄTYNIA HATSZEPSUT

SZCZERE OBAWY

PORTRET I KARTUSZ

Egipcjanie. Wielkie ludy historii

Christian Hill

Ilustracje: Sara Not

Tłumaczenie: Natalia Mętrak-Ruda

Published originally under the title: Gli Egizi. Grandi popoli del passato
© 2017, Edizioni EL S.r.l., Trieste Italy
All rights reserved

Polish translation copyright
© 2018 by Wydawnictwo RM
03-808 Warszawa, ul. Mińska 25
www.rm.com.pl

ISBN 978-83-7773-844-3
ISBN 978-83-8151-113-1 (ePub)
ISBN 978-83-8151-114-8 (mobi)

Redaktor prowadzący: Irmina Wala-Pęgierska
Redakcja: Mirosława Szymańska
Korekta: Agnieszka Trzebska-Cwalina
Opracowanie okładki: Studio GRAW
Edytor wersji elektronicznej: Tomasz Zajbt
Opracowanie wersji elektronicznej: Marcin Fabijański
Weryfikcja wersji elektronicznej: Justyna Mrowiec

Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana bez pisemnej zgody wydawcy. Wydawnictwo RM dołożyło wszelkich starań, aby zapewnić najwyższą jakość tej książce, jednakże nikomu nie udziela żadnej rękojmi ani gwarancji.