Redakcja

Autorzy: Halina Góralska główny specjalista ds. bhp, Sebastian Kryczka ekspert prawa pracy, Mariusz Foremniak główny specjalista ds. bhp, Natalia Sidor starszy specjalista ds. bhp, Ewa Krause ekspert zagadnień bhp w prawie pracy, Lesław Zieliński były główny inżynier zarządzania bezpieczeństwem pracy, rejestrowany audytor, Bohdan Michalski biegły sądowy w dziedzinie bhp.

Redakcja: Kinga Grodzicka-Lisek

Menedżer produktu: Anna Zawitkowska

Kierownik grupy tematycznej: Alina Sulgostowska

Korekta: Zespół

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Projekt graficzny okładki: Magdalena Huta

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Druk: KRM Druk

ISBN: 978-83-8276-318-8

Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2022

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa,

ul. Łotewska 9a

Tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10,

e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256

Nr rejestrowy BDO: 000008579

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy,

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Publikacja „Kwalifikacja zdarzeń wypadkowych – 20 przykładów z działań służby bhp” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk i sprzedaż tych materiałów bez zgody wydawcy są zabronione. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja „Kwalifikacja zdarzeń wypadkowych – 20 przykładów z działań służby bhp” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów i konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Kwalifikacja zdarzeń wypadkowych – 20 przykładów z działań służby bhp” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej i dotyczą sytuacji typowych. Ewentualne zastosowanie się do nich powinno być skonsultowane z wykwalifikowanym specjalistą lub ekspertem, w celu uwzględnienia indywidualnych okoliczności związanych z daną sprawą, w związku z czym zastosowanie lub wykorzystanie w jakikolwiek sposób informacji zawartych w tych materiałach następuje na własne ryzyko i odpowiedzialność osoby tego dokonującej. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowiska organów i urzędów państwowych.

Wstęp

Zdarza się, że w trakcie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku pracodawcy, zespoły powypadkowe mają wątpliwości dotyczące prawnej kwalifikacji danego zdarzenia. Dlatego warto korzystać z różnych form przypomnienia zagadnień związanych z postępowaniem powypadkowym. Ta książka to zbiór odpowiedzi ekspertów na pytania dotyczące kwalifikowania konkretnych zdarzeń w kategoriach wypadków przy pracy. Specjaliści ds. bhp, z wieloletnim doświadczeniem, odpowiadając na pytania o faktyczne zdarzenia, pomagają w kwalifikowaniu wypadków pracowników i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Publikacja ta zawiera podpowiedzi i wskazówki, które z całą pewnością pomogą zespołom powypadkowym w ich pracy, ponieważ nawet ich doświadczeni członkowie mogą natrafić w swojej pracy na wypadki, przy kwalifikowaniu których potrzebują wsparcia. Warto więc poznać argumenty przemawiające za uznaniem, lub nie, danego zdarzenia za wypadek przy pracy. Każdy przypadek jest tu bowiem indywidualnie rozpatrzony.

Ta książka pozwoli Ci odświeżyć wiedzę w zakresie badania i kwalifikowania wypadków przy pracy.

Wypadek po zakończonej pracy – czy to wypadek przy pracy, czy wypadek w drodze z pracy do domu?

Pytanie:

Pracownik po zakończonej zmianie roboczej opuścił zakład pracy, wyszedł poza jego teren. Nagle przypomniał sobie, że zostawił telefon. Wrócił do zakładu pracy, poślizgnął się i złamał rękę. Jakiego rodzaju to wypadek?

Odpowiedź: 

W omawianym przypadku ze względu na brak związku urazu z pracą (brak związku czasowego – uraz po zakończeniu pracy i pierwotnym opuszczeniu terenu zakładu) oraz brak związku funkcjonalnego (pracownik nie przebywał na terenie zakładu w celu wykonywania czynności związanych z pracą ani realizacją poleceń przełożonych) nie będzie podstaw do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Wypadek ten można zakwalifikować jako wypadek w drodze z pracy do domu.

Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy?

Wypadkiem przy pracy jest zdarzenie:

•nagłe;

•wywołane przyczyną zewnętrzną;

•powodujące uraz lub śmierć;

•które nastąpiło w związku z pracą:

•podczas wykonywania lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych.

