Redakcja

Autor: dr Katarzyna Trzpioła

Redaktor: Anna Kostecka

Wydawca: Magdalena Kucharska

Korekta: Zespół

Skład i łamanie: IGAWA Ireneusz Gawliński

Projekt okładki: Piotr Fedorczyk

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

Copyright © by Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2021

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości

lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione.

ISBN: 978-83-8276-174-0

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

Dystrybucja:

tel.: 22 518 29 29

faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

Publikacja „Ustawa o rachunkowości na 2022 rok z komentarzem” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk opublikowanych materiałów, bez zgody wydawcy, jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autora oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przykładów.

Komentarz do ustawy z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2106)

Zmiany w rachunkowości 2022, które zostały uchwalone przez Sejm 14 października 2021 r. wprowadzają liczne zmiany. Wśród tych zmian, znalazły się też regulacje dotyczące podpisywania sprawozdań finansowych i sprawozdań z działalności. Część tych zmiany dotyczy nowego formatu sprawozdań, które mają też znaczenie dla podmiotów stosujących międzynarodowe standardy rachunkowości. Poznaj zmiany, które będą obowiązywały już przy sprawozdaniach za 2021 rok, ponieważ wejdą w życie od 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni w rachunkowości 2022 r. w zakresie podpisywania sprawozdań finansowych? Jakie jeszcze inne zmiany się pojawiły? Poniżej przedstawiamy komentarz wraz z ujednoliconym tekstem ustawy o rachunkowości. Jednolity tekst zawiera zmiany wprowadzone ustawą z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw

Zmiany dotyczą szeregu przepisów. Ustawa z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2106) zmienia przede wszystkim zapisy w:

•ustawie z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217),

•ustawie z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406, z późn. zm.),

•ustawie z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112, z późn. zm.),

•ustawie z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1415),

•ustawie z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2021 r. poz. 737, z późn. zm.).

Te ostatnie regulacje dotyczą przede wszystkim zasad przeprowadzania kontroli przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego, a więc dotkną firm audytorskich i w konsekwencji pośrednio poddających swoje sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta.

Zmiany, jakie będą wprowadzone do sprawozdawczości są wynikiem rozwoju technologii cyfrowych. Z jednej strony możliwość korzystania z nowoczesnych narzędzi informatycznych sprawia, że jednostki łatwiej mogą wywiązywać się ze swoich obowiązków w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych. Natomiast użytkownicy tych sprawozdań mogą w szybki sposób pobierać, analizować i interpretować potrzebne im dane.

Nowe regulacje są właśnie odpowiedzią na oczekiwania użytkowników sprawozdań, którzy chcą, aby dostarczane im dane były jeszcze bardziej przystosowane do ich przetwarzania pod względem informatycznym. Zmiany, jakie będą wprowadzone dotyczą przede wszystkim formatu sprawozdawczego, sposobu podpisywania i przekazywania informacji.

Zmiany w formacie technicznym sprawozdania

Unia Europejska wprowadziła już przepisy mające na celu ułatwienie dostępności i porównywalności sprawozdań finansowych. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/815 z dnia 17 grudnia 2018 r. uzupełniające dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu raportowania tzw. ESEF – ang. European Single Electronic Format (Dz. Urz. UE L 143 z 29.05.2019, str. 1, z późn. zm.) weszło w życie 18 czerwca 2019 r. Na jego mocy emitenci, których papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym mają obowiązek sporządzać swoje roczne raporty finansowe, w skład, których wchodzą także sprawozdania finansowe, w formacie XHTML. W przypadku gdy raport emitenta zawiera skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone zgodnie z MSR, należy oznakować takie sprawozdanie przy użyciu języka znaczników Inline XBRL. Rozwiązanie to ma na celu zwiększenie przejrzystości, dostępności i porównywalności sprawozdań finansowych sporządzanych przez spółki giełdowe oraz ułatwienie analizy tych sprawozdań.

Przy czym omawiane wyżej zmiany nie odnoszą się do formatu i zakresu śródrocznych sprawozdań emitentów (zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym). Zagadnienie to pozostaje poza zakresem przedmiotowym ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. Ponadto przepisy rozporządzenia 2019/815 nie nakładają obowiązku sporządzania śródrocznych raportów finansowych zgodnie z wymogami ESEF przez emitentów.

Przepisy rozporządzenia 2019/815 generalnie mają zastosowanie do raportów rocznych zawierających sprawozdania finansowe za lata obrotowe rozpoczynające się 1 stycznia 2020 r. lub później, zatem sporządzanych nie wcześniej niż na dzień bilansowy przypadający na dzień 31 grudnia 2020 r. Ale ze względu na ograniczenia związane z pandemią wirusa COVID-19, Parlament Europejski i Rada 16 lutego 2021 r. przyjęły rozporządzenie zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1129 w odniesieniu do prospektu UE na rzecz odbudowy i ukierunkowanych zmian dotyczących pośredników finansowych oraz dyrektywę 2004/109/WE w odniesieniu do jednolitego elektronicznego formatu raportowania rocznych raportów finansowych w celu wsparcia odbudowy po kryzysie związanym z COVID-19 (Dz. Urz. UE L 68 z 26.02.2021, str. 1). Na mocy przepisów tego rozporządzenia państwo członkowskie może zezwolić emitentom na stosowanie wymogu w zakresie raportowania do lat obrotowych rozpoczynających się w dniu 1 stycznia 2021 r. lub po tym dniu. Warunkiem skorzystania z opcji było powiadomienie Komisji o zamiarze takiego opóźnienia. Polska notyfikowała zamiar skorzystania z wyżej wymienionej opcji 15 marca 2021 r.

Przed wejściem w życie ustawy z 14 października 2021 r. wszystkie jednostki sporządzają sprawozdania finansowe (jednostkowe i skonsolidowane) w postaci elektronicznej (art. 45 ust. 1f ustawy). Część z nich korzysta ze schem udostępnianych w BIP Ministerstwa a część nie.

Mianowicie jednostki:

1) wpisane do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) – sporządzają sprawozdania finansowe w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (art. 45 ust. 1g ustawy);

2) sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z MSR – sporządzają sprawozdania finansowe w strukturze logicznej oraz formacie, jeżeli zostaną udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (art. 45 ust. 1h ustawy), co oznacza, że sprawozdania te mogą być sporządzane w dowolnym formacie elektronicznym, np. PDF.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Komentarz do ustawy z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2106)

Zmiany w formacie technicznym sprawozdania

Podpisywanie sprawozdań finansowych

Konsolidacja sprawozdań finansowych – zmiany w zakresie zwolnień

Zmiany w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych

Zmiany w przepisach o KRS

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości1)

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK INNYCH NIŻ BANKI, ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADY REASEKURACJI

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MIKRO

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 2 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE, Z WYJĄTKIEM SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH, ORAZ JEDNOSTEK, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 PKT 1 I 2 TEJ USTAWY

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71