Okładka

Strona tytułowa

Jacek Matter

Wycieczka do raju

Strona redakcyjna

Projekt okładki:

Dariusz Borowiecki

Korekta i redakcja:

Anna Kuczek

Redakcja techniczna:

Ryszard Augustyn

Copyright © 2011 by Fundacja Źródła Życia

Printed in Poland

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-60271-21-6

ISBN 978-83-60271-98-8 (epub)

ISBN 978-83-60271-99-5 (mobi)

W sprawach zamówień należy zwracać się do wydawcy:

ORION plus

skrytka pocztowa 39, 26-600 Radom

tel. 46 857 28 99

e-mail: orionplus@interia.pl

sklep internetowy: www.orionplus.pl

Skład i druk:

tel. 46 857 13 54

e-mail: alterna@fzz.pl

Konwersja do formatu EPUB/MOBI:

Legimi Sp. z o.o.

Wiesi i Jurkowi z Adelajdy,

cioci Ani i cioci Anieli z Wisły,

wszystkim wiślańskim przyjaciołom Chrystusa,

których kocham dzięki Niemu

– trwajcie w Nim.

Raj czy Bahrajn?

Przechodziłem właśnie koło starannie odrestaurowanej kamienicy. Obok ekskluzywnej witryny sklepu z damskimi torebkami i rękawiczkami znajdowała się całkiem przeciętna wystawa biura podróży „Eden”. Skrzyła się zdjęciami mórz południowych i plaż oraz uśmiechniętych ciemnoskórych piękności. Starała się wabić niskimi kosztami, a lista ofert ciągnęła się przez całą wysokość okna. Przekreślone ceny mieszały się z podkreślonymi i kłuły w oczy ogromnymi wykrzyknikami. Niemal przy wszystkich propozycjach umieszczony był anons „last minute” przynaglający do decyzji. Na drzwiach, wyraźnie kontrastując z kolorowymi fotosami okna, poniżej informacji o godzinach urzędowania biura wisiała biała kartka formatu zwykłego zeszytu z odręcznie wypisaną informacją: „Wycieczka do raju – tylko dla miłośników sportów ekstremalnych. Ostatni turnus. O terminie wyjazdu uczestnicy zostaną powiadomieni w stosownym czasie. Firma turystyczna Aleteja”. Anons zdumiewał prostotą i wręcz wabił naiwnością formy oraz treści. Nie wiedzieć czemu ustawiłem się w kolejce, choć wcale nie miałem zamiaru wybierać się w podróż, a najbliższe godziny zamierzałem spędzić w urzędzie, u fryzjera i w bibliotece. Zegar na wieży ratuszowej wskazywał za pięć dwunastą. Słońce przypiekało dotkliwie, miejski zaduch też dawał się we znaki. W dodatku odwykłem już od długiego oczekiwania, toteż niebawem zacząłem się niecierpliwić.

– Państwo wszyscy do raju? – zapytałem stojącego przede mną obfitych kształtów jegomościa, co rusz ocierającego pot z czoła kraciastą chusteczką.

– Eee, tam... w głupoty jakieś pan wierzy. Do jakiego raju? Do Bahrajnu! To najlepszy raj. I jeszcze taka okazja! Jeżdżę po świecie regularnie, ale dawno już nie proponowano tak wiele za tak niewiele. Szkoda tylko, że tę wycieczkę obsługuje jedno stanowisko.

– Mnie akurat interesuje co innego. Może więc zechcecie mnie państwo przepuścić?

Tłum milcząco przyjął pytanie, co odczytałem jako zgodę na wejście do środka. Wewnątrz panował przyjemny chłód; klimatyzatory pracowały z całej mocy. Podszedłem do pierwszego wolnego stanowiska przy ladzie.

– Czy może mi pan powiedzieć coś bliższego na temat wycieczki do raju? Przede wszystkim interesuje mnie miejsce i czas trwania. Czy chodzi o wyspy Pacyfiku, czy raczej Nową Zelandię? I jaki jest koszt wyprawy? Chciałbym też dowiedzieć się...

– Wszystkiego dowie się pan tam – agent przerwał mój potok wymowy, wskazując ręką drzwi znajdujące się w wąskim, ciemnym korytarzyku. Zdawały się prowadzić na zaplecze.

– Tam? – upewniałem się.

– Właśnie tam. Spotka pan tam człowieka z innego biura, obsługującego tę ofertę. Nas to nie interesuje. Mamy dość lepszych propozycji i – jak pan widzi – nie narzekamy na brak klientów. A tamten nieborak, o ile dobrze się orientuję, prowadzi firmę jednoosobową i jego interes chyba niedługo upadnie. Cóż, trudno się dziwić, przy tak ubogim asortymencie nie sprosta konkurencji. U nas wynajmuje tylko jeden pokoik. Przychodzi codziennie z rana i uparcie siedzi do końca urzędowania; nie wychodzi nawet na przerwę obiadową. Jak gdyby bał się stracić jednego klienta. Biedak, żyje złudzeniami, ale oszukuje sam siebie. Przyszłość należy do nas. On nigdy nie stanie się dla nas prawdziwą konkurencją.

Spojrzałem na zegarek. Miałem jeszcze dość czasu do pierwszego z umówionych spotkań. Ciekawość przynaglała. Ostrożnie nacisnąłem klamkę i wszedłem do środka. Pomieszczenie było nieduże, ale mimo to sprawiało wrażenie przestronnego. Wypełniało je przyjemne światło, którego jasność wyraźnie przekraczała możliwości stwarzane przez jedno niewielkie okno. Za biurkiem siedział człowiek około sześćdziesiątki, szczupły, o starannie zaczesanych do tyłu szpakowatych włosach. Kremowa marynarka ze stójką, bez guzików, sprawiała wrażenie lekkiego, wschodniego kroju. Podniósł wzrok znad kartki papieru i spojrzał pogodnie.

– Proszę spocząć – wskazał ręką fotel. – Czekałem na pana.

– Na mnie? – zdziwiłem się. Uśmiechnął się dyskretnie i pominął pytanie.

– Nasza oferta z pewnością pana zachwyci.

– Właśnie, a więc proszę...

– Odpowiem na wszelkie pytania – wtrącił – ale najpierw proszę pozwolić mi wyjaśnić. Z pewnością chciałby pan dowiedzieć się przede wszystkim kiedy, dokąd i za ile? – Uniósł znacząco brwi i zawiesił na chwilę głos. Nagle gdzieś zapodziała się cała moja śmiałość i poczułem się niczym uczniak stojący przy tablicy z pustką w głowie.

– Termin podróży zostanie podany we właściwym czasie, tak aby zdążył się pan należycie przygotować. Proszę się nie obawiać; zawsze wywiązujemy się ze swych zobowiązań wobec klientów. Natomiast rezerwujemy sobie ocenę pańskiej gotowości do wyprawy i to jest najważniejszą sprawą w całym przedsięwzięciu.

– Chyba pan przesadził – oburzyłem się nieco. – Czy mam rozumieć, że będziecie sprawdzać bagaż lub testować moją sprawność fizyczną?

– Proszę pozwolić mi dokończyć – powiedział spokojnie. – Nasza oferta odznacza się wyjątkową specyfiką, co wymaga specjalnych procedur. Każdej zainteresowanej osobie dajemy dość czasu do ukończenia przygotowań, ale w zamian zobowiązani jesteśmy do oceny ich stanu, by uniknąć ewentualnych późniejszych rozczarowań. To należy do naszych obowiązków i musimy wywiązać się z nich. Złe przygotowanie dyskwalifikuje uczestnika. Może pan nie obawiać się kontroli bagażu; nie ma takiej potrzeby. Nasi klienci wybierają się w podróż bez żadnych walizek. Całe przygotowanie polega na pozostawieniu dosłownie wszystkiego, co zwykle zabiera się w podróż. Uczestnicy otrzymują od nas kompletne wyposażenie. Nie zajmujemy się także kontrolowaniem sprawności fizycznej; klimat miejsca docelowego działa wręcz regenerująco i nie stanowi żadnego zagrożenia dla najbardziej nawet wymagających podróżników.

– Czy chce pan przez to powiedzieć, że zaspokajacie na miejscu każdą zachciankę?

– Doskonale pan to ujął. I nie tylko na miejscu, ale także w czasie wyprawy. I jeszcze jedna kwestia: jej miejsce jest ściśle określone i nie podlega negocjacjom. Ale proszę się nie obawiać; jak dotąd nikt nie zgłaszał zastrzeżeń. A co do kosztów, hm... teraz dopiero zaskoczę pana: nie ponosi pan żadnych.

– Cała wyprawa gratis?

– Właśnie tak. Mamy sponsora, który pokrył wszelkie wydatki.

– Rzeczywiście, jestem zaskoczony, ale i zdegustowany pańską ofertą. Chyba z niej nie skorzystam. Zawiera zbyt wiele niejasności i daleko posuniętej ingerencji; darmowa wyprawa bez bagażu, jakieś przygotowanie, a co ze szczepieniami?

– Są zbyteczne.

– No, wie pan?! Wokół aż huczy o zagrożeniach chorobami tropikalnymi, a wy, a raczej pan tak lekko traktuje kwestię zdrowia. A wysokość ubezpieczenia?

– Gwarantujemy pełnię bezpieczeństwa.

– Może więc dowiem się wreszcie, dokąd zamierzacie mnie zabrać i na jak długo, choć pytam tylko z ciekawości, bowiem nie zamierzam skorzystać z tej dziwacznej propozycji.

Byłem już poirytowany przedłużającą się rozmową i wyraźnie dawałem odczuć nieznajomemu wzbierającą niechęć. Chciałem odzyskać inicjatywę i zademonstrować panowanie nad sytuacją; ostatecznie przecież to ja dokonywałem wyboru i mogłem skorzystać z usług owego biura podróży lub zwyczajnie je zignorować, a siedzący przede mną mały człowieczek był zaledwie marnym przedstawicielem równie marnej firmy. Uświadomienie sobie owych prostych zależności trochę poprawiło mi nastrój. Mimo to wciąż siedziałem w fotelu, dziwiąc się własnej bierności. Powinienem przecież już dawno skończyć tę farsę i opuścić lokal. Tymczasem wbrew sobie podtrzymywałem rozmowę. Mój rozmówca spoważniał.

– Celem wyprawy jest raj, a czas pobytu nieograniczony.

– Mam już dość tych niedopowiedzeń i uników. Oczekuję konkretów, a nie fantazji; prozy, a nie poezji. W przeciwnym razie wychodzę i nie omieszkam przestrzec znajomych przed pańskimi podejrzanymi machinacjami. Proszę natychmiast pokazać mi folder z miejscem zakwaterowania i zdjęciami pokoi oraz opisem atrakcji turystycznych i jadłospisem.

– Moja odpowiedź była pełna i precyzyjna; nie zawierała żadnej przenośni: celem wyprawy jest raj, a czas pobytu nieograniczony. Realizujemy transfer w jedną stronę, w dodatku... bez możliwości powrotu.

– I pan sobie wyobraża, że ktoś zgodzi się na tak absurdalną ofertę?! Zostawić wszystko ot, tak sobie, po prostu wyjechać i nie wrócić?! Niechby nawet i do raju! Cóż za niedorzeczność! A rodzina, a praca, a stabilne życie?

– Zapewniam pana, że mamy już sporą ilość zgłoszeń – powiedział spokojnie, wyciągając z szuflady biurka pokaźnych rozmiarów księgę, zapisaną drobnym drukiem. Kartkował ją szybko z wyraźnym zadowoleniem, bynajmniej nie szukając konkretnej adnotacji, a jedynie chcąc udowodnić mi prawdziwość swych słów. – Właśnie przyjmujemy ostatnie zgłoszenia. Ostatni chętni czynią końcowe przygotowania.

Jego stanowczość działała obezwładniająco. Znów poczułem się zależnym od mego rozmówcy. Pragnąłem dowiedzieć się szczegółów, których poznania wyraźnie mi odmawiano, a przynajmniej tak mi się wydawało.

– Czy wreszcie dowiem się, na czym ma polegać owo „przygotowanie”? – rozmyślnie nadałem ostatniemu słowu cyniczny akcent, by ukryć nieporadność, obawę i narastającą ciekawość. Nieznajomy wstał powoli zza biurka, wprawiając mnie w zdumienie, bowiem wbrew wcześniejszym przypuszczeniom odznaczał się pokaźnym wzrostem. Spoglądał teraz na mnie z góry i, jak gdyby nie zauważając ironii, odezwał się dostojnie, niemal skandując słowa.

– Każda wyprawa turystyczna wymaga zaopatrzenia się w odpowiednie akcesoria. To normalne. Jednak, z uwagi na charakter naszej eskapady, oczekujemy od naszych klientów pozostawienia wszystkiego. Nie wolno zabierać ze sobą dosłownie niczego. Jest to pierwszy warunek uczestnictwa. Drugi stanowi niechęć powrotu. Jak już wspominałem, gwarantujemy podróż tylko w jedną stronę. Kto będzie chciał wrócić, nie będzie mógł wyjechać.

– A jak zamierzacie to sprawdzić? Ostatecznie, można człowieka zrewidować i pozbawić możliwości zabrania czegokolwiek, ale jak zajrzeć w duszę?

– Proszę się nie obawiać, mamy swoje sposoby – odezwał się, konfidencjonalnie mrużąc oczy. – Wiem, że chciałby pan zobaczyć miejsce docelowe. Niestety nie dysponuję fotosami. Jeśli jednak życzyłby pan sobie bliższych informacji, mógłbym panu o nim przeczytać.

– Przeczytać?

– Tak, zamierzam zabrać pana do autentycznego raju, który przed laty był siedzibą ludzi, a który przez lekkomyślność stracili. I nie jest to żadna przenośnia. Ta wyprawa wkrótce dojdzie do skutku. Czy mogę czytać?

– Niech będzie – odezwałem się zniecierpliwiony. – Tylko proszę się streszczać, bowiem mam jeszcze kilka spraw do załatwienia.

Nieznajomy sięgnął na półkę, gdzie znajdowała się gruba księga. Usłyszałem dobrze znane mi z dzieciństwa słowa; ile to lat nie wracałem do nich? Daremnie usiłowałem sobie przypomnieć.

– „Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię” (I Mojż. 1, 1). – Odwrócił kartkę, po czym czytał dalej. – „Potem zasadził Pan Bóg ogród w Edenie, na wschodzie. Tam umieścił człowieka, którego stworzył. I sprawił Pan Bóg, że wyrosło z ziemi wszelkie drzewo przyjemne do oglądania i dobre do jedzenia oraz drzewo życia w środku ogrodu i drzewo poznania dobra i zła” (I Mojż. 2, 8. 9).

– Przecież to fragment opisu stworzenia ziemi – odezwałem się. – Czy chce mi pan powiedzieć, że zamierza mnie pan zabrać do biblijnego raju?

– Przed chwilą właśnie o tym mówiłem. Czy nie ma pan ochoty na taką wyprawę?

– No, wie pan, rozumiem, że ludziom zawsze marzyło się życie bez zagrożeń, wolne od kłopotów codzienności, a nade wszystko nieprzerwane, z gwarancją wieczystego użytkowania, niczym niektóre garnki. Ale to fantazja. Rzeczywistość natomiast jest niezwykle prozaiczna i w bolesny sposób pozbawia nas złudnych oczekiwań nieśmiertelności.

– A jeśli właśnie owa, jak pan się wyraził, złudna „fantazja” jest faktycznym, twardym bytem, co wtedy?

– Więc proszę o adres; gdzie ona jest? Należę do ludzi mocno stojących na nogach, wolnych od łatwego popadania w egzaltacje z byle powodu. A już na pewno nie zamierzam okłamywać samego siebie, wierząc w jakiś tam raj tylko dlatego, że w perspektywie mam rozstanie się z życiem. Nie złapie mnie pan na słowne spekulacje logiczne ani emocjonalne manipulacje. Wierzę w to, co widzę – resztę zostawiam zgrai filozofów; niech nadal żerują na naiwności maluczkich. Nawiasem mówiąc, gdybym miał nieco więcej czasu i dużo więcej bezwzględności, kto wie, może sam zostałbym jednym z nich? To całkiem intratne zajęcie: wymyślanie koncepcji bytu, które można podawać do wierzenia innym bez żadnej odpowiedzialności. Na łatwowierności zbito już niejeden majątek.

Nieznajomy uśmiechnął się dobrodusznie.

– Jestem przekonany, że stać pana na własne pomysły filozoficzne i nie musiałby pan korzystać z cudzych myśli. Czy jednak wystarczy panu konsekwencji, by skonfrontować własne poglądy z faktami? Skoro bowiem zamierza pan uznawać za istniejące jedynie rzeczy rejestrowane przez wzrok, to koniecznym staje się niewiara w istnienie wiatru i muzyki. Żadnego z nich nie widać, a jednak skutki ich obecności są aż nadto łatwe do zauważenia. Czy zamierza pan odrzucać możliwość istnienia raju jako miejsca nieprzemijającej szczęśliwości wyłącznie z powodu panującego obecnie w świecie bałaganu? Przecież oznacza to formułowanie twierdzeń na zasadzie prawdopodobieństwa. Zgodnie z takim rozumowaniem mógłbym przyjąć, że jest pan kłamcą, ponieważ kłamstwo stało się nieomal normą społeczną. Przypomina mi to historię pewnego biednego rolnika ze starej wioski galicyjskiej, jeszcze z okresu cesarza Franciszka Józefa, któremu kiedyś zafundowano wycieczkę do zoo. Chodził wśród klatek ze zwierzakami, nie mogąc się nadziwić okazom, jaki po raz pierwszy dane mu było oglądać. Wreszcie stanął przed żyrafą, podniósł głowę do góry, pomyślał przez chwilę, a potem odwrócił się i głośno skonstatował: „E, nie ma takiego zwierzęcia”. Proszę darować, ale jest pan zbyt inteligentny, by powielać podobne błędy. A może chce pan powtarzać za innymi, że istnienie zła jest konieczne w celu uznania wartości dobra? To jak gdyby stwierdzić, że tylko więzień potrafi delektować się wolnością i jedynie poparzony potrafi pomóc poparzonemu, a wygłodzony – zrozumieć głodnego. W takim przypadku żaden mężczyzna nie powinien być położnikiem, bowiem z założenia nie mógłby odpowiednio udzielać pomocy rodzącym; natomiast opiekę nad upośledzonymi umysłowo musielibyśmy zostawić im samym jako najlepiej rozumiejącym ich potrzeby, i koniecznie przestać zajmować się dziećmi, a jedynie spełniać ich życzenia.

– Czy naprawdę zamierza pan wmówić mi, że mogę udać się do biblijnego raju? Przecież to czyste szaleństwo!

– Ludzie realizowali wiele szalonych pomysłów.

– Ale to jest niemożliwe! Zwyczajnie niemożliwe!

– Dlaczego?

– Ponieważ... ponieważ... – myśli kłębiły mi się w głowie bezładnie. Nie mogłem żadnej uchwycić. Język zdawał się odmawiać posłuszeństwa. Czułem się sponiewierany i bezbronny.

– Trudno mi w tej chwili konkretnie się wypowiedzieć – wykrztusiłem w końcu – ale jestem przekonany, że nie istnieje możliwość przeniesienia się do raju. Przede wszystkim dlatego, że takie miejsce chyba nie istnieje, a poza tym... – zawiesiłem głos, powstrzymując się od głębszych wynurzeń. Dlaczego niby mam przed obcym otwierać duszę?

– Drogi panie, jeżeli Bóg rzeczywiście stworzył wszechświat, to nie mogą dla Niego istnieć jakiekolwiek trudności techniczne; to przecież wynika z natury Boga jako istoty wszechmocnej, a więc zdolnej dokonać każdej rzeczy w każdej chwili, nieprawdaż? Dla Boga problemem nie jest stworzenie raju, ale skłonienie człowieka zapatrzonego we własne możliwości poznawania świata, by zechciał w istnienie raju uwierzyć. – Nie czekając na odpowiedź, ciągnął dalej: – Natomiast druga część pańskich obaw dotyczy ludzkiej natury. Chyba uznał pan za niemożliwe wprowadzenie do tak czystego moralnie miejsca jak raj, kogoś takiego jak człowiek. Czy odgadłem pańskie intencje?

– Słusznie, tak uważam. Dlatego wasza oferta jest irracjonalna.

– Ma pan po części rację. Ale tylko po części. Dlatego mimo zastrzeżeń, nasza propozycja jest w pełni możliwa do przeprowadzenia.

– Może trochę więcej konkretów. Pan wyraża się zbyt ogólnikowo, a ja lubię jednoznaczne wypowiedzi: tak lub nie.

– Dobrze, proszę więc posłuchać następującej: „[...] Czy rzeczywiście Bóg powiedział: Nie ze wszystkich drzew ogrodu wolno wam jeść?” (I Mojż. 3, 1). Czy ta wypowiedź jest dla pana wystarczająco konkretna?

– Owszem, jest.

– To może porozmawiajmy trochę o niej?

– Zgoda. Choć przyznam się, że nie wiem, o czym można tu rozmawiać, skoro problem jest klarowny.

– To znaczy?

– To znaczy, że wąż skłania Ewę do sięgnięcia po owoc.

– Ale w tym pytaniu nie ma żadnej presji. Gdzie więc jest problem?

– Faktycznie, nie ma. Ale jednak ona decyduje się postąpić wbrew woli Bożej.

– Słusznie. Chyba więc mamy się nad czym zastanawiać. Pytanie z pozoru niewinne, wręcz banalne, jednak prowadzące do tragicznych skutków, z pewnością coś skrywa. – Usiadł ponownie za biurkiem i położył przed sobą otwartą Biblię. Ożywił się i zaczął mówić szybciej, lecz nie mniej starannie.

– Kiedy Bóg stworzył świat, wszystko było doskonałe: ziemia, Adam i Ewa oraz wzajemne relacje między nimi. Nie było żadnych form agresji, a ludzie oraz zwierzęta odżywiali się roślinami. Kontakt z Bogiem był bezpośredni i wolny od wszelkiego lęku. Bóg lojalnie poinformował swe dzieci o dramacie, jaki zaistniał w Jego królestwie. Lucyfer był jednym z aniołów. Stworzony bez wad, jak każda inna istota, mógł wieść radosne, dostatnie życie. Zaczął jednak spoglądać z podziwem na samego siebie i po pewnym czasie wpadł w zachwyt. Zamiast wyrażać wdzięczność Stwórcy, który uczynił go tak wspaniałą istotą, zaczął domagać się Jego uprawnień, nie mając po temu odpowiednich kwalifikacji.

– Podobne zachowania obserwować można w polityce, sztuce...

– W gospodarce, kościele... Świetnie rozpoznał pan dawny problem jako wciąż aktualny. Mimo upomnień, Lucyfer nie zmieniał postawy. Ponieważ nie wypadało mu jawnie domagać się stanowiska władcy wszechświata, zaczął propagować idee usprawnienia rządów Bożych i domagać się rewizji zasad, na jakich się opierały.

– Co w tym złego? Jeśli można coś usprawnić, dlaczego z tego nie skorzystać?

– Bóg jest Miłością i wszystko, co czyni, wynika z miłości. Podstawą ustanowionych przez Niego praw egzystencjalnych jest miłość, a nie sposób udoskonalić miłości; ona jest absolutem. Bóg jest życiem sam w Sobie i Dawcą wszelkiego istnienia. Tak więc każda istota Jemu zawdzięcza byt. Jemu, czyli Miłości. Sprzeniewierzenie się jej regułom równa się odejściu od praw zawiadujących życiem. A to oznacza śmierć. Dlatego też próba modyfikowania zasad miłości kończy się wynaturzeniem, czyli odejściem w przeciwną stronę.

– A więc nienawiścią.

– Prawdziwym przeciwieństwem miłości jest egoizm. Nienawiść jest tylko jednym z jego przejawów. Miłość daje i podtrzymuje życie, gdyż tylko Bóg jest miłością. Próba stworzenia systemu opartego na innych zasadach jest skazana na zagładę. Nie istnieje możliwość życia bez miłości. Dlatego Lucyfer od początku swego buntu był ideologicznym bankrutem i straszliwym oszustem. Usiłował wmawiać słuchaczom, że oprócz egzystencji opartej na miłości można stworzyć odmienny układ funkcjonujący w oparciu o egoizm. Udało mu się przekonać część aniołów. Bóg uprzedził Adama i Ewę o możliwości pojawienia się buntownika. W obrazie dwóch drzew przedstawił im w prosty sposób zależność łączącą miłość i życie.

– Nie rozumiem, do czego pan zmierza.

– Dostęp do drzewa życia gwarantował szczęśliwe istnienie bez limitu czasowego. Sam dostęp jednak uwarunkowany był właściwym stosunkiem ludzi do drzewa wiadomości. A tu obowiązywała prosta reguła: „z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy tylko zjesz z niego, na pewno umrzesz”. Dopóki wykazywali właściwą postawę wobec drugiego drzewa, mieli nieograniczony dostęp do pierwszego. Życie uwarunkowane było więc właściwą postawą moralną, postawą wobec obowiązującego prawa miłości. Bóg uczył w ten sposób prawdy, że złudą jest przypuszczenie, jakoby życie samo w sobie miało wartość ponadczasową i było wolne od wszelkich uwarunkowań etycznych. On sam, będąc Źródłem istnienia, jest Istotą moralną, czyli podlega zasadom miłości. Współczesna afirmacja życia jako takiego, w oderwaniu od standardów miłości jest ideologią zgubną, choć wydaje się szalenie atrakcyjną i przynoszącą korzyści człowiekowi. W rzeczywistości obraca się przeciw niemu. Próba oderwania bytu od Boga równa jest skazaniu człowieka na bycie samemu dla siebie autorytetem oraz na fałszywym przekonaniu o możliwości istnienia niezależnego od reguł zakreślonych przez miłość. Porzucenie wierności prawu oznaczało przejście na stronę systemu egoistycznego lansowanego przez szatana. A to musiało skończyć się utratą życia. Czy to jest przejrzyste?

– Naturalnie. Tylko zupełnie nie rozumiem, dlaczego przyjęli fatalną ideologię, choć byli ostrzeżeni o skutkach. A chyba nie brakowało im mądrości, skoro ponoć zostali stworzeni doskonałymi? Przecież pytanie skierowane do Ewy jest wprost prymitywne i nie ma w nim żadnego podstępu. Jak można pytać o rzeczy tak oczywiste?

– Słusznie. To pytanie razi wprost prostactwem... a jednak przynosi szatanowi sukces i wkrótce potem Ewa sięga po owoc. Zatem trzeba przyjrzeć mu się bliżej, bowiem może kryje tajemnicze treści?

– Przychodzi mi na myśl pewne porównanie. Załóżmy, że dzisiejsze dzienniki telewizyjne i prasa przyniosą sensacyjną wiadomość, że w naszym mieście grasuje para złodziei. Pukają do mieszkań, przedstawiając się jako kominiarze dokonujący obowiązkowej kontroli przewodów wentylacyjnych na koszt właścicieli budynków. Występują w białych uniformach kominiarskich, a na głowach noszą czerwone cylindry. Po wejściu do środka, jeden absorbuje rozmową właściciela, gdy drugi w tym czasie kradnie, co tylko wpadnie mu w rękę. Przyjmijmy, że wiadomość ta powtórzona zostanie dziś tak często, by dowiedzieli się o tym wszyscy mieszkańcy. A teraz wyobraźmy sobie, że jutrzejszego ranka rozlega się pukanie do moich drzwi i przez wizjer dostrzegam dwóch jegomościów w białych mundurach kominiarskich, z czerwonymi cylindrami na głowach. Oświadczają, iż chcą przeprowadzić inspekcję przewodów wentylacyjnych... Musiałbym być niespełna rozumu, by ich wpuścić. A przecież Ewa wykazała się mniej więcej podobnym brakiem logiki. Jak to wytłumaczyć?

– Widzę, że jest pan naturą dociekliwą. To bardzo dobrze. Wobec tego zagmatwajmy bardziej to rozważanie. Oryginalny tekst hebrajski wyraża myśl szatana jeszcze dobitniej – sięgnął ponownie na półkę, otwierając kolejny tom: – „[...] Czy naprawdę powiedział Bóg: Nie jedzcie z żadnego drzewa ogrodu?” (I Mojż. 3, 1 PI).

– No, proszę! A więc Ewa znalazła się w sytuacji wręcz banalnie prostej. Jak mogła dać się nabrać?

– Nie można zapomnieć, że była dziełem Bożym, doskonałym. Jej umysł wielokrotnie przewyższał sprawność naszych mózgów. Mimo to wpadła w pułapkę. Może więc pytanie szatana nie jest aż tak prymitywne, jak mogłoby się w pierwszej chwili wydawać? Może jego siła tkwi właśnie w owym prymitywizmie?

– Co pan sugeruje?

– Proszę spróbować sobie wyobrazić, jak czuła się Ewa, gdy wąż odezwał się do niej. Z pewnością pojawiło się zdziwienie. Zwierzę przemawiające ludzkim głosem? Bóg nie stworzył zwierząt z taką zdolnością. Odezwanie się węża było czymś nadzwyczajnym, co powinno wzbudzić niepokój i skłonić do szukania pomocy. Zawsze przecież mogła zwrócić się do Boga lub po prostu zawołać Adama. Nie czyni tego. Widocznie nie jest zaniepokojona. Zna odpowiedź na postawiony jej problem i uważa, że sama poradzi sobie z wyjaśnieniem. Przecież to nieprawda, że Bóg zabronił wszystkiego. Biedny wąż; taki głuptas! Chyba nasłuchał się rozgłośni „Wiem” i stąd całe nieporozumienie. Ale ona zaraz sprostuje, przypomni, co Bóg naprawdę powiedział, bowiem to ona dysponuje wiedzą pewną, a ta jest gwarancją bezpieczeństwa. Szatan odnosi wielki sukces za pomocą jednego, prostego pytania. Przede wszystkim utrzymuje kontakt z człowiekiem, rzecz bezcenną, bowiem jedynie kontakt umożliwia dalsze oddziaływanie. Dlatego sprawia wrażenie istoty stojącej niżej intelektualnie od Ewy. Tym usypia jej czujność. Przeświadczona o braku zagrożenia ze strony węża, podejmuje dyskusję. Właściwie już wtedy przegrywa.

– Dlaczego? Czyżby należało się bać rozmów? Przecież człowiek rozwija się w konfrontacji z innymi poglądami. Czy wiara obawia się wolnej myśli?

– Wręcz przeciwnie. Wiara nie musi bać się niczego, dopóki opiera się na Słowie Bożym. Kiedy jednak jej podstawą staje się logika, wówczas człowiek staje na grząskim gruncie. Przede wszystkim warto zauważyć, że pytanie jest skonstruowane w sposób skłaniający do udzielenia odpowiedzi twierdzącej lub przeczącej. A przecież nie zawsze jest to możliwe. – Dostrzegł chyba zmarszczkę na moim czole, bowiem przez chwilę zastanawiałem się nad postawioną kwestią: czy istotnie zdarzają się sytuacje uniemożliwiające udzielenie jednoznacznej odpowiedzi?

– Może jakiś przykład – zaproponowałem.

– A jeśli zapytałbym, czy pan już przestał kraść batoniki w sklepach samoobsługowych?

– No, tak. To wyjaśnia wszystko. Możemy kontynuować.

– W samej konstrukcji „czy rzeczywiście?” zawarta jest wątpliwość. Pytanie sugeruje więc odpowiedź. Jaką? To zależy od sugerowanych przez nie treści. Szatan jest wielkim spryciarzem. Nie zamierza czynić z Ewy ateistki; wystarczy, jeśli uda mu się zmienić ją z osoby mającej pełne zaufanie do Boga w istotę niedowierzającą Mu. Dlatego w pytaniu: „Czy rzeczywiście Bóg powiedział...?” podstępnie przemyca ziarna zwątpienia. Przede wszystkim: Czy rzeczywiście dobry Ojciec mógł stworzyć coś złego? Szatan nie neguje stworzenia świata ani istnienia dobrego Boga. Wszystko wokoło jest wspaniałe, czyste, dobre, pachnące i przynoszące radość życia, a sam Bóg jest dostępny bez ograniczeń i można z Nim rozmawiać wprost, jak z najlepszym przyjacielem. Tego nie sposób zanegować. Ale skoro już pojawił się problem w postaci drzewa, z którego nie wolno korzystać z uwagi na fatalne konsekwencje, to znaczy, że drzewo jest szkodliwe, złe, nie przystające do sielankowego obrazu świata. Skąd się wzięło? Kto je tutaj umieścił? Jeżeli nie Bóg, to musiał zrobić to ktoś sprytniejszy od Boga, któremu udało się Go oszukać. Wniosek – Bóg nie wie o wszystkich sprawach, jakie dzieją się w Jego królestwie. Jeśli zaś Bóg jest istotnie bezgranicznie dobry i wszechwiedzący, i jeśli istotnie jest konstruktorem wszechświata, to musi przyznać się również do autorstwa owego drzewa. Czyli jest również konstruktorem zła. Tym samym Bogu zostaje przypisana odpowiedzialność za powołanie do istnienia zarówno sfery dobra, jak i zła. Możemy popuścić wodze fantazji i spróbować wyobrazić sobie tamtą rozmowę: „Wiesz, Ewuniu – mówi szatan – ja także jestem stworzony przez Boga. Wszystko Jemu zawdzięcza istnienie. I tamten jeżozwierz, i wy oboje z Adasiem, i to drzewo, i ja też. Bóg jest autorem wszechrzeczy, a więc również i zła. Nie musisz się więc niczego bać, gdyż On nad wszystkim sprawuje pieczę”.

– To brzmi niczym współczesna ideologia New Age. Odwieczne istnienie i wzajemne przenikanie się dobra i zła, ciemności i światłości, zimna i ciepła bez wyróżniania którejkolwiek z cech jako dominującej i korzystnej. Nieodłącznie związane ze sobą i podtrzymujące się. I nieprzemijające. I potrzebne sobie wzajemnie. Wręcz niezbędne.

– Wspaniale pan to ujął. Jeśli Ewa odpowie twierdząco na pytanie szatana, wówczas musi uznać Boga za stwórcę dobra i zła, a tym samym za istotę dobrą i złą zarazem. Miłość i egoizm razem – dwa w jednym; absurdalna oferta promocyjna. Bóg mijałby się więc z prawdą, przestrzegając ich przed skutkami zła; to jak gdyby przestrzegał ich przed samym Sobą! A przecież On jest tylko Miłością i niczym więcej.

Czułem się olśniony przenikliwością spojrzenia, jakie stało się moim udziałem. Raj stał blisko. Nieomal tak blisko jak mój rozmówca. Dawne wydarzenia zdawały się rozgrywać tu i teraz.

– Jeżeli jednak zaprzeczy, wówczas oskarży Boga o kłamstwo. Jeśli dobry Ojciec nie mógł stworzyć złej rzeczy, a ona istnieje, gdyż sam przed nią przestrzega, to albo nie mówi prawdy i owoc wcale nie jest szkodliwy, albo rzeczywiście zawiera truciznę, lecz nie został przez Boga stworzony. A to oznaczałoby, że jest jakaś inna, nieznana nam jeszcze potęga, konkurencyjna w stosunku do Boga, także obdarzona zdolnościami kreatywnymi! Bóg ma konkurenta! – Nawet nie zauważyłem, kiedy – zaaferowany dociekaniami – zacząłem podnosić głos. Diabelskie pytanie zdawało się otwierać niedostrzegane dotąd drzwi prowadzące do mrocznych pokoi. Nieznajomy potakiwał głową, słuchając mego wywodu z wyraźnym zadowoleniem, po czym ciągnął dalej:

– To jeszcze nie wszystko. Z pytania głównego można bowiem odczytać kolejny problem: Czy dobry Ojciec mógł narazić swe dzieci na działanie zła? Jeśli zło jest szkodliwe, to jak można wyjaśnić Boże zachowanie? Przecież żaden rodzic nie postępowałby podobnie. Wystarczy spojrzeć na ojca idącego z synkiem ulicą; nie pozwala mu biegać po jezdni ani nawet kroczyć po krawężniku. Trzyma go za rękę i wciąż pilnuje, by nie zbliżył się do skraju chodnika. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której dziecko pragnęłoby iść przy ścianie kamienic, a rodzic odciągał je i popychał w kierunku jezdni. Chyba... – zawiesił głos i wymownie uniósł brwi.

– ... że byłby to rodzic nie kochający dziecka – dokończyłem.

– W związku z tym: „Czy jest możliwe, Ewo, by dobry Bóg nie kochał was lub by Jego miłość do was była niedoskonała?”. Jeżeli Ewa zdecydowała się odpowiedzieć przecząco, musiała tym samym przyznać, że cała historia o zagrożeniu ze strony nieposłuszeństwa jest fantazją, a Bóg i tym razem mija się z prawdą, ostrzegając przed zjedzeniem owocu.

– Może chodziło tylko o próbę? – odezwałem się nieśmiało, powtarzając zasłyszany dawno komentarz historii kuszenia. I choć nie miałem przekonania o słuszności tej wersji zdarzeń, byłem ciekaw reakcji mego rozmówcy.

– Wyłania się więc kolejna kwestia: Czy dobry Ojciec musiał poddać swe dzieci próbie? I znów można wybrać jedną z dwóch wzajemnie wykluczających się odpowiedzi, które prowadzą jednak do identycznych wniosków. Uznanie próby jako konieczności rodzi problem pogodzenia jej z bezbłędnością stworzenia. Adam i Ewa myślą i zachowują się nienagannie. Żyją w świecie zaspokajającym wszelkie ich potrzeby. Rozumieją się doskonale (pierwsza kłótnia małżeńska wybuchnie dopiero po grzechu) oraz bezpośrednio komunikują się z Bogiem. Ich umysły wolne są od wulgarnych słów, knowań, lęków, zaniżonej lub zawyżonej samooceny i rozmaitych współczesnych problemów natury psychicznej. Wyszli z rąk Bożych nie skażeni żadną formą zła. To trudne do wyobrażenia, bowiem rzeczywistość nieustannie i nader boleśnie przekonuje nas o rozlicznych ułomnościach, dotyczących także mózgu. W raju doskonałość była faktem. Cóż więc było tu do próbowania? Poddaje się próbie rzecz o wątpliwej wartości, a więc w sytuacji braku zaufania. Uznanie przez Boga konieczności przeprowadzenia próby przemawiało za niedoskonałością stworzonych przezeń istot; wówczas próba miałaby umożliwić Mu pozbycie się Jego własnych wątpliwości. A to stawia pod znakiem zapytania wartość Jego miłości i Jego wszechwiedzy. Oznacza to możliwość powołania do życia przez doskonałą Miłość niedoskonałego stworzenia. Czy więc można mówić o doskonałej Miłości? Przyjmując taką koncepcję, stawialibyśmy Boga w rzędzie pogańskich bóstw, które można było zaskoczyć, oszukać, rozwścieczyć, przekupić. Bóg prawdziwy wie o wszystkim, wie uprzednio, czyli zanim cokolwiek się stanie. To wynika z Jego boskiej natury. Nie potrzebował więc poddawać próbie swe dzieci (można zastanowić się, czy one nie potrzebowały przejść przez próbę, ale to materiał do odrębnego rozważania). Kiedy jednak odpowiadamy negatywnie na pytanie, dochodzimy do wniosku, że Bóg rozpoczął dziwną grę, której wcale nie musiał rozgrywać. Łatwo postawić zarzut, jakoby bawił się ludzkim życiem niczym szachista pionkami. Czy w tym przypadku można uwierzyć, że jest naprawdę dobrym, bezgranicznie kochającym Ojcem?

Musiałem chyba zrobić głupawą minę, gdyż rozmówca zaczął uważnie wpatrywać się we mnie, po czym zapytał:

– Dobrze się pan czuje?

– Ależ tak, naturalnie – odpowiedziałem pospiesznie, poprawiając się w fotelu. – Trochę kręci mi się w głowie od natłoku myśli, ale poza tym wszystko w porządku. Nie przypuszczałem, że w jednym pytaniu może znajdować się tak wiele treści.

– To jeszcze nie koniec, bowiem wyłania się następna kwestia: Czy dobry Ojciec może odmówić czegoś swemu dziecku? Dziś łatwiej przychodzi udzielić odpowiedzi, bowiem otacza nas tak wiele zagrożeń, że obecność restrykcji wydaje się stanem naturalnym. Jest wręcz przejawem dbałości o bliźniego ostrzeganie go przed niebezpieczeństwami i otaczanie murem zakazów. Ale wówczas, w warunkach odwrócenia proporcji między dobrem a złem, gdy w olbrzymiej przestrzeni dobra znajdowała się tylko jedna rzecz zła, nie trudno było uznać zakaz za przejaw braku miłości. Gdyby zaś przyszła do głowy myśl przeciwna: Dobry Ojciec nie może niczego odmówić – to jaki jest Bóg, skoro jednak odmawia? Czy naprawdę kocha zgodnie z deklaracją?

– Więc istotą ataku jest miłość? Chęć podważenia wiary w absolutną miłość Boga do swych dzieci?

– Jednym pytaniem szatan zdołał zachwiać zaufanie Ewy do Boga i zniszczył wiarę w doskonałość Jego miłości. Rozważając podsuwane przez zwodziciela myśli, dochodziła do wniosku, że Bóg z pewnością kocha ich bardzo: może w 75 procentach, może w 90, może nawet w 99,99, ale nigdy całkowicie. Niezależnie od rodzaju udzielanych odpowiedzi, każda z nich, twierdząca lub przecząca, stawiała Boga pod pręgierzem oskarżenia o brak stuprocentowej miłości. Dopuszczała jakąś jej część, ale nie mogło już być mowy o miłości absolutnej. A taką przecież w swej istocie jest sam Bóg. I taką deklarował. Dochodząc do przekonania o mankamentach Bożego kochania, automatycznie traci się zaufanie do Niego samego, a w konsekwencji także do tego, co robi i mówi. Utrata zaufania do Jego Słowa staje się pochodną niewiary w Jego doskonałą miłość do mnie. Bo czy można wierzyć na słowo komuś, kto tylko opowiada o miłości, lecz w istocie kieruje się niejasnym interesem i oszukuje? Za chwilę zmysły dostarczą Ewie kolejnych argumentów potwierdzających wcześniejsze obawy. Najpierw jednak szatan upewni się, jak mocno zakorzeniły się zasiane przezeń ziarna zwątpienia.

Ponownie zagłębił się w tekst i czytał na głos:

– „A kobieta odpowiedziała wężowi: Możemy jeść owoce z drzew ogrodu, tylko o owocu drzewa, które jest w środku ogrodu, rzekł Bóg: Nie wolno wam z niego jeść ani się go dotykać, abyście nie umarli. Na to rzekł wąż do kobiety: Na pewno nie umrzecie, lecz Bóg wie, że gdy tylko zjecie z niego, otworzą się wam oczy i będziecie jak Bóg, znający dobro i zło” (I Mojż. 3, 2-5). Tym razem szatan jednoznacznie staje w opozycji wobec Bożego słowa, które mówiło: „[...] gdy tylko zjesz z niego, na pewno umrzesz” (I Mojż. 2, 17). Dopóki Ewa wierzyła, że Bóg kocha ją w pełni, całym swoim Bożym jestestwem, tak iż niemożliwym jest zwiększenie owej miłości, jak niemożliwym jest zwiększenie wielkości przepływu gazu po maksymalnym odkręceniu kurka w kuchence – była posłuszna zakazowi. Porównanie z kurkiem gazowym nie jest najszczęśliwsze, bowiem sugeruje możliwość regulowania wielkości płomienia. Trudno jest jednak znaleźć satysfakcjonującą analogię, by wyrazić ową pełnię, jaką Bóg otacza swe stworzenie. Każdy otrzymuje Jego miłość w zupełności. Nie jest prawdą, że posłuszne Jasie są bardziej kochane, a niegrzeczne – mniej. Bóg każdego człowieka kocha w każdej chwili całkowicie; tej miłości nie sposób ani powstrzymać, ani udoskonalić, ani zwiększyć. Na jej wielkość nie wpływa ludzkie zachowanie; ona wynika z Bożej natury. Bóg jest miłością i nie potrafi kochać częściowo. Zawsze i każdego otacza pełnią swego jestestwa. I wszystko, co żyje, doświadcza jej, ponieważ Bóg, Dawca życia, jest Miłością. Ewa doskonale o tym wiedziała nie tylko z informacji uzyskanych od Boga, ale także z własnego doświadczenia. Doświadczenia każdego dnia przekonywały ją, że życie w stworzonych przez Boga warunkach, w których miłość jest zasadą regulującą wszelkie relacje, jest wspaniałe i nie wymaga ulepszeń. Ale teraz, gdy pod wpływem spekulacji myślowych straciła zaufanie do Boga, szatan może już bez obaw otwarcie kwestionować wiarygodność Bożych wypowiedzi; w miejsce Bożego słowa, podsuwa swoją obietnicę: „Na pewno nie umrzecie”. Czyli udziela gwarancji bezkarności w przypadku nieposłuszeństwa Bogu. Ewa nie reaguje. Jest odurzona. To dobra okazja, by wmówić jej następne kłamstwa: o tym, że Bóg zazdrośnie strzeże pewnych enklaw poznania związanych z zasobami zła, oraz o możliwości stania się Bogiem z chwilą sięgnięcia po zło. Diabeł nie stara się podważyć wartości dobra ani skłonić człowieka do porzucenia go. Niech sobie dalej czyni to ulubione dobro. Niech głaszcze sierotki, wspiera ubogich, wzrusza się obrazami głodu w Afryce, ale niech nie porzuca zła. Niech znajduje dla niego coraz to nowe, bardziej atrakcyjne uzasadnienie, jak choćby to, że bez kłamstwa nie sposób żyć, że zło czynione w dobrej sprawie przestaje być złem, a wreszcie, że zło likwiduje się poprzez praktykowanie dobra. Niech będzie przekonany, że sam Bóg dopuszcza się czynów poprawnych i nagannych, gdyż sam w swej naturze jest trochę dobry, a trochę zły. „Wiesz, Ewciu, to dobro jest całkiem niezłe, ale na dłuższą metę przeraźliwie nudne. Mam dla ciebie coś ekstra. Pełna ekscytacja. Wystarczy tylko trochę spróbować. Tato zabronił? Nie dziwię się. To towar dla wybranych. On sam pilnuje, by nikt niepowołany nie skorzystał, gdyż grozi to zdobyciem nadzwyczajnych doświadczeń w przyspieszonym tempie. Ot, szybki kurs zostania bogiem. Ale ja wiem, jak ominąć Bożą reglamentację; udało mi się zdobyć klucz i teraz mogę się z tobą podzielić, bowiem nie jestem sknerą i mam pełny dostęp do wszelkich pokładów zła. Spróbuj tylko raz. Jeśli nie spodoba ci się, zawsze możesz zrezygnować. Przecież nie sposób wypowiadać się w przedmiocie, którego się nie zbadało, nieprawdaż?”

– Ależ to znowu ideologia dalekowschodnia!

– I jak wspaniale opakowana. Szatan działa niczym współczesny dealer narkotykowy. Najpierw obiecuje rewelacyjne przeżycia i nowe możliwości rozwoju, a potem bezwzględnie wykorzystuje złapanych w sieć, czerpiąc z nich zyski. A kiedy giną, ma już następne ofiary. Ewa daje się zwodzić, choć nadal dysponuje doskonałym umysłem. Widać jednak, że sama wiedza nie wystarcza, by oprzeć się pułapkom szatana, o ile nie towarzyszy jej wdrożenie. Można zaprojektować wspaniały samochód, ale dopóki nie wykona się bodaj prototypu, nigdzie się nie pojedzie. Ludzie rzucają się w wir złych zachowań, a potem Bogu czynią pretensje z powodu doznanych rozczarowań. A przecież nie trzeba wiele; wystarczy zastosować się do Bożej instrukcji na życie, by uniknąć wielu przykrości. Ale Ewa odeszła już od przekonania, że jest przez Boga kochana całkowicie, w związku z czym nie widzi potrzeby dochowania wierności Jego słowom. To zależność, której tragicznych skutków ludzkość doświadczać będzie potem przez wieki, aż do dziś: niewierność Bożemu prawu, nieposłuszeństwo wobec Jego wymagań zawsze przejawia się lekceważącym stosunkiem do Jego słowa, czego podłożem jest brak zaufania w posiadanie Bożej miłości. Dlatego słowo Boże przestało mieć dla Ewy znaczenie fundamentalne. Zaczyna oceniać otaczającą rzeczywistość samodzielnie, wyłącznie wedle logiki i bieżącego doświadczenia. Tym samym musi ponieść klęskę, gdyż diabeł okazuje się lepszym intelektualistą i showmanem. Teraz następuje ostatni akt dramatu. „A gdy kobieta zobaczyła, że drzewo to ma owoce dobre do jedzenia i że były miłe dla oczu, i godne pożądania dla zdobycia mądrości, zerwała z niego owoc i jadła. Dała też mężowi swemu, który był z nią, i on też jadł” (I Mojż. 3, 6).

– Jak wytłumaczyć stwierdzenie o „zobaczeniu” owocu dobrego do spożycia? Przecież nie można tego stwierdzić, dopóki się nie skosztuje. Można zobaczyć, że owoc wygląda korzystnie, ale jaki jest naprawdę, przekonujemy się po zjedzeniu. Tymczasem Ewa stwierdza fakt przed wykonaniem próby.

– Istotnie. Skoro jednak czytamy, że na własne oczy ujrzała nieszkodliwość, zanim sama go skosztowała, to znaczy, że ktoś musiał jej to zademonstrować.

– Wąż!

– Właśnie! Siedział na drzewie i bezczelnie obżerał się zakazanymi owocami. Ślina ciekła mu z pyska, a on mlaskał łakomie i śmiał się z Bożej przestrogi: „Sama widzisz, Ewuniu, że Tato trochę przesadził z tą śmiercią. Spójrz na mnie; jem i nic złego się nie dzieje. A jakie wrażenia! Najlepsza owsianka wysiada”. Nagle tajemniczy owoc stał się powabny. Dopóki spoglądała na niego, mając w pamięci Boże słowo, wyglądał groźnie. Ale teraz został przedstawiony w innym świetle i zdawał się być rzeczą godną największego pożądania. Niczym aktor na scenie – oblany pełnią zwykłych jupiterów, przedstawia obraz zwykłego człowieka; wystarczy jednak zaciemnić scenę, a jego postać wydobyć z mroku kilkoma różnokolorowymi światłami punktowymi, by nagle stał się istotą pochodzącą z innego świata: pociągającą, urzekającą, skupiającą całą uwagę. Dla Ewy owoc stał się sprawą priorytetową; wszystko inne przestało się liczyć. Cały sens życia skupiał się w pragnieniu doświadczenia nowych wrażeń. Dotychczasowe ostrzeżenia straciły moc. Dopiero teraz dostrzegała piękno owoców. Dziwiła się, dlaczego uszło to jej uwagi. Zdawały się być o wiele piękniejsze niż cała rajska oferta, a perspektywa wejścia w inne sfery rzeczywistości nęciła coraz silniej. Im dłużej Ewa przypatrywała się owocom, tym mocniej narastało w niej przekonanie, że są one jej największą życiową potrzebą. Apetyt wrzeszczał, domagając się zaspokojenia; intelekt wciąż kwestionował wiarygodność Bożego słowa, a emocje spinały ostrogą, chcąc wyruszyć w podróż do nieodkrytych stanów rzeczywistości. W tym stanie ducha i ciała nie sposób było oprzeć się presji; sięgnięcie po owoc stało się naturalną konsekwencją stopniowego oddalania się od Boga.

– Uff... a niby wszystko wydaje się tak banalnie proste. Ot, zjedli sobie owoc, po czym Bóg się zdenerwował i eksmitował ich z raju. Tymczasem stoi za tym ogrom problemów.

– Dopiero zaczęliśmy je rozważać.

– A co na to Adam?

– Prawdopodobnie nie było go w trakcie rozmowy Ewy z wężem. Możemy przypuszczać, że nie pozwoliłby na taki przebieg zdarzeń, choć to jedynie domniemanie. Biblia nie przedstawia szczegółów dotyczących jego kuszenia. Być może po prostu doszedł do wniosku, że tak bardzo kocha Ewę, iż nie wyobraża sobie życia bez niej. Po stworzeniu Adam przez pewien czas był samotny. Gdy ten stan zaczął mu dokuczać, Bóg stworzył Ewę. Jej pojawienie się uczyniło Adama człowiekiem spełnionym. Teraz zobaczył ją z owocem w ręku; stała przed nim piękna jak zawsze, lecz jakże inna. Wiedział, że jest stracona, że będą musieli rozstać się na zawsze. Nie godził się z tym. Nie chciał znów doświadczać samotności. Postanowił podzielić jej los.

– Niczym fragment ckliwego romansu.

– Tylko pointa mniej ckliwa. W tej chwili Adam sprawia wrażenie osoby tak kochającej żonę, że gotów jest dla niej iść na śmierć. W praktyce oznacza to, że ceni ją bardziej niż Boga. A więc jej miłość przedkłada ponad miłość Bożą. Doszedł więc do takiego samego punktu, w jakim znalazła się Ewa na skutek rozważania szatańskich spekulacji.

– Nic go nie usprawiedliwia?

– Zupełnie nic.

– Ale przecież... – przerwałem, gdyż nieznajomy nagle podniósł się z fotela i, biorąc mnie pod rękę, zdawał się zapraszać do wyjścia.

– Nie chciałbym nadużywać pańskiej cierpliwości. Zdaje się, że ma pan jeszcze kilka spraw do załatwienia. Jeśli ciekaw pan jest dalszego ciągu tej historii, zapraszam jutro o tej samej porze. Życzę miłego popołudnia.

Zupełnie zapomniałem: fryzjer, biblioteka, co tam jeszcze było...? Nie mogłem skoncentrować się na sprawach bieżących. Wciąż siedziałem w raju. Podszedłem do drzwi i nawet nie zauważyłem, kiedy znalazłem się na ulicy. Czy pożegnałem się z tajemniczym nieznajomym? Chyba nawet nie podałem mu ręki. Spojrzałem na wieżę ratuszową. Brakowało pięć minut do dwunastej. Na ulicy tłum ludzi falował po obu stronach chodnika. Obejrzałem się. Przed wejściem do biura podróży wciąż stała kolejka spragnionych egzotycznych wrażeń. Tylko kartka anonsująca podróż do raju zniknęła.