Autorzy Michał Culepa, Barbara Dąbrowska, Maciej Karpiński, Mariusz Kusion, Tomasz Krywan, Sławomir Liżewski, Paweł Marchel, Mariusz Pigulski, Katarzyna Trzpioła

Segment Manager

Marta Grabowska-Peda

Menedżer produktu

Barbara Plucińska

Redaktor

Renata Kajewska

Koordynator produkcji

Magdalena Huta

Korekta

Zespół

Projekt okładki

Magdalena Huta

Skład: Triograf, Dariusz Kołacz

Druk: KRM Druk Sp. z o.o., Sp.k.

ISBN 978-83-8344-367-6

Nr rejestrowy BDO: 000008579

Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2023

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł.

Wszelkie prawa do niniejszej publikacji, w tym do jej tytułu oraz do treści zawartych w książce „Polityka rachunkowości w instytucjach kultury 2024”, podlegają ochronie prawnej przewidzianej w szczególności prawem autorskim. Ich przedruk oraz rozpowszechnianie bez wiedzy i zgody Redakcji są zabronione. Zakaz ten nie dotyczy cytowania ww. materiałów w granicach dozwolonego użytku, z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Polityka rachunkowości w instytucjach kultury 2024” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Polityka rachunkowości w instytucjach kultury 2024” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Rozdział 1.

Polityka rachunkowości dla instytucji kultury – jak przygotować dokument

W dokumencie polityki rachunkowości powinny znaleźć się niezbędne elementy, takie jak określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, czy metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenia wyniku finansowego. Trzeba tam także umieścić zasady dokumentowania operacji dowodami księgowymi oraz określenie planu kont, w szczególności podziału kosztów i przychodów, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia ksiąg pomocniczych, ich powiązanie z kontami księgi głównej.

Przykładowy wzór polityki rachunkowości

W dokumencie polityki rachunkowości powinny znaleźć się:

1) określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych – rok obrotowy nie zawsze musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym,

2) metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenia wyniku finansowego,

3) zasady dokumentowania operacji dowodami księgowymi,

4) określenie planu kont, w szczególności podziału kosztów i przychodów, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia ksiąg pomocniczych, ich powiązanie z kontami księgi głównej,

5) zasady inwentaryzacji posiadanego majątku,

6) sposób prowadzenia ksiąg,

7) zasady wyceny i amortyzacji posiadanego majątku,

8) opis systemu przetwarzania danych, a przy korzystaniu z systemów komputerowych – opis systemu informatycznego, który zawiera wykaz programów, procedur, funkcji,

9) opis systemu do ochrony danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych czy ksiąg rachunkowych.

........................... Centrum Kultury ....................................

Zarządzenie nr ............... Dyrektora ............... Centrum Kultury

NIP ..................., REGON .................. z dnia ...... 2023

w sprawie ustalania zasad (polityki) rachunkowości w ................................ Centrum Kultury

Na podstawie ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu działalności kulturalnej ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wraz z aktami wykonawczymi, zarządza się, co następuje:

1. Księgi rachunkowe ................................. Centrum Kultury prowadzone są w siedzibie Centrum Usług Wspólnych ...........................................

Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim.

Obsługa finansowo-księgowa prowadzona jest za pomocą programu komputerowego SIGID — Księgowość Budżetowa.

2. Rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy rozpoczynający się 1 stycznia, kończący się 31 grudnia, w skład którego wchodzą miesięczne okresy sprawozdawcze, którymi są kolejne miesiące kalendarzowe.

3. Zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej za poszczególne okresy sprawozdawcze sporządza się nie później niż do 20. dnia następnego miesiąca za poprzedni okres sprawozdawczy (miesiąc).

4. Zestawienie sald wszystkich kont ksiąg pomocniczych oraz zestawienie obrotów i sald za rok obrotowy sporządza się co najmniej na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, nie później niż do 85. dnia po dniu bilansowym.

5. Zestawienie sald inwentaryzowanej grupy składników sporządza się na dzień inwentaryzacji.

6. W skład sprawozdania rocznego wchodzą:

1) wprowadzenie do sprawozdania finansowego,

2) bilans,

3) porównawczy rachunek zysków i straty,

4) dodatkowe informacje i objaśnienia.

7. Jednostka sporządza dodatkowe sprawozdania:

1) Rb–N kwartalne sprawozdanie o stanie należności oraz wbranych aktywów finansowych,

2) Rb–Z kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań wedfług tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji,

3) Rb–UN roczne sprawozdanie uzupełniające o stanie należności z tytułu papierów wartościowych wg wartości księgowej,

4) Rb–UZ roczne sprawozdanie uzupełniające o stanie zobowiązań wg tytułów dłużnych,

5) informacje o przebiegu wykonania planu finansowego za pierwsze półrocze uwzględniające stan należności i zobowiązań, w tym wymaganych,

6) sprawozdanie roczne z wykonania planu finansowego,

7) roczne zeznanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT–8) do 31 marca roku następującego po roku obrotowym.

Ponadto .......................... sporządza stosowne deklaracje rozliczeniowe i rozlicza się z podatków od wynagrodzeń pracowników (PIT).

Informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym podaje się ze szczegółowością określoną w załączniku do ustawy.

Dane liczbowe w sprawozdaniu finansowym podaje się w złotych i groszach.

Ustalam dla instytucji zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych załącznik nr 1 do zarządzenia obejmujący:

1) Zakładowy plan kont ustalający wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont pomocniczych oraz ich powiązanie z kontami księgi głównej;

2) Opis systemu informatycznego;

3) Zasady ochrony danych i ich zbiorów;

4) Zasady wyceny aktywów i pasywów.

Wykonanie zarządzenia powierza się głównemu księgowemu .................................................................................................................................................................

Zobowiązuję głównego księgowego do bieżącej aktualizacji ustaleń dokumentacji przyjętych zasad rachunkowości, uwzględniających obowiązujące przepisy i potrzeby sprawozdawcze oraz zarządzania jednostką.

Zarządzenie wchodzi w życie z dniem wydania z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2023 r.

..............................

Dyrektor

Załącznik nr 1 do zarządzenia nr ........

Dyrektora ............. z dnia ............ r.

Zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

1. Wprowadza się do stosowania dokumentację dotyczącą zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym:

1) Ustala się zakładowy plan kont dla ......... Centrum Kultury. Wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasad prowadzenia kont pomocniczych oraz ich powiązanie z kontami księgi głównej zgodnie z treścią do załącznika nr 1 do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych.

2) Ustala się opis systemu przetwarzania danych dla ......... Centrum Kultury zgodnie z treścią załącznika nr 2 do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

3) Ustala się zasady ochrony danych i ich zbiorów dla ........ Centrum Kultury zgodnie z treścią załącznika nr 3 do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych.

4) Ustala się zasady wyceny aktywów i pasywów zgodnie z treścią załącznika nr 4 do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych.

2. Do wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego stosuje się zasady określone w ustawie.

3. Na koniec roku konta zespołu 4 „ Koszty według rodzajów i ich rozliczanie” są zamykane w korespondencji z kontem 860 „Wynik finansowy”.

4. Dotacje od organizatora otrzymywane na działalność bieżącą księgowane na koncie 740 „Dotacje podmiotowe” oraz inne dotacje otrzymywane na działalność bieżącą (statutową) instytucji kultury są prezentowane w rachunku zysków i strat w pozycji A. „Przychody netto z podstawowej działalności operacyjnej” w części A.V. „Dotacje na Finansowanie działalności podstawowej.”

5. Dotacje otrzymywane na działalność instytucji jako dotacje celowe na sfinansowanie realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych księgowane są na koncie 760 „Pozostałe przychody operacyjne” analitycznie dotacje celowe są prezentowane w rachunku zysków i strat w części DII. „Dotacje”

6. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości jednostka stosuje następujące zasady i uproszczenia:

1) Ze względu na nieistotny wpływ na sytuację finansową oraz niewywierania istotnego ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz wyniku finansowego opłacane z góry: prenumeraty, wszelkie abonamenty, ubezpieczenia majątkowe i innych cyklicznie powtarzających się operacji są odnoszone koszty w miesiącu ich stosowania (otrzymania faktury) z pominięciem konta „międzyokresowe rozliczenia kosztów”.

2) Zakupione składniki majątkowe trwałego użytku o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok i wartości początkowej (tj. pozostałe środki trwałe) – do kwoty 500 zł są zarachowane w całości w koszty

– od 501 zł — 10.000 zł ewidencjonowane są wartościowo i ilościowo na koncie 013 „Pozostałe środki trwałe”.

Jednorazowo przez wpisanie w koszty (w miesiącu przyjęcia do używania) mogą być umarzane takie składniki majątkowe jak: książki i inne zbiory biblioteczne, odzież i umundurowanie, meble, dywany.

Ewidencja szczegółowa prowadzona jest za pomocą programu komputerowego „Środki trwałe” – SIGID.

3) Wartości niematerialne i prawne są zarachowane w całości w koszty (w miesiącu przyjęcia) do używania do kwoty 10.000 zł.

4) Materiały zakupione na potrzeby administracyjno-gospodarcze, tj. materiały biurowe, paliwo do kosiarek, środki czystości, druki i formularze, materiały do remontów bieżących, odpisuje się w ciężar kosztów w momencie zakupu po rzeczywistych cenach zakupu.

5) Naliczenia umarzanie składników majątkowych trwałego użytku o wartości równej i poniżej 10.000 zł ujmowanych na koncie 013 dokonuje się w miesiącu oddania do używania w 100% ich wartości początkowej, natomiast środki trwałe o wartości powyżej 10.000 zł są umarzane na koniec roku przy zastosowaniu stawek umorzeniowych określonych w przepisach podatkowych.

6) Nowo przyjęte środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne powyżej wartości 10.000 zł umarza się, począwszy od następnego miesiąca, po którym przyjęto do używania. Umorzenie nalicza się i księguje zapisem Wn 800 Ma 071. Grunty nie podlegają umorzeniu.

7) Jednostka przyjmuje zasadę wykazywania zobowiązań do każdego okresu sprawozdawczego do 5. dnia następnego miesiąca po miesiącu sprawozdawczym (zgodnie z datą wpływu dokumentu do księgowości).

8) Przyjmuje się za datę wprowadzenia dokumentu (tj. otrzymanych faktur) do ewidencji księgowej za datę zapłaty dokumentu.

9) Jednostka stosuje podziałki klasyfikacji budżetowej.

10) Ewidencja i rozliczanie kosztów są prowadzone w układzie rodzajowym na kontach zespołu 4 – koszty według rodzajów, odpowiednio do wymogów rachunku zysków i strat.

11) Jednostka na koniec każdego miesiąca tworzy jeden zbiorczy raport kasowy (jeśli wystąpiły operacje kasowe w danym miesiącu).

Całą treść przeczytasz w pełnej wersji publikacji.

Znajdziesz tam również:

Rozdział 2. Zmiany w prawie

Rozdział 3. Podatek VAT i PIT, rozliczenia księgowe

Rozdział 4. Dyrektor i główny księgowy w instytucji kultury

Rozdział 5. Wyroki sądowe ważne dla instytucji kultury

Rozdział 6. Dotacje dla instytucji kultury