Redakcja

Autor: Praca zbiorowa

Wydawca: Patrycja Kurzątkowska

Kierownik grupy wydawniczej: Alina Sulgostowska

Redaktor: Marek Kalman

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Projekt graficzny okładki: Patrycja Kurzątkowska

Skład i łamanie: „Triograf”, Dariusz Kołacz

ISBN: 978-83-8344-226-6

Informacje i zamówienia:e-mail: cok@wip.pl infolinia: 22 518 29 29 faks: 22 617 60 10

Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9A, 03-918 Warszawa NIP: 526-19-92-256 Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł Nr rejestrowy BDO: 000008579 tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10 © Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2023

Niniejszy e-book chroniony jest prawem autorskim. Przedruk materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Wszelkie materiały zawarte w niniejszej publikacji mają charakter wyłącznie popularyzacyjno-informacyjny i nie mogą być traktowane w sposób prawnie wiążący pomiędzy Czytelnikiem a wydawcą lub redakcją. Redakcja dokłada wszelkich starań, aby informacje i dane zamieszczone w tych materiałach były poprawne merytorycznie i aktualne. Jednakże decyzja odnośnie zastosowania w szczególności określonych metod leczenia czy technik medycznych należy do podmiotu uprawnionego do wykonywania działalności w tym zakresie. Informacje zawarte w niniejszej publikacji nie mają także, w aspekcie poruszanych na jej łamach zagadnień prawnych, charakteru porady czy opinii prawnej, jako że wydawca ani redakcja nie świadczą jakichkolwiek usług prawnych. Informacje tego rodzaju nie mogą być również traktowane jako oficjalne stanowisko organów lub urzędów państwowych. Zastosowanie tych informacji w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji lub opinii prawnej. Wobec powyższego wydawca, redakcja, redaktorzy ani autorzy ww. materiałów nie ponoszą odpowiedzialności prawnej, w szczególności za skutki zastosowania lub wykorzystania w jakikolwiek sposób informacji zawartych w niniejszej publikacji

Posiłki i napoje profilaktyczne po zmianach przepisów

Na początku lipca 2019 roku pojawiły się zmiany w rozporządzeniu w sprawie posiłków i napojów profilaktycznych. Dostosowały przepisy do obecnych realiów. Warto przy tej okazji odświeżyć sobie zasady przydziału posiłków i napojów profilaktycznych. Tym bardziej że za naruszanie przepisów o profilaktycznych posiłkach i napojach grożą pracodawcy wysokie kary. Temat ten jest również na czasie z uwagi na panujące warunki atmosferyczne.

Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie nieodpłatnie pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych odpowiednich posiłków i napojów, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

UWAGA

Stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje, oraz szczegółowe zasady ich wydawania pracodawca powinien ustalić z zakładową organizacją związkową, a jeżeli taka u niego nie działa – ustaleń dokonuje sam, ale po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Posiłki i napoje wydawane są pracownikom w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie.

Pracodawca musi zapewnić posiłki profilaktyczne pracownikom, którzy wykonują prace:

■związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8375 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet (np. prace budowlane, przeładunkowe, drogowe);

■związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet oraz wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10°C (np. prace w chłodni) lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25°C (np. prace w hucie, odlewni);

■związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet oraz wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (od 1 listopada do 31 marca), np. odśnieżanie, naprawę sieci trakcyjnych i energetycznych;

■pod ziemią;

■przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych.

Posiłek, który pozwoli na wyrównanie bilansu energetycznego, należy zapewnić pracownikom wykonującym bardzo ciężką pracę fizyczną, czyli taką, która powoduje wydatek energetyczny powyżej 2000 kcal (8374 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet. Prace ciężkie lub bardzo ciężkie to takie, które wymagają użycia dużej siły. Na przykład są wykonywane przy zastosowaniu ciężkich narzędzi czy wiążą się z dźwiganiem ciężarów (np. kopanie, kucie, załadunek).

Według ekspertów z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi wydawanie posiłków profilaktycznych jest uzasadnione ze względu na ciężkość pracy i niewłaściwy mikroklimat przy jej wykonywaniu. Wtedy istnieje potrzeba uzupełnienia rezerw energetycznych w organizmie człowieka.

Jak ocenić wydatek energetyczny organizmu?

Kwestia należnego posiłku zależy głównie od wydatku energetycznego organizmu pracownika. Wydatek energetyczny to ilość energii cieplnej produkowanej przez organizm podczas wykonywania jakiejkolwiek czynności, w tym związanej z wykonywaną pracą. Stanowi on podstawę oceny kosztu energetycznego takiej pracy, według jej uciążliwości.

Przykładowe wartości wydatku energetycznego przy pracy:

■kilofem to ok. 30 kJ/min (432 kcal/godz.),

■łopatą to ok. 25–40 kJ/min (360–576 kcal/godz.),

■piłą ręczną to ok. 40–50 kJ/min (576–720 kcal/godz.),

■młotem pneumatycznym to ok. 20–35 kJ/min (288–504 kcal/godz.).

W zakresie dokonywania ocen wydatku energetycznego nie ma takich ograniczeń, jak w przypadku pomiarów i badań czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Całą treść przeczytasz w pełnej wersji publikacji.

Znajdziesz tam również:

Wydatek energetyczny metodą G. Lehmanna – prosty sposób na wyliczenie wskaźnika

Woda zdatna do picia

Jak przygotować się do pracy w okresie letnim – przewodnik krok po kroku

Ekstremalne zjawiska pogodowe nowym wyzwaniem dla służb bhp

Jak ograniczyć wpływ wysokiej temperatury na pracowników podczas pracy?