•podczas wykonywania lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

•w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

W przedstawionej sytuacji zespół wyjaśniający okoliczności i przyczyny wypadku powinien ustalić, czy do zdarzenia doszło w czasie pracy, miejscu i okolicznościach wskazanych przez poszkodowanego. Umożliwi to zespołowi powypadkowemu wyjaśnienie, czy został zachowany związek z pracą, który pozwoliłby jednak uznać zdarzenie za wypadek przy pracy.

Związek wypadku z pracą a uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy

Rozważając, czy został zachowany związek wypadku z pracą, należy pamiętać, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków i chorób zawodowych nie wymaga, aby omawiany związek odnosił się bezpośrednio do samego świadczenia pracy. Wskazuje na to sformułowanie, w którym ustawodawca użył określenia „w związku z pracą”, a nie „w związku ze świadczeniem pracy”. 

W kwalifikacji zdarzenia pomocne będzie również orzecznictwo sądowe, w świetle którego związek wypadku z pracą należy rozpatrywać w kategoriach:

•jedności miejsca i czasu wykonywania pracy,

•obowiązków wynikających lub związanych z zawartym stosunkiem obligacyjnym oraz

•zaistniałego zdarzenia wypadkowego.

Zdaniem sądu

„[...] związek zdarzenia z pracą z reguły zachodzi wówczas, gdy nagłe zdarzenie nastąpiło podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych”.

 „Samo fizyczne stawienie się w miejscu pracy nie wyczerpuje treści obowiązku świadczenia pracy, jeżeli pracownik nie jest gotowy do jej wykonywania. Świadczenie pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej nie może być rozumiane jako samo przebywanie w zakładzie pracy, fizyczna obecność pracownika. Ważne jest pozostawanie pracownika w dyspozycji pracodawcy. Warunkiem pozostawania w dyspozycji pracodawcy jest zaś gotowość pracownika do pracy – subiektywny zamiar wykonywania pracy i obiektywna możliwość jej świadczenia”.

Kiedy mówimy o wypadku w drodze z pracy?

Natomiast zgodnie z definicją ustawową za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się zdarzenie:

•nagłe,

•wywołane przyczyną zewnętrzną,

•które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wypadek po zakończonej pracy – czy to wypadek przy pracy, czy wypadek w drodze z pracy do domu?

Jak zakwalifikować zawał pracownika pracującego w domu w ramach pracy zdalnej?

Kiedy możemy mówić o wypadku z winy pracownika?

Brak wyraźnego urazu nie wyklucza wypadku przy pracy

Czy amputacja palców u stóp to wypadek ciężki?

Kiedy wypadek podczas dyżuru domowego może być uznany za wypadek przy pracy?

Czy wypadek pracodawcy-przedsiębiorcy podczas wykonywania w dniu wolnym od pracy czynności na rzecz swojej firmy może być wypadkiem przy pracy?

Wypadek przy pracy z winy pracownika – czy wystarczy samo wskazanie zaniedbania pracownika?

Wypadek pracownika wykonującego pracę zdalną – jakie musi spełniać przesłanki?

Jak zakwalifikować wypadek w drodze powrotnej z miejsca wykonywania zadania do miejsca pracy zdalnej?

Jakie przesłanki powinien spełniać wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy?

Jak zakwalifikować wypadek na terenie zakładu, ale po pracy?

Przerwa w drodze z pracy życiowo uzasadniona a uznanie zdarzenia za wypadek

Uraz podczas akcji ratowania zwierzęcia a wypadek przy pracy

Jak kwalifikować wypadek w drodze do pracy pracownika z zadaniowym czasem pracy?

Wypadek w tzw. pokoju relaksu też może być wypadkiem przy pracy

Wypadek podczas wyjścia pracownika do sklepu w czasie pracy

Jak zakwalifikować wypadek przed drzwiami zakładu pracy przed rozpoczęciem pracy?

Czy przepuklina może być urazem w rozumieniu ustawy wypadkowej?

Jak zakwalifikować wypadek pracownika udającego się na uczelnię, któremu pracodawca udzielił zgody na studiowanie w czasie pracy?

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